Kredyt na studia medyczne z obowiązkiem odpracowania ma zatrzymać kadry w Polsce [SZCZEGÓŁY]

  • Marzena Sygut
opublikowano: 29-09-2021, 14:57

Osoby uzdolnione, które nie dostały się na nieodpłatne studia medyczne, a których sytuacja finansowa nie pozwala na kształcenie płatne, będą mogły korzystać z instytucji kredytu na naukę, ale z obowiązkiem jego późniejszego odpracowania. Tymi rozwiązaniami Sejm zajmie się już w piątek.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Kredyt na studia medyczne został ujęty w projekcie ustawy jako kolejna - poza stypendiami oraz kredytami studenckimi - forma wsparcia finansowego dla studentów.

Zmiany, o których mowa, wprowadza rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, który właśnie trafił do Sejmu. Jego pierwsze czytanie zapowiadane jest na najbliższy piątek, 1 października.

Przypomnijmy: ten sam projekt poszerza katalog uczelni, które mogą wnioskować o uzyskanie pozwolenia na prowadzenie studiów na kierunku lekarskim i lekarsko-dentystycznym o uczelnie zawodowe.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Znamy warunki kształcenia kadr medycznych w szkołach zawodowych

Rząd wprowadza kredyt na “studia medyczne” z obowiązkiem odpracowania. Projekt jest już w Sejmie.
Pixabay

Szansa dla uzdolnionej, niemajętnej młodzieży

Jak zapowiada ustawodawca, wprowadzenie przedmiotowego wsparcia będzie szansą na uzyskanie zawodu lekarza dla osób uzdolnionych, które pomimo uzyskania wysokich wyników na egzaminie dojrzałości nie dostały się na studia na kierunku lekarskim w trybie stacjonarnym, a które m.in. z braku wystarczających środków finansowych nie mogły podjąć ww. studiów odpłatnie.

Z danych przekazanych przez uczelnie Ministrowi Zdrowia wynika, że obecnie limity przyjęć na studia na kierunku lekarskim prowadzone w formie niestacjonarnej w języku polskim (tj. studia docelowo mające zostać objęte kredytem) nie są wypełniane w ok. 13-17% (od 151 do 233 osób rocznie).

Ustawodawca wskazuje, że powodem mogą być czynniki finansowe. Z informacji posiadanych przez resort zdrowia wynika bowiem, że studia medyczne płatne są drogie i że wysokość opłaty za studia niestacjonarne w języku polskim w roku akademickim 2018/2019 wynosiła średnio 32 800 zł rocznie.

Kredyt na studia medyczne: dla kogo?

W dodawanym do ustawy art. 103a ust. 1 wskazano, że o kredyt na studia medyczne będą mogli ubiegać się studenci odbywający studia na kierunku lekarskim w języku polskim na warunkach odpłatności.

Przepis ten dotyczyć będzie zarówno studentów, którzy podjęli studia przed rokiem akademickim 2021/2022 (kontynuujących studia), jak również tych, którzy podjęli studia począwszy od roku akademickiego 2021/2022 (studia niestacjonarne w uczelniach publicznych oraz studia stacjonarne lub niestacjonarne w uczelniach niepublicznych).

Kredytów udzielą banki współpracujące z BGK

Kredyt na studia medyczne będzie udzielany przez banki, które zawarły z Bankiem Gospodarstwa Krajowego (BGK) umowę określającą zasady korzystania ze środków Funduszu Kredytowania Studiów Medycznych (FKSM).

W art. 103a ust. 3–5 określono zakres informacji zawartych we wniosku o kredyt na studia medyczne oraz elementy zaświadczenia wydanego przez uczelnię dołączanego do wniosku.

Jednocześnie wskazano, że w celu weryfikacji wydanych zaświadczeń, o których mowa w art.103a ust. 4, przewidziano obowiązek prowadzenia przez uczelnie ewidencji tych zaświadczeń, obejmującej numer zaświadczenia, datę jego wystawienia oraz dane, o których mowa w art. 103a ust. 5 pkt 1 lit. a i c.

