Alergie nie powinny być traktowane jako sezonowa dolegliwość, lecz jako przewlekłe choroby zapalne o poważnych skutkach populacyjnych - przekonuje prof. Piotr Kuna. Jak wskazuje, dotyczą ok. 18 mln osób w Polsce, a ich konsekwencje obejmują nie tylko objawy ze strony dróg oddechowych, lecz także absencję zawodową, utratę produktywności i większe ryzyko współchorobowości.
Nowe wytyczne ARIA przynoszą zmianę w podejściu do alergicznego nieżytu nosa. Eksperci coraz częściej sięgają nie tylko po wyniki badań klinicznych, ale także po dane pokazujące, jak pacjenci rzeczywiście stosują leki i kontrolują objawy. – To krok w stronę bardziej spersonalizowanego leczenia – mówi prof. Bolesław Samoliński.
Coraz dłuższe sezony pylenia, ekspansja ambrozji i większa aktywność kleszczy to tylko część skutków ocieplenia klimatu obserwowanych przez alergologów. Jak podkreśla dr hab. n. med. i n. o zdr. Filip Raciborski z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, zmiany zachodzące w środowisku już dziś wpływają na występowanie i przebieg chorób alergicznych.
Opieka koordynowana w ścieżce alergologiczno-pulmonologicznej miała poprawić wykrywalność i leczenie pacjentów z astmą oraz przewlekłymi chorobami układu oddechowego. W praktyce program rozwija się jednak znacznie wolniej, niż zakładano. – Tylko jedna trzecia placówek POZ realizuje dziś opiekę koordynowaną w ścieżce alergologiczno-pulmonologicznej – mówi dr hab. n. med. Piotr Dąbrowiecki i zaznacza, że nawet połowa pacjentów z astmą wciąż nie ma rozpoznania. Problemem pozostają nie tylko ograniczenia systemowe, ale także brak edukacji personelu oraz zbyt późne kierowanie chorych do specjalistów.
W chorobach alergicznych skóry przesuszony naskórek może uruchamiać kaskadę problemów: od łatwiejszego przenikania alergenów, przez stan zapalny i świąd, po bezsenność, przewlekły stres oraz poważne konsekwencje psychiczne. Jak podkreśla prof. Roman Nowicki, diagnostyka powinna zaczynać się od oceny dermatologicznej, a leczenie - od przywracania skórze jej funkcji ochronnej i właściwie prowadzonej terapii miejscowej. Dopiero w dalszej kolejności należy rozważyć leczenie systemowe.
Pacjent zgłasza bóle brzucha, wzdęcia lub biegunki po jedzeniu, ale przyczyna problemu wcale nie musi być oczywista. Takie objawy mogą sugerować IBS, nietolerancje pokarmowe, celiakię albo pełnoobjawową alergię grożącą anafilaksją. Diagnoza bywa trudna. – Kluczowy jest szczegółowy wywiad i ocena czasu pojawienia się objawów po spożyciu pokarmu – mówi prof. Natalia Ukleja-Sokołowska z Katedry i Kliniki Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych Collegium Medicum w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Czy oddziały alergologiczne są jeszcze potrzebne? Dziś trafiają tam pacjenci onkologiczni po wstrząsach anafilaktycznych, chorzy wymagający desensytyzacji przed kolejną dawką chemioterapii czy osoby z ciężkimi reakcjami polekowymi. – Bez takich oddziałów nie bylibyśmy w stanie leczyć tych pacjentów – mówi prof. dr hab. med. Marek Niedoszytko. I dodaje, że to nie alergologia obciąża szpitale, lecz kosztowne programy lekowe. – Trudno odmówić choremu terapii, która może uratować mu życie. Robimy to, mając świadomość, że być może w ten sposób topimy szpital – przyznaje.
Nawracające „zapalenia oskrzeli”, kolejne antybiotykoterapie, lęk przed steroidem wziewnym oraz pacjent, który odstawia leczenie, gdy tylko mijają kaszel i duszność - to wciąż codzienność w astmie. Prof. Marcin Moniuszko i dr hab. Piotr Dąbrowiecki przed kamerą „Pulsu Medycyny” rozmawiają o tym, dlaczego u części chorych rozpoznanie pojawia się zbyt późno, a leczenie bywa prowadzone od zaostrzenia do zaostrzenia.