Eksperci: najistotniejsza w stomatologii jest profilaktyka

W piątek (28 marca) z okazji Światowego Dnia Zdrowia Jamy Ustnej parlamentarny Zespół ds. Badań Naukowych i Innowacji w Ochronie Zdrowia w Senacie zorganizował okrągły stół profilaktyki stomatologicznej.

Zbyt niskie nakłady na publiczną stomatologię

Wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej dr Paweł Barucha podkreślił, że leczenie stomatologiczne jest pierwszym etapem leczenia wielu chorób ogólnoustrojowych, np. kardiologicznych, neurologicznych, autoimmunologicznych, endokrynologicznych, nerek, oczu, a także nowotworów.

Jego zdaniem działania profilaktyczne w stomatologii są konieczne bez względu na wiek. Podkreślił, że wizyty u specjalistów powinny odbywać się przynajmniej co pół roku. Ważne są też programy profilaktyczne dla dzieci i dorosłych, które w ostatnich latach zostały ograniczone.

- To jest bardzo duże niebezpieczeństwo ze względu na to, że te dzieci najłatwiej chłoną tą wiedzę i tak naprawdę dzieci jest najprościej, najłatwiej nauczyć dbać o swoje zdrowie - zaznaczył.

Podkreślił również, że nakłady na stomatologię publiczną są zbyt niskie. Wynoszą około 2 proc., a - jego zdaniem - żeby stomatologia w ogóle mogła istnieć, potrzeba minimum 4 proc.

Według Baruchy w Polsce brakuje również programu profilaktycznego, który nie byłby związany z NFZ. Jego zdaniem samorządy lokalne mogłyby wprowadzić u siebie taki program finansowany np. z Funduszu Medycznego czy z własnych pieniędzy.

Prezydent Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego (PTS) prof. Marzena Dominiak zaznaczyła, że "jama ustna jest zwierciadłem ciała". Podkreśliła, że właściwa higiena jamy ustnej jest obligatoryjna, ponieważ płytka nazębna może wytworzyć nie tylko próchnicę, ale także zapalenie dziąseł, przyzębia czy inne zmiany zapalnowytwórcze. Według niej w stomatologii ważna jest również wiedza o innych działach medycyny, które wiążą się ze schorzeniami jamy ustnej.

MZ szykuje zmiany w opiece stomatologicznej

Naczelnik Wydziału Departamentu Podręczników, Programów i Innowacji w MEN Emilia Różycka przypomniała, że w ramach nowego przedmiotu edukacja zdrowotna dzieci i młodzież będą kształcone m.in. w zakresie higieny jamy ustnej.

Zastępca dyrektora Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia Dominika Janiszewska-Kajka przypomniała, że od 2026 r. dzieci w gabinetach stomatologicznych będą mogły skorzystać ze znieczulenia ogólnego. Wprowadzone zostaną również świadczenia lakierowania zębów mlecznych i profilaktycznej stomatologii dla trzylatków. Poinformowała, że resort przygotował propozycję wyceny świadczeń profilaktycznych, którą przekazał w marcu do NFZ. Zapowiedziała także, że w najbliższym czasie do konsultacji trafi rozporządzenie, które da lekarzom dowolność w wyborze plomb.

Przedstawicielka NFZ lek. dent. Katarzyna Maślińska-Jęczeń poinformowała, że na leczenie profilaktyczne przeznaczane jest ok. 50 proc. środków z funduszu na świadczenia stomatologiczne. U dorosłych najwięcej świadczeń jest wykonywanych w grupie wiekowej 18-60. Dodała, że na leczenie stomatologiczne dzieci przeznaczana jest ponad połowa środków na stomatologię.

Według lek. dent. Barbary Gronwald w Polsce występują liczne zaniedbania systemowe. To m.in. niska dostępność publicznych usług profilaktycznych, ograniczone finansowanie czy nierówności w dostępie do leczenia. Zaznaczyła, że przy zasobach, które państwo przeznacza na stomatologię, jest w stanie objąć profilaktyką ok. 20 proc. dzieci.

Z raportu Najwyższej Izby Kontroli (NIK) z 2024 r. wynika, że w 2022 r. z bezpłatnego leczenia stomatologicznego skorzystało ok. 15 proc. ubezpieczonych Polaków. Wśród powodów niskiej frekwencji znalazły się m.in. refundowanie tylko niektórych zabiegów, długie kolejki oraz leczenie za pomocą materiałów gorszej jakości i przestarzałych technik.