Pierwsze w Polsce przeszczepienie łańcuchowe nerek

Monika Wysocka
opublikowano: 08-07-2015, 00:00

W Klinice Chirurgii Ogólnej i Transplantacyjnej Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie 23 czerwca przeprowadzono pierwszy w Polsce łańcuchowy przeszczep nerek, w którym wzięły udział 3 pary pacjentów.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Ta wyjątkowa operacja zwiększa liczbę rzadkich u nas przeszczepień od żywych dawców. Zespół łańcuchowy stanowi duże wyzwanie logistyczne: sześć operacji, trzy przeszczepienia. Na potrzeby tego wydarzenia wyłączony jest cały blok operacyjny, bo operacje odbywają się na trzech salach. Zabiegi pobrania nerki wykonuje się nowoczesną metodą małoinwazyjną: laparoskopii zewnątrzotrzewnowej z ręczną asystą w technice 3D. Operacja trwała 11 godzin, ale polscy lekarze przygotowywali się do jej wykonania od kilku lat.

„Kiedy z pomocą zespołu immunologów oraz dzięki specjalnemu programowi komputerowemu dopasowaliśmy osoby do przeszczepienia łańcuchowego, wiedzieliśmy, że mamy szansę na kolejny przełom w polskiej transplantologii — mówił na konferencji prasowej zorganizowanej tuż po zakończeniu operacji prof. dr hab. n. med. Andrzej Chmura, kierownik Kliniki Chirurgii Ogólnej i Transplantacyjnej Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie. — Ten rodzaj przeszczepienia to szansa dla wszystkich tych, którzy ze względu na niezgodność tkankową nie mogą otrzymać nerki od bliskiej osoby. Możemy powiedzieć, że zgodnie z najwyższymi standardami, daliśmy również polskim pacjentom możliwość przeszczepów tego typu”.

Przełom w polskiej transplantologii

Łańcuchowe przeszczepienie nerek to nowoczesny system transplantacji, w którym przynajmniej trzy pary dawca-biorca „wymieniają się” nerkami, gdy bezpośrednie przeszczepienie w parach jest niemożliwe z uwagi na niezgodność grup krwi lub niekompatybilność immunologiczną.

Podczas pierwszej operacji przeszczepienia łańcuchowego warszawski zespół lekarzy wykonał zabiegi pobrania i przeszczepienia nerki pomiędzy trzema parami pacjentów jednoczasowo. Dawcami nerek byli: syn, który ze względów immunologicznych nie mógł oddać nerki swojej dializowanej matce, mąż, który z tych samych względów nie miał możliwości ofiarowania narządu swojej dializowanej żonie oraz siostra, która z powodu niezgodności grup krwi nie mogła pomóc swojemu choremu bratu. „W ten sposób dołączyliśmy do innych wiodących ośrodków transplantacyjnych na świecie wykonujących tego rodzaju operacje. Dzięki stworzeniu unikalnego interdyscyplinarnego zespołu specjalistów, w skład którego wchodzą także interniści, nefrolodzy, radiolodzy, kardiolodzy, urolodzy, jesteśmy w stanie sprostać takim wyzwaniom. To wielki krok w polskiej transplantologii” — powiedział prof. dr hab. n. med. Artur Kwiatkowski, kierownik Programu „Żywy Dawca Nerki” w Szpitalu Dzieciątka Jezus w Warszawie.

Bezcenny żywy dawca

Przeszczepienie nerki od żywego dawcy jest najskuteczniejszą metodą leczenia pacjentów cierpiących na schyłkową niewydolność nerek. Nerki przeszczepione od żywego dawcy działają średnio 15 lat, czyli około 5 lat dłużej w porównaniu z przeszczepem od dawcy zmarłego. Wynika to z krótszego czasu niedokrwienia nerki, który trwa średnio poniżej 1 godziny (a nie ok. 30 godzin, jak w przypadku dawcy zmarłego). Przeszczepienie od dawcy żywego jest poza tym jedyną szansą na skrócenie okresu oczekiwania na narząd, ograniczenie powikłań związanych z chorobą i leczeniem dializami, które nie są w stanie w pełni zastąpić prawidłowo funkcjonującej nerki.

„Oddanie nerki jest przy prawidłowej kwalifikacji bezpieczne dla dawcy i nie powoduje negatywnych konsekwencji dla jego zdrowia. To zdecydowanie najkorzystniejsza formą pomocy choremu z niewydolnością nerek” — podkreśla mgr Aleksandra Tomaszek, regionalny koordynator transplantacyjny Programu „Żywy Dawca Nerki”.
W ramach tego projektu udało się stworzyć największą w Polsce bazę par dawca-biorca kwalifikowanych do operacji, z niekompatybilną grupą krwi lub niezgodnych immunologicznie. Pacjenci są dopasowywani dzięki pracy immunologów i przy użyciu specjalnego programu komputerowego.

„Spełniliśmy marzenia chorych, którym ofiarowano nowe życie, spełniliśmy marzenia dawców nerek, którzy w tym systemie mogli się podzielić narządem z osobami, które kochają” — mówił prof. Kwiatkowski. A szef zespołu podsumował: „Czekaliśmy na to od lat i nareszcie się ziściło. Jestem bardzo szczęśliwy” — przyznał prof. Chmura.

pobrania nerek i ich przeszczepienia wykonali: prof. andrzej Chmura, prof. Artur Kwiatkowski oraz dr n. med. Rafał Kieszek. Pary do przeszczepienia zostały przygotowane przez zespół nefrologów: dr n. med. Jolantę Gozdowską oraz dr Martę Serwańską-Świętek. Koordynatorem transplantacyjnym była mgr Aleksandra Tomaszek
Zobacz więcej

OPERACJĘ

pobrania nerek i ich przeszczepienia wykonali: prof. andrzej Chmura, prof. Artur Kwiatkowski oraz dr n. med. Rafał Kieszek. Pary do przeszczepienia zostały przygotowane przez zespół nefrologów: dr n. med. Jolantę Gozdowską oraz dr Martę Serwańską-Świętek. Koordynatorem transplantacyjnym była mgr Aleksandra Tomaszek

Historia
Dziesięć lat funkcjonowania programu

Idea przeszczepień łańcuchowych zrodziła się pod koniec lat 80. XX wieku w USA. Jej pomysłodawcą był dr Felix T. Rapaport ze Stony Brook University. Pierwsze takie przeszczepienie wykonano w Korei Południowej w 1991 roku, natomiast programy przeszczepień łańcuchowych działają na świecie od około 10 lat i obecnie stanowią ok. 10 proc. wszystkich przeszczepów nerek. Ten rodzaj transplantacji realizują już: Holandia, Norwegia, Szwajcaria, Wielka Brytania, Czechy, Stany Zjednoczone, Australia, Kanada.

 

Prawo
Wymagana zgoda sądu

Zgodnie ze znowelizowaną ustawą o transplantacjach, pobranie komórek, tkanek lub narządu od żywego dawcy na rzecz osoby niebędącej krewnym w linii prostej, rodzeństwem, osobą przysposobioną lub małżonkiem wymaga zgody sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu dawcy. Zgoda wydawana jest na wniosek kandydata na dawcę, w postępowaniu nieprocesowym, po wysłuchaniu wnioskodawcy oraz po zapoznaniu się z opinią Komisji Etycznej Krajowej Rady Transplantacyjnej. Polskie prawo nie pozwala na pobranie i przeszczepienie nerki od dawcy altruistycznego. Ustawa dopuszcza możliwość przekazania narządów osobie niespokrewnionej tylko w wypadku „szczególnych względów osobistych”.






Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Monika Wysocka

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.