Ustawa o modernizacji szpitali: znamy nową wersję projektu. Jakie uwagi uwzględniono?

Jacek Wykowski/RCL
opublikowano: 09-05-2022, 14:21

Zmieniony projekt ustawy o modernizacji i poprawie efektywności lecznictwa 9 maja 2022 r. został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji. "Zespół #MZ przeanalizował ok. 2 tys. zgłoszonych propozycji. Duża część z nich zyskała nasze uznanie" - napisał na Twitterze Adam Niedzielski.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano zmieniony projekt ustawy o modernizacji i poprawie efektywności lecznictwa.
Fot. Pixabay

9 maja RCL udostępniło zmieniony projekt ustawy o modernizacji i poprawie efektywności lecznictwa.

Nowa "odsłona" projektu uwzględnia część uwag zgłoszonych w ramach konsultacji publicznych.

Zwiększono m.in. wymagania konieczne do objęcia stanowiska prezesa Agencji Rozwoju Szpitali (ukończenie studiów podyplomowych MBA lub posiadanie stopnia naukowego doktora w wybranych dziedzinach). Jeżeli plan naprawczo-rozwojowy szpitala będzie przewidywał restrukturyzację zatrudnienia, będzie musiało to zostać zaopiniowane przez związki zawodowe.

“Nowy-stary” projekt ustawy o modernizacji i poprawie efektywności lecznictwa. Lista uwzględnionych uwag

Z podsumowania procesu konsultacji publicznych i opiniowania wynika, że zgłoszone zostały 1762 uwagi, w tym 252 o charakterze ogólnym. Uwzględnionych w całości zostało ponad 370 uwag, a częściowo - 275 uwag. Z kolei nieuwzględnionych uwag jest aż 1120.

Grupy istotnych uwag zgłoszonych do projektu, które zostały uwzględnione:

  1. Powiązano procesy rozwojowe i postępowania naprawczo-rozwojowe w zakresie obowiązku dostosowania działalności podmiotu szpitalnego do lokalnych, regionalnych i krajowych potrzeb zdrowotnych z finansowaniem z NFZ;
  2. Podmiotem, który będzie miał decydujący wpływ na dostosowanie działalności podmiotu szpitalnego do lokalnych, regionalnych i krajowych potrzeb zdrowotnych, będzie Agencja Rozwoju Szpitali (brak rozproszenia decyzyjnego);
  3. W opiniowanie planów rozwojowych i naprawczo-rozwojowych w zakresie obowiązku dostosowania działalności podmiotu szpitalnego do lokalnych i regionalnych potrzeb zdrowotnych oraz związanych z tym działań dostosowawczych włączono wojewodę;
  4. Jeżeli plan naprawczo-rozwojowy będzie przewidywał restrukturyzację zatrudnienia (przy czym nie będzie to miało miejsca w przypadku każdego podmiotu) będzie musiało to zostać zaopiniowane przez związki zawodowe;
  5. Środek ochronny w postaci ochrony przed egzekucją będzie ograniczony czasowo – do 12 miesięcy od dnia obwieszczenia o wszczęciu postępowania naprawczo-rozwojowego;
  6. W ustawie o działalności leczniczej dopuszczono możliwość tworzenia i prowadzenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej przez związek jednostek samorządu terytorialnego (mechanizm współpracy podmiotów tworzących);
  7. Agencja będzie udostępniała podmiotom szpitalnym i podmiotom nadzorującym dane wspomagające realizację obowiązku wzajemnej współpracy i umożliwiające sporządzenie planów;
  8. W przypadku zmiany przez Agencję kierownika podmiotu szpitalnego kategorii D dopuszczono możliwość złożenia zażalenia do sądu;
  9. Zwiększono wymagania konieczne do objęcia funkcji nadzorcy podmiotu szpitalnego będącego pracownikiem Agencji;
  10. Zwiększono wymagania konieczne do objęcia stanowiska Prezesa Agencji Rozwoju Szpitali (ukończenie studiów podyplomowych MBA lub posiadanie stopnia naukowego doktora w wyszczególnionych dziedzinach);
  11. Doprecyzowano zasady przeprowadzenia egzaminu uprawniającego do zajmowania stanowiska kierownika podmiotu szpitalnego;
  12. Rozszerzono katalog przesłanek zwalniających z egzaminu uprawniającego do zajmowania stanowiska kierownika podmiotu szpitalnego – ukończenie studiów podyplomowych MBA (nie tylko te w ochronie zdrowia) realizowanych w wymiarze co najmniej 400 godzin dydaktycznych lub posiadanie stopnia naukowego doktora w wyszczególnionych dziedzinach;
  13. Włączono Agencję w proces związany z IOWISZ i doprecyzowano, że inwestycje przewidziane w zatwierdzonym planie naprawczo-rozwojowym będą wyłączone z konieczności uzyskiwania opinii o celowości inwestycji;
  14. Plan rozwojowy będzie opracowywany w porozumieniu z podmiotem nadzorującym;
  15. Zrezygnowano z wyłączenia z sieci szpitali nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej;
  16. Przyjęto rok 2019 jako podstawę określenia minimalnego udziału świadczeń zabiegowych przy kwalifikacji świadczeniodawców do sieci szpitali.