Dodatkowo wskazano na obowiązek przechowywania danych zawartych w ewidencji przez okres 15 lat od momentu ich wprowadzenia do ewidencji.

Minister zdrowia zdecyduje o wysokości kredytu

Z projektu wynika też, że do ustalenia maksymalnej wysokości kredytu na studia medyczne za cały okres studiów w przeliczeniu na 1 semestr będzie zobowiązany minister zdrowia, po uprzednim przekazaniu informacji przez rektorów uczelni dotyczącej opłat za usługi edukacyjne.

W art. 103a ust. 10 ustawy określony został również maksymalny - sześcioletni okres korzystania z kredytu oraz jednokrotna możliwość skorzystania z tej formy wsparcia udzielonego z budżetu państwa, w ramach odbywania przez kredytobiorcę danego cyklu kształcenia na zasadach określonych w art. 103a ust. 1.

Sposób płatności kredytu oraz terminy wypłaty kredytu przez bank na rachunek bankowy uczelni zostały określone natomiast w art. 103b ust. 1 ustawy. Zgodnie z nim kredyt będzie wypłacany w transzach.

Kiedy bank będzie mógł zaprzestać wypłacania kredytu?

Do przesłanek zaprzestania wypłaty semestralnych transz kredytu w odniesieniu do osoby, o której mowa w art. 103a ust. 1, należy zaliczyć:

  • skreślenie jej z listy studentów
  • zmianę przez nią formy kształcenia, w jakiej są prowadzone studia, na inną formę niż określona w art. 103a ust.
  • zmianę przez nią kierunku studiów
  • ukończenie przez nią studiów

Kredyt na preferencyjnych warunkach

Ustawodawca w celu uczynienia kredytu na studia medyczne maksymalnie atrakcyjnym, w art. 103c ustawy przewidział preferencyjny charakter tego kredytu. Przejawia się on m.in.:

  • niskim oprocentowaniem
  • możliwością wystąpienia przez kredytobiorcę o wcześniejsze rozpoczęcie spłaty kredytu
  • możliwością wydłużenia lub skrócenia 12-letniego okresu spłaty kredytu
  • możliwością obniżenia wysokości miesięcznej raty kredytu do 20% średniego miesięcznego dochodu kredytobiorcy
  • w przypadku trudnej sytuacji życiowej kredytobiorcy - możliwością zawieszenia spłaty kredytu wraz z odsetkami na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy

W art. 103c ustawy wskazano, że wysokość oprocentowania kredytu na studia medyczne jest równa sumie marży banku oraz 1,2 stopy redyskontowej weksli Narodowego Banku Polskiego, tzn. zastosowano analogiczne rozwiązanie do kredytów studenckich.

Marża banku będzie stała w okresie kredytowania i będzie wynosić nie więcej niż 2 punkty procentowe.

Kiedy kredytobiorca może zawiesić kredyt?

Zgodnie z art. 103c ust. 10 - na wniosek kredytobiorcy spłata kredytu na studia medyczne może zostać zawieszona przez bank na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli znalazł się on w trudnej sytuacji życiowej.

Za taką sytuację będzie można uznać w szczególności utratę przez kredytobiorcę stałego źródła dochodu lub zdarzenie losowe powodujące krótkotrwałą utratę zdolności do spłaty zobowiązań, w tym:

  • chorobę kredytobiorcy lub członka jego rodziny
  • konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny
  • szkodę spowodowaną przez pożar, powódź, klęskę żywiołową lub inną katastrofę

Zawieszenie spłaty kredytu na studia medyczne powoduje wydłużenie okresu jego spłaty.

