Objawy i przyczyny nieprawidłowego funkcjonowania wątroby

Małgorzata Konaszczuk
opublikowano: 10-04-2013, 01:43

Leki wspomagające pracę wątroby są powszechnie znane i dostępne bez recepty. Preparaty te, powszechnie reklamowane, znajdują się prawie w każdej domowej apteczce.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Oczywiście wspomaganie pracy jednego z najważniejszych ludzkich organów nie zaszkodzi, ale trzeba się zastanowić, czy zdrowa wątroba powinna radzić sobie sama? Częste jej przeciążanie, np. złą dietą, i rozgrzeszanie się przez zażywanie tabletek osłonowych jest niebezpieczną drogą.

Jeśli mamy dolegliwości ze strony wątroby, jest to znak, że jej praca została poważnie zaburzona. Diagnostyka chorób tego organu jest trudna, bo wątroba rzadko boli. Tymczasem takie dolegliwości, jak kłucie w prawej stronie ciała czy wzdęcia są bardzo często bagatelizowane.

Czego objawem może być powiększenie wątroby

Najczęstszym objawem nieprawidłowego funkcjonowania wątroby jest powiększenie tego narządu. Stwierdzić je może zarówno sam pacjent, jak i lekarz w badaniu fizykalnym. Pierwszym krokiem powinna być analiza sposobu odżywiania, stylu życia, pod kątem eliminacji czynników, które mogą prowadzić do objawów przeciążenia wątroby. Konieczna jest jednak konsultacja z lekarzem, gdyż powiększenie wątroby może być spowodowane także inną chorobą, np.

  • zastoinową niewydolnością serca,
  • nowotworem,
  • mononukleozą,
  • sarkoidozą,
  • zespołem Reye’a,
  • niealkoholowym stłuszczeniem wątroby,
  • wirusowym zapaleniem wątroby.

Choroby te mogą prowadzić do uszkodzenia wątroby, więc nie można lekceważyć ich objawów.

Swoiste i nieswoiste objawy chorej wątroby

"Wspomniane powiększenie wątroby oraz kłucie w brzuchu po prawej stronie ciała świadczyć może o chorobie wątroby, pęcherzyka żółciowego i pozawątrobowych dróg żółciowych – mówi prof. Krzysztof Bielecki, specjalista chirurgii ogólnej i onkologicznej. Do tego należy dołączyć takie objawy, jak: 

  • brak łaknienia,
  • odbijania,
  • niesmak w jamie ustnej,
  • wzdęcia,
  • świąd skóry,
  • zaburzenia krzepnięcia.

Pilnej diagnostyki wymaga pojawienie się:

  • zażółcenia białkówek i skóry,
  • odbarwionego stolca lub
  • mocno zabarwionego moczu.

Diagnostyka chorób wątroby przysparza jednak wielu problemów, gdyż większość objawów zupełnie nie jest związanych z samym organem, a niektóre, takie jak:

  • zmęczenie,
  • zaparcia,
  • bladość,
  • cienie pod oczami,
  • częste infekcje,
  • bóle głowy,
  • pogorszenie nastroju,

są często bagatelizowane. Może upłynąć wiele czasu, zanim pacjent zdecyduje się zgłosić z takimi objawami do lekarza. Tymczasem mogą to być sygnały upośledzonej funkcji wątroby. Kolejnymi wynikającymi z tego problemami zdrowotnymi mogą być:

  • nadciśnienie,
  • choroba wieńcowa,
  • miażdżyca tętnic,
  • alergie pokarmowe,
  • trądzik,
  • łuszczyca.

Przyczyny i objawy marskości wątroby

Przewlekłe, nieleczone dolegliwości ze strony wątroby mogą prowadzić do jej zwłóknienia, czyli marskości wątroby. Tkanka wątrobowa zostaje zastąpiona przez tkankę łączną. Tak przebudowany miąższ wątroby powoduje zmianę przepływu krwi w jamie brzusznej i w efekcie prowadzi do niewydolności najważniejszego narządu wewnętrznego w organizmie człowieka.

Przewlekły alkoholizm i zakażenia wątroby to najczęstsze przyczyny marskości wątroby w naszym kraju. Zwłóknienie wątroby bywa również spowodowane przez substancje chemiczne lub leki, występuje wówczas tzw. toksyczna marskość wątroby. Kolejne przyczyny marskości wątroby to:

  • wirusowe zapalenia wątroby typu B i C,
  • pierwotna żółciowa marskość wątroby,
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby,
  • hemochromatoza,
  • choroba Wilsona.

Tak poważna choroba, jaką jest marskość wątroby, bardzo długo może rozwijać się bezobjawowo, a pierwsze pojawiające się sygnały, takie jak:

  • uczucie rozpierania brzucha po posiłku,
  • mdłości,
  • brak apetytu,
  • ogólne osłabienie,

są bagatelizowane, gdyż są powszechnie uznane za normalne dolegliwości spowodowane przeciążeniem przewodu pokarmowego, które chorzy próbują złagodzić preparatami wspomagającymi pracę wątroby dostępnymi bez recepty. Często mija dużo cennego czasu, zanim pacjent zdecyduje się zgłosić do lekarza.

Przyczyny ostrej niewydolności wątroby

Przyczyn ostrej niewydolności może być kilka. "Najczęściej słyszymy o ciężkiej niewydolności wątroby, np. po spożyciu muchomora sromotnikowego, której jedynym skutecznym leczeniem jest przeszczep wątroby – mówi prof. Bielecki. – Toksyczne działanie mają również leki, ich przedawkowanie jest bardzo niebezpieczne. Do ostrej niewydolności może doprowadzić także zakażenie wirusami (HAV, HBV, HCV). Może być ona również następstwem zakrzepicy żył wątrobowych i innych chorób wątroby (np. przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia wątroby, choroby Wilsona) i ogólnoustrojowych (np. wstrząsu lub sepsy)". 

Diagnostyka: Które badania pomogą sprawdzić stan wątroby

  • Badanie kliniczne (dokładne wywiady chorobowe), badanie fizykalne.
  • Badanie krwi – stężenie enzymów wątrobowych, poziom bilirubiny, markery nowotworowe, np. CEA, alfafetoproteina.
  • Ultrasonografia – ocena wielkości narządu, ewentualnych zmian na jej powierzchni, np. torbieli i guzków, a także zdiagnozowanie obecności kamieni żółciowych znajdujących się w pęcherzyku żółciowym.
  • Tomografia komputerowa – wskazana do wykonania u osób otyłych, stosowana przy podejrzeniu raka wątroby, marskości, a także do monitorowania ewentualnych powikłań po przeszczepie.
  • Scyntygrafia – określenie budowy i wielkości wątroby, zdiagnozowanie ubytków w tkance i zmian zapalnych.
  • Arteriografia – jeszcze stosowana, ale może być zastąpiona przez USG i rezonans magnetyczny.
  • Biopsja wątroby – badanie pod mikroskopem próbki wątroby, w której podejrzewa się zmiany chorobowe.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Małgorzata Konaszczuk

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.