Nietrzymanie moczu i cukrzyca - połączenie, które obniża jakość życia

opublikowano: 21-06-2021, 15:34

Cukrzyca, szczególnie ta typu 2, oraz jej powikłania znacząco zwiększają ryzyko rozwoju nietrzymania moczu. Czynnikiem sprzyjającym obu tym chorobom jest zaawansowany wiek.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Ryzyko rozwoju nietrzymania moczu znacząco wzrasta wraz z wiekiem. Jest to więc jedno ze schorzeń charakterystycznych dla pacjenta geriatrycznego i często wpisuje się w złożone problemy zdrowia somatycznego i psychicznego seniora jako jedno ze schorzeń współistniejących.

Cukrzyca i nietrzymanie moczu, czyli słodkie powikłania

Z jakimi chorobami nietrzymanie moczu najczęściej spotykane jest w praktyce klinicznej? Jedną z takich schorzeń jest z całą pewnością cukrzyca.

„W ramach Stowarzyszenia Edukacji Diabetologicznej Prowadziliśmy badania nad korelacją pomiędzy cukrzycą i nietrzymaniem moczu. Jednym z nich jest projekt badawczy, w który zaangażowanych było 400 pacjentów z cukrzycą (w tym 250 z typu 2., 150 z typu 1.). Byli to chorzy pochodzący z wielu miejsc naszego kraju, w ich kwalifikacji do badania wsparły nas pielęgniarki diabetologiczne. Cukrzyca niestety nie boli, a jej rozwój nie wiąże się z dolegliwymi dla pacjenta objawami. Co więcej, opieka interdyscyplinarna nadal nie stoi w Polsce na zadowalającym poziomie, szczególnie w kontekście licznych schorzeń towarzyszących cukrzycy. (…) Początkowo sądziliśmy, że nietrzymanie moczu dotyczy głównie chorych na cukrzycę typu 2. i kobiet. W ramach badania wykazaliśmy jednak, że jest to problem pojawiający się także w przebiegu cukrzycy typu 1. oraz mężczyzn. Wśród 150 osób z cukrzycą typu 1. 26 proc. skarżyło się na nietrzymanie moczu, wśród 250 z cukrzycą typu 2. 82 proc.” – poinformowała dr Beata Stepanow, prezes Stowarzyszenia Edukacji Diabetologicznej.

Jak dodała ekspertka, to nie tyle czas trwania choroby zwiększa ryzyko pojawienia się nietrzymania moczu, ale brak należytej kontroli. Wykazano bowiem, że problem ten coraz częściej dotyka osoby stosunkowo młode, nadal aktywne zawodowo, ale z niewłaściwie kontrolowaną chorobą podstawową.

iStock
iStock

Focus na pacjenta geriatrycznego

Naturalne procesy zachodzące w przebiegu starzenia predysponują seniorów do rozwoju m.in. cukrzycy. Z wiekiem coraz gorzej pracuje trzustka, dochodzi także do zmian na poziomie receptorów insulinowych, które zakłócają ich prawidłową odpowiedź. Na proces starzenia nakładają się czynniki związane ze stylem życia (nieprawidłowa dieta i niska aktywność fizyczna) oraz innymi schorzeniami, jak choćby bardzo częste w populacji geriatrycznej nietrzymanie moczu.

„Szacuje się, że zaburzenia metabolizmu glukozy występują nawet u co drugiej osoby starszej. Badania populacyjne pokazują, że co najmniej 1 na 5 osób cierpi na cukrzycę. Jest to choroba z całą pewnością sprzyjająca nietrzymaniu moczu, wysokie poziomy glikemii skutkują zwiększoną produkcją moczu i koniecznością częstych wizyt w toalecie, co w przypadku osób starszych mających już problemy z samodzielnym poruszaniem się i zagrożonych ryzykiem upadku, podwyższa jeszcze ryzyko nietrzymania moczu. Należy też pamiętać, że zwiększona diureza i nietrzymanie moczu mogą być pierwszym objawem cukrzycy u seniora” – zwróciła uwagę prof. dr hab. n. med. Katarzyna Wieczorowska-Tobis, kierownik Katedry i Kliniki Medycyny Paliatywnej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, przewodnicząca zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego.

U pacjenta geriatrycznego należy również zwrócić uwagę na zjawisko przejściowego nietrzymania moczu, uwarunkowanego czynnikami nie wynikającymi bezpośrednio z zaburzeń funkcjonowania układu moczowego. W takich przypadka objawy można znacząco zniwelować.

Uwaga na leki hipotensyjne

Za normę przyjmuje się 4-8 wizyt w toalecie w ciągu dnia. Większa częstotliwość powinna być dla pacjenta sygnałem alarmowym. W przypadku seniora częstomocz wiąże się z ryzykiem rozwoju nietrzymania moczu. Ryzyko to zwiększa się, jeśli senior ma zdiagnozowane nadciśnienie tętnicze leczone z wykorzystaniem leków hipotensyjnych, które zwiększają diurezę.

„Istotnie, jedna z grup leków hipotensyjnych stosowanych, aby obniżyć ciśnienie, mają efekt moczopędny. Mechanizm ich działania polega na tym, że zwiększają one produkcję moczu i usuwanie wody z organizmu, co wpływa korzystnie na funkcjonowanie układu krążenia” – powiedziała prof. Wieczorowska-Tobis.

Ekspertka dodała, że dla osób starszych naturalne jest pogorszenie funkcjonowania zwieraczy, co w połączeniu częstomoczem zwiększa ryzyko nietrzymania moczu. Co więcej, w przypadku seniora warto rozważyć korektę terapii hipotensyjnej, aby nie pogarszała codziennego funkcjonowania w zakresie zwiększonej diurezy. Prof. Wieczorowska-Tobis wskazała, że nierzadkie są sytuacje, gdy senior bez konsultacji z lekarzem odstawa leki hipotensyjne właśnie przez wzgląd na problem ze zwiększoną koniecznością oddawania moczu.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Nietrzymanie moczu u kobiet: przyczyny i leczenie

Choroby układu moczowego w gabinecie lekarza rodzinnego

Opracowano na podstawi sesji, która odbyła się w ramach Światowego Tygodnia Kontynencji 21 czerwca 2021 r.

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.