Czyje uwagi uwzględniono w projekcie ustawy o modernizacji szpitali?

Uwzględnione w całości uwagi przekazane m.in przez:

Rzecznika Praw Pacjenta, Pracodawców RP, Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych, Polską Unię Szpitali Klinicznych, Unię Metropolii Polskich, Związek Województw RP, Konfe3deracje Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych, Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski, Związek Województw RP, OPZZ, Pracodawców RP, Związek Powiatów Polskich, Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych, SGH-WUM MBA w ochronie zdrowia, Śląski Związek Gmin i Powiatów, Naczelną Izba Pielęgniarek i Położnych, Województwo Pomorskie, Województwo Podlaskie, Prokuratorię Generalną RP i Sąd Okręgowy w Warszawie, kilka Związków Województw RP (m.in. Śląskiego i Opolskiego), Unię Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, Sąd Najwyższy, Radę Główną Instytutów Badawczych czy Federację Przedsiębiorców Polskich.

Co utrudnia rozwój szpitali w Polsce?

Jak czytamy w dokumencie "Założenia reformy podmiotów leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne" (maj 2021 r.), od lat prawidłowe funkcjonowanie szpitali publicznych w Polsce ograniczone jest przez szereg czynników.

Podstawowym zjawiskiem utrudniającym rozwój szpitali jest ich pogarszająca się sytuacja finansowa, przejawiająca się głównie rosnącym zadłużeniem. W opracowaniu zaznaczono, że nie bez wpływu na nią pozostaje również Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 listopada 2019 roku, sygn. akt K 4/17, który de facto ograniczył katalog źródeł finansowania szpitali funkcjonujących w formie spzoz.

Negatywnymi czynnikami charakteryzującymi działalność szpitali są też - jak czytamy - zjawisko tzw. „wielowładztwa”, czyli występowanie różnych podmiotów tworzących szpitali na określonym obszarze, nie zawsze uzasadniona konkurencja między szpitalami, utrzymywanie nieefektywnie wykorzystanej bazy czy podwyższonej gotowości, nieskoordynowana pomiędzy samorządami opieka nad pacjentem na danym terenie, niedoinwestowanie sektora szpitalnictwa, niewystarczające lub nieadekwatne do potrzeb zdrowotnych ludności zasoby systemu, „upolitycznienie” zarządzania szpitalami, czy w końcu brak skoordynowania działań zarządczych, np. w ramach zarządzania kryzysowego (np. epidemii COVID-19).

Wychodząc naprzeciw tym negatywnym okolicznościom, minister zdrowia powołał Zespół do spraw przygotowania rozwiązań legislacyjnych dotyczących restrukturyzacji podmiotów leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne.

Ministerialny zespół ds. modernizacji szpitali ma plan. Jakich oczekuje efektów?

Zadaniem Zespołu było opracowanie założeń reformy sektora szpitalnictwa w Polsce. Zaprojektowane przez Zespół rozwiązania mają na celu osiągnięcie następujących efektów:

− optymalizacja jakości leczenia i poziomu bezpieczeństwa pacjenta – wdrożenie systemowych rozwiązań dotyczących jakości i efektów leczenia (koncentracja leczenia specjalistycznego) oraz zwiększenie dostępności udzielanych świadczeń;

− prowadzenie spójnej polityki w zakresie zabezpieczenia świadczeń medycznych - optymalnego zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych obywateli, zgodnego z Mapami Potrzeb Zdrowotnych i Planami Transformacji;

− utworzenie profesjonalnego, scentralizowanego systemu nadzoru poprzez powołanie Agencji Rozwoju Szpitali, której zasadniczym celem będzie zapewnienie rozwoju sektora szpitalnictwa oraz wspieranie procesów restrukturyzacji szpitali;

− wsparcie inwestycji – skoordynowanie działań na rzecz rozwoju szpitalnictwa, skierowanie dodatkowych środków z różnych źródeł: budżetu państwa, funduszy unijnych, funduszy celowych zarządzanych przez ministra zdrowia;

− wdrożenie skutecznych mechanizmów restrukturyzacyjnych poprawiających rentowność szpitali i ich stabilność finansową;

− restrukturyzacja zobowiązań szpitali;