Warunki całościowego umorzenia kredytu

W art. 103d ust. 1 projektu ustawy przewidziano, że umorzenie kredytu w całości, na kierunku lekarskim, będzie możliwe pod warunkiem spełnienia przez lekarza łącznie następujących warunków:

  1. obowiązku odpracowania studiów po ich ukończeniu przez okres nie krótszy niż 10 lat w ciągu 12 kolejnych lat liczonych od dnia ukończenia studiów, w ramach praktyki zawodowej lub w podmiocie leczniczym, które udzielają świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
  2. obowiązku uzyskania tytułu specjalisty w ww. okresie, w dziedzinie medycyny uznanej za priorytetową w dniu rozpoczęcia przez lekarza szkolenia specjalizacyjnego, na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia wydanego na podstawie art. 16g ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2021 r. poz. 790).

Ponadto kredyt będzie mógł zostać umorzony w całości w przypadku trwałej utraty przez kredytobiorcę zdolności do spłaty zobowiązań, braku prawnych możliwości dochodzenia roszczeń od kredytobiorcy lub jego śmierci.

Częściowe umorzenie kredytu

Z kolei w art. 103d ust. 2 pkt 1 projektu ustawy ustawodawca przewidział możliwość częściowego umorzenia kredytu w przypadku szczególnie trudnej sytuacji kredytobiorcy.

Za taką sytuację będzie można uznać w szczególności:

  • utratę przez kredytobiorcę stałego źródła dochodu skutkującego koniecznością korzystania ze świadczeń systemu pomocy społecznej
  • zdarzenie losowe powodujące długotrwałą utratę zdolności do spłaty zobowiązań, w tym chorobę lub niepełnosprawność kredytobiorcy lub członka jego rodziny
  • konieczność sprawowania opieki nad chorym lub niepełnosprawnym członkiem rodziny, szkodę spowodowaną przez pożar, klęskę żywiołową lub inną katastrofę
  • sytuację, gdy kredytobiorca kontynuuje szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie medycyny uznanej za priorytetową, lecz nie zdążył go ukończyć z przyczyn od siebie niezależnych w okresie umożliwiającym całościowe umorzenie kredytu

Kredyt umorzy też minister na szczególnych warunkach

Jednocześnie przewiduje się, że na wniosek kredytobiorcy kredyt na studia medyczne może zostać umorzony przez ministra zdrowia przed upływem okresu, o którym mowa w art. 103d ust. 1 pkt 1 projektu ustawy, jeżeli:

  • okres wykonywania zawodu lekarza, na zasadach określonych w art. 103d ust. 1 pkt 1 ustawy, wynosi co najmniej:
  1. 5 lat, w ciągu 7 kolejnych lat liczonych od dnia ukończenia studiów, oraz kredytobiorca ukończył 2 rok szkolenia specjalizacyjnego, o którym mowa w art. 103d ust. 1 pkt 2 ustawy – okres umorzenia wynosi, w zależności od okresu sfinansowanego z kredytu na studia medyczne, 1 albo 2 semestry
  2. 6 lat, w ciągu 8 kolejnych lat liczonych od dnia ukończenia studiów, oraz kredytobiorca ukończył 2 rok szkolenia specjalizacyjnego, o którym mowa w art. 103d ust. 1 pkt 2 ustawy – okres umorzenia wynosi, w zależności od okresu sfinansowanego z kredytu na studia medyczne, 3 albo 4 semestry
  3. 7 lat, w ciągu 9 kolejnych lat liczonych od dnia ukończenia studiów, oraz kredytobiorca ukończył 3 rok szkolenia specjalizacyjnego, o którym mowa w art. 103d ust. 1 pkt 2 ustawy – okres umorzenia wynosi, w zależności od okresu sfinansowanego z kredytu na studia medyczne, 5 albo 6 semestrów
  4. 8 lat, w ciągu 10 kolejnych lat liczonych od dnia ukończenia studiów, oraz kredytobiorca ukończył 4 rok szkolenia specjalizacyjnego, o którym mowa w art. 103d ust. 1 pkt 2 ustawy – okres umorzenia wynosi, w zależności od okresu sfinansowanego z kredytu na studia medyczne, 7 albo 8 semestrów
  5. 9 lat, w ciągu kolejnych 11 lat liczonych od dnia ukończenia studiów, oraz kredytobiorca ukończył 4 rok szkolenia specjalizacyjnego, o którym mowa w art. 103d ust. 1 pkt 2 ustawy – okres umorzenia wynosi, w zależności od okresu sfinansowanego z kredytu na studia medyczne, 9 albo 11 semestrów, oraz
  • kredytobiorca kontynuuje szkolenie specjalizacyjne, o którym mowa w art. 103d ust. 1 pkt 2 ustawy, na kolejnym roku albo ukończył to szkolenie.

