Pierwsza na świecie operacja wymiennej transplantacji nieidentycznych narządów od żyjących dawców

Erosalyn Deveza cierpiała na niewydolność nerek i w konsekwencji musiała stale być poddawana terapii nerkozastępczej. Córka pacjentki chciała oddać matce nerkę, ale po ocenie jej stanu zdrowia, nie zgodzili się na to lekarze. W roku 2017 r. córka chorej zainicjowała więc pierwszą na świecie wymianę różnych narządów pomiędzy żywymi dawcami, zamieniając połowę własnej wątroby na nerkę innej osoby. Nad przebiegiem procedury czuwali chirurdzy z University of California w San Fransisco.

Opis przypadku opublikowało czasopismo „American Journal of Transplantation”. Większość przeszczepów narządów pochodzi od osób zmarłych, co istotnie ogranicza liczbę dostępnych organów. W trochę lepszej sytuacji są chorzy cierpiący na niewydolność nerek. Większość ludzi może żyć tylko z jedną z nerką, więc pacjenci z tej grupy coraz częściej otrzymują narządy od krewnych lub przyjaciół. Jeśli ktoś chce oddać nerkę, ale przeszczep nie jest możliwy z powodu braku zgodności, lekarze mogą znaleźć pary niedoszłych dawców, z których każdy może oddać nerkę krewnemu drugiego. Niekiedy tworzą się w ten sposób długie łańcuchy transferów.

Ludzie mogą przekazać do 60 proc. wątroby, ponieważ jest ona zdolna do regeneracji. Po przeszczepie części wątroby zarówno dawca, jak i biorca uzyskują pełnowymiarowy narząd. Mimo to dla większości placówek, do których zgłaszała się córka pacjentki pomysł był zbyt awangardowy. W końcu skontaktowała się z Johnem Robertsem z University of California w San Francisco. Uznał on, że kobieta jest wystarczająco zdrowa, by oddać część wątroby. Dopiero po 18 miesiącach udało się znaleźć Annie Simmons z Boise w Idaho, której siostra wymagała przeszczepu wątroby, ale nie mogła uzyskać narządu od krewnej.

Wymiana organów mogła budzić zastrzeżenia i musiała zyskać aprobatę komisji etycznej. Z niewydolnością nerek można przeżyć przez wiele lat dzięki dializom, podczas gdy niewydolnej wątroby nie da się zastąpić. Poza tym u dawców wątroby częściej zdarzają się powikłania. Cztery operacje przeprowadzono tego samego dnia. Przez kilka tygodni dawczyni wątroby duże zmęczenie, co wynikało z zaangażowania organizmu w regenerację wątroby, ale już po dwóch miesiącach badanie USG wykazało obraz wątroby zbliżony do normalnego.

Chirurdzy, którzy przeprowadzili operację mają nadzieję, że uda się upowszechnić metodę. Jeśli w USA uda się wykonać do 30 dodatkowych przeszczepów wątroby od żywego dawcy rocznie, będzie to oznaczało 10-procentowy wzrost.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Pierwsza kobieta z macicą przeszczepioną od zmarłej dawczyni urodziła zdrowe dziecko