Jak zminimalizować ryzyko objawów alergii na roztocza, czyli profilaktyka antyroztoczowa

Oprac. Monika Rachtan
opublikowano: 02-06-2021, 11:10

Profilaktyka antyroztoczowa to działanie, które osoby ze stwierdzoną alergią na roztocza kurzu domowego powinny wprowadzić równorzędnie z wdrożeniem leczenia przeciwalergicznego. Zakres działań profilaktycznych to: unikanie skupisk kurzu, stosowanie preparatów przeciwroztoczowych, regularne wietrzenie oraz oczyszczanie powietrza.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

W czasie pandemii COVID-19 pojawiło się wiele wątpliwości dotyczących osób zmagających się z objawami alergii: czy alergia predysponuje do zachorowania na COVID-19? Czy leki przyjmowane przez alergików mogą zwiększać ryzyko zakażenia? Czy alergicy mogą i powinni być szczepieni przeciwko COVID-19? Badacze zaczęli obserwować, jak czas pandemii i lockdown wpłynęły na osoby cierpiące na alergię. Na podstawie wyników badań opublikowanych przez Amerykańską Akademię Alergii, Astmy i Immunologii można wnioskować, że w czasie pandemii COVID-19, szczególnie w sezonie wiosenno-letnim, zmieniły się dominujące alergeny wywołujące objawy alergii.

Dotychczas okres przedwiośnia i wiosny związany był ze zgłaszaniem dużej liczby objawów spowodowanych pyleniem drzew i krzewów. W okresie letnim pacjenci często zgłaszali także objawy alergii na jad owadów błonkoskrzydłych. Obowiązek noszenia maseczek, izolacja oraz konieczność spędzania większości czasu w domach sprawiły, że w latach 2020 i 2021 znacząco zwiększyła się liczba pacjentów zgłaszających objawy alergii związane uczuleniem na roztocza kurzu domowego. Wpływ na zwiększoną emisję roztoczy kurzu domowego miał także przedłużający się w roku 2021 sezon grzewczy oraz chłodne przedwiośnie i wiosna.

iStock

Alergia na roztocza kurzu domowego: powszechny problem dużej części populacji

Roztocza występują powszechnie. Obecnie różnicuje się około 30 tysięcy gatunków roztoczy, występujących w różnych środowiskach. Niestety, wiedza społeczeństwa na temat roztoczy jest niewystarczająca. Pacjenci zgłaszający objawy alergii związane z występowaniem roztoczy rzadko przypisują je temu problemowi. Co więcej, wielu z nich po zdiagnozowaniu alergii na roztocza kurzu domowego nie wie, jakie działania musi podjąć, aby zminimalizować objawy alergii. Polskie Towarzystwo Chorób Atopowych podaje, że problem alergii na roztocza kurzu domowego może dotyczyć bardzo licznej części populacji. W badaniu przeprowadzonym na grupie 1337 osób cierpiących z powodu nieżytów nosa wykazano, że alergia na roztocze (Dermatophagoides farinae i Dermatophagoides pteronyssinus) stanowiła przyczynę dolegliwości u około 20 proc. badanych.

Bezpośrednie dolegliwości wynikające z alergii wziewnej na roztocza kurzu domowego to: zmiany skórne, swędzenie, alergiczny nieżyt nosa (ANN), który osobie uczulonej może towarzyszyć nawet cały rok. W przebiegu takiej alergii może dochodzić także do okresowych zaostrzeń atopowego zapalenia skóry (AZS), a także do rozwoju niebezpiecznej choroby, jaką jest astma oskrzelowa.

Warto zauważyć, że sama obecność roztoczy nie stanowi problemu wywołującego alergię. Objawy alergii wywołują odchody roztoczy oraz fragmenty ich odnóży, które przyczepiają się do drobinek kurzu i krążą we wdychanym powietrzu. Objawy związane z alergią na roztocza obserwuje się zatem najczęściej rano, kiedy osoba uczulona przebywa przez długi czas w pomieszczeniu, gdzie znajdują się roztocza kurzu domowego, a pomieszczenie nie jest wietrzone. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym nasileniu tych objawów jest kontakt z przedmiotami, w których mogą gromadzić się roztocza, np. pościel czy materac, a także kontakt ze zwierzętami.

Pandemia nasiliła problem alergii na roztocza

Objawy alergii na roztocza kurzu domowego występują przewlekle, ich nasilenie obserwuje się głównie w okresie jesienno-zimowym, gdy osoby uczulone spędzają więcej czasu w domach, korzystają z ogrzewania centralnego. Okres pandemii COVID-19 to wyjątkowy czas, w którym objawy alergii związane z roztoczami kurzu domowego mogą być nasilone przez cały rok. Pacjenci gabinetów alergologicznych w czasie pandemii, podobnie jak pozostała część społeczeństwa, częściej pozostawali w domach. Zdalna praca, nauka i konieczność izolacji sprawiły, że także w okresie wiosennym i letnim osoby uczulone spędzają bardzo dużo czasu w zamkniętych pomieszczeniach, co zwiększa ryzyko kontaktu z roztoczami kurzu