W przypadkach, o których mowa w art. 103d ust. 2 pkt 1 lub pkt 2 lit. a oraz ust. 3, kredyt na studia medyczne będzie mógł być umorzony na wniosek kredytobiorcy złożony nie wcześniej niż 60 dni przed dniem rozpoczęcia spłaty kredytu na studia medyczne.

Kredyt to rozwiązanie dla chętnych, nie ma charakteru obowiązkowego

Jak wskazuje ustawodawca, skorzystanie z zaproponowanej w projekcie ustawy formy wsparcia studentów nie ma charakteru obligatoryjnego.

Oznacza to, że studenci, którzy nie będą chcieli skorzystać z tej formy pomocy udzielonej z budżetu państwa, będą mogli podejmować i odbywać kształcenie na zasadach dotychczasowych.

Jeśli jednak studenci podejmujący i odbywający studia na kierunku lekarskim w języku polskim na warunkach odpłatności, zdecydują się na skorzystanie z kredytu na studia medyczne, uzyskają możliwość pokrycia częściowego albo całkowitego kosztu kształcenia na tych studiach ze środków pochodzących z budżetu państwa.

Po spełnieniu warunków określonych w projekcie ustawy będą mogli skorzystać z częściowego lub całkowitego umorzenia.

Dlaczego potrzebujemy nowych rozwiązań finansowych?

Jak wskazuje ustawodawca, Polska wciąż pozostaje krajem, który stanowi atrakcyjny rynek pozyskiwania wysoko wykwalifikowanego personelu medycznego, jednocześnie na tym tracąc - wyjazd wykwalifikowanego lekarza skutkuje ograniczeniem dostępu do usług medycznych w kraju.

Z przeanalizowanych przez ustawodawcę dostępnych badań dotyczących zjawiska migracji lekarzy wynika, że na wyjazd za granicę decydują się głównie młodzi lekarze.

Z danych Komisji Europejskiej wynika, że od 2015 r. łączna liczba lekarzy wykształconych w naszym kraju, którzy uznali kwalifikacje zawodowe w UE oraz Norwegii, zwiększyła się z 6128 do 9671 w 2019 r., co stanowi w stosunku do 2015 r. około 63-procentowy wzrost.

Badania te potwierdzają jednocześnie, że głównym kierunkiem migracji polskich lekarzy jest kontynent europejski. Jako główny czynniki motywujący polskich lekarzy do wyjazdu za granicę należy zaliczyć czynniki finansowe oraz warunki pracy.

W ocenie rządu “w obecnej sytuacji występowania braków kadrowych wśród lekarzy zasadnym jest podejmowanie wszelkich działań zmierzających do zwiększenia liczby personelu medycznego. Emigracja lekarzy wykształconych na koszt polskiego podatnika nie służy lekarzom, nie jest też dobra dla budżetu państwa i - co najważniejsze - nie jest dobra dla pacjentów”.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Znamy warunki kształcenia kadr medycznych w szkołach zawodowych

Kredyt na studia lekarskie. Rząd zajmie się projektem

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.