Mateusz Kępa

Tzw. roszczeniowy pacjent to jedno z tych pojęć, które w ochronie zdrowia robią zawrotną karierę. Pada na dyżurkach, w pokojach lekarskich, w rozmowach kuluarowych i na konferencjach. Wypowiadane jest z irytacją, czasem z pogardą, często z poczuciem wyższości. Roszczeniowy pacjent to ten, który się awanturuje, dzwoni, naciska, żąda, składa skargi. Ten, który „nie rozumie realiów systemu”, „nie szanuje pracy personelu”, „myśli tylko o sobie”. Taki obraz jest wygodny. Problem w tym, że jest fałszywy albo – w najlepszym razie – skrajnie niepełny.

Szczególna sytuacja pacjenta dotkniętego kryzysem zdrowia psychicznego sprawia, że ustawodawca umożliwił podjęcie leczenia również bez zgody chorego. W demokratycznym państwie prawa pozbawienie kogoś wolności stanowi najbardziej dojmujący przykład władczości instytucji wobec jednostki, dlatego procedury związane z przymusową hospitalizacją mają umocowanie ustawowe i wymagają aktywnego uczestnictwa sądu.

Prawo do intymności i godności to najbardziej podstawowe prawo pacjenta i jego przestrzeganie stanowi fundament współczesnej ochrony zdrowia. W jakich sytuacjach dochodzi najczęściej do jego naruszenia? Przedstawiamy katalog zjawisk mogących naruszać intymność i godność pacjenta, które stosunkowo często pojawiają się na oddziałach psychiatrycznych i odwykowych.

Jak wygląda w Polsce procedura postępowania wobec osoby uzależnionej od alkoholu, która nie chce dobrowolnie poddać się terapii? W jakich sytuacjach możliwy jest przymusowy odwyk i co dzieje się w przypadku, gdy alkoholik ignoruje sądowe wezwanie do leczenia odwykowego?