− koordynacja i optymalizacja wykorzystania bazy materialnej systemu, uporządkowanie struktury świadczeniodawców oraz wprowadzenie mechanizmów stymulujących integrację i koordynację świadczeń szpitalnych, a co za tym idzie brak dublowania oferowanych świadczeń i eliminacja konieczności utrzymywania w części szpitali wykwalifikowanego personelu medycznego,

Prawo w medycynie
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
×
Prawo w medycynie
Wysyłany raz w miesiącu
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

− uniknięcie konkurowania pomiędzy szpitalami o tych samych pacjentów i kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia,

− wykorzystanie efektu skali – interwencje obejmujące wszystkie podmioty np. wymiana sprzętu, zakupy wspólne; stworzenie Centrum Usług dla szpitali;

− efektywniejsze wykorzystanie dostępnych zasobów kadrowych (koncentracja) i nowoczesnej infrastruktury medycznej;

− wzmocnienie kadry zarządzającej i popularyzacja nowoczesnych systemów, narzędzi i metod zarządzania w ochronie zdrowia, certyfikacja umiejętności kadry zarządzającej.

Wariant III reformy szpitalnictwa. Kluczowa Agencja Rozwoju Szpitali

Korzyścią dla pacjenta wynikającą z dobrze działającego systemu leczenia szpitalnego ma być przede wszystkim dopasowanie tego systemu do struktury demograficznej i rzeczywistych potrzeb zdrowotnych ludności. Jak zaznaczono w “Założeniach reformy...”, prognozy demograficzne Głównego Urzędu Statystycznego wskazują, że w 2025 roku liczba ludności zamieszkującej tereny miejskie zmniejszy się w każdym województwie, poza województwem mazowieckim. Największy spadek prognozowany jest w województwie śląskim (ponad 150 tys. osób mniej). Z kolei w 2050 roku w każdym województwie będzie można zaobserwować spadek liczby mieszkańców miast.

Jak czytamy w w opracowaniu, drugim czynnikiem są migracje z centrów miast na tereny podmiejskie, a "oba czynniki będą wiązać się ze zmianą dostępności do świadczeń leczenia szpitalnego". "Koncentracja procedur wysokospecjalistycznych w ośrodkach kompetencji pozwoli na poprawę wyników leczenia, zwiększenie dostępności do nowoczesnych technologii i terapii medycznych oraz rozwój kadr medycznych. Ten ostatni wiąże się również z odpowiednią liczbą personelu medycznego w szpitalach" - napisano.

Finalnie ministerialny Zespół zarekomendował wdrożenie tzw. wariantu III (rozpatrywano trzy), który nie zakłada pełnego objęcia nadzoru i przejęcia majątku niezbędnego do funkcjonowania szpitali.

Wariant III zakłada powołanie Agencji Rozwoju Szpitali, która będzie odpowiedzialna m.in. za pozyskiwanie danych dotyczących funkcjonowania szpitali oraz ich sytuacji ekonomiczno-finansowej. Na podstawie analizy zebranych danych ARS będzie dokonywała oceny szpitali obejmującej sytuację ekonomiczno-finansową, ale również działalność operacyjną (np. strukturę i stopień realizacji świadczeń opieki zdrowotnej), zgodność realizowanych świadczeń z Mapami Potrzeb Zdrowotnych oraz jakość udzielanych świadczeń (we współpracy z NFZ). W wyniku dokonanej oceny ARS będzie przyznawała szpitalowi odpowiednią kategorię, odnoszącą się do sytuacji ekonomiczno-finansowej i pozostałych elementów oceny wymienionych powyżej.

ARS będzie przyznawała szpitalom jedną z czterech kategorii:

• A – szpital w dobrej sytuacji finansowej dopasowany profilem do potrzeb regionalnych – szpital nie kwalifikuje się do restrukturyzacji. Ponadto, może być priorytetowo traktowany w przyznawaniu funduszy na działania rozwojowe, a także planowane jest wdrożenie rozwiązań mających na celu dodatkowe premiowanie np. w postaci zwiększenia wartości kontraktu, co będzie stanowiło dodatkową motywację do aspirowania do tej kategorii;

• B – szpital wymagający wdrożenia działań naprawczych i optymalizacyjnych – szpital przygotowuje program optymalizacyjny podlegający zatwierdzeniu przez ARS, uwzględniający:

✓ przeprowadzenie optymalizacji procesów zarządczych pozwalające na wyeliminowanie występowania niekorzystnych zjawisk ekonomicznych, np. wzrostu kosztów, wzrostu zobowiązań, pogorszenia płynności finansowej;

✓ wdrożenie mechanizmów efektywnościowych;

✓ ustalenie/zaktualizowanie strategii działalności szpitala;

✓ usprawnienie wewnętrznej komunikacji i przepływu informacji;

✓ pozyskanie nowych źródeł przychodów;

• C – szpital wymagający wdrożenia programu restrukturyzacyjnego – szpital przygotowuje program restrukturyzacyjny podlegający zaopiniowaniu przez NFZ i zatwierdzeniu przez ARS oraz zatrudnia doradcę restrukturyzacyjnego delegowanego przez ARS, który nadzoruje proces restrukturyzacji. Program restrukturyzacyjny powinien uwzględniać elementy wymienione w kategorii B oraz dodatkowo:

✓ optymalizację/zmniejszenie kosztów operacyjnych (w szczególności zużycia materiałów i energii, usług obcych, kosztów wynagrodzeń);

✓ reorganizację zasobów i infrastruktury;

✓ optymalizację nakładów inwestycyjnych – ograniczenie inwestycji finansowanych ze środków własnych tylko do rzeczywistych potrzeb, pozyskanie jak największego finansowania inwestycji ze źródeł zewnętrznych;

✓ restrukturyzację zobowiązań finansowych szpitala, np. konwersję zobowiązań krótkoterminowych na długoterminowe, a co się z tym wiąże ograniczenie kosztów finansowych;

• D – szpital wymagający wdrożenia programu restrukturyzacyjnego i przejęcia zarządzania przez ARS – następuje czasowe przejęcie nadzoru i zarządzania przez ARS, przygotowywany i wdrażany jest program restrukturyzacyjny podlegający zaopiniowaniu przez NFZ. Program restrukturyzacyjny powinien uwzględniać elementy wymienione w kategorii C oraz dodatkowo:

✓ zmianę struktury organizacyjnej szpitala (np. konsolidację komórek organizacyjnych, redukcję liczby niewykorzystywanych łóżek, outsourcing nierentownych usług medycznych i niemedycznych);

✓ przeprofilowanie szpitala dostosowujące jego strukturę do rzeczywistych potrzeb zdrowotnych na danym terenie;

✓ konsolidację szpitali na danym terenie w celu dostosowania do potrzeb zdrowotnych.

Realizacja i efektywność programów restrukturyzacyjnych szpitali będzie monitorowana przez ARS. W przypadku braku realizacji działań zaplanowanych w programie restrukturyzacyjnym lub nieosiągnięcia zakładanych efektów restrukturyzacji i wygenerowania wskaźników finansowych poza zakresem oczekiwanych wartości, w przypadku szpitali w kategorii C, ARS będzie dokonywała czasowego przejęcia zarządzania szpitalami analogicznie jak w kategorii D.

“Zaproponowany model rozwiązań popierany jest przez środowiska eksperckie w ochronie zdrowia”

Zdaniem pomysłodawców czasowe przejęcie przez ARS zarządzania szpitalami oraz nadzoru nad realizacją programów restrukturyzacyjnych pozwoli na skuteczną realizację tych programów oraz ograniczenie nadmiernego generowania kosztów działalności jednostek, które - jak czytamy - "dotychczas nieefektywnie wykorzystywały posiadaną bazę, jak również utrzymywały, nie zawsze uzasadnioną faktycznymi potrzebami, podwyższoną gotowość". Dodano, że stały monitoring sytuacji ekonomiczno-finansowej szpitali przez ARS będzie sprzyjał zwiększonej motywacji zarządzających szpitalami do zdobycia jak najwyższej kategorii, co będzie wiązało się z korzyściami rozwojowymi, a także z uniknięciem obligatoryjnej restrukturyzacji. "Położenie nacisku na kwestie rozwojowe, oprócz tych restrukturyzacyjnych, zapewni holistyczne podejście do całości sektora szpitalnictwa i obejmie także szpitale zarządzane w sposób prawidłowy (z kategorią A). Pomocny w tym zakresie będzie tzw. „efekt skali” polegający na interwencjach obejmujących wszystkie podmioty w zakresie np. wymiany sprzętu, zakupów wspólnych, czy stworzenia Centrum Usług dla szpitali. Intencją rekomendowanych zmian jest również ograniczenie nieuzasadnionej konkurencji pomiędzy szpitalami o pacjentów, personel medyczny oraz zasoby materialne" - napisano.

Skonstatowano, że "zaproponowany model rozwiązań popierany jest przez środowiska eksperckie w ochronie zdrowia i wiąże się z mniejszym sprzeciwem dotychczasowych podmiotów nadzorujących szpitale, niż w przypadku wcześniej zaprezentowanych wariantów.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Reforma szpitalnictwa. Prof. Fedorowski: doświadczeni kierownicy szpitali będą pod nadzorem osób o niższych kwalifikacjach

NIL o reformie szpitali: jej ukryty cel to wymiana dyrektorów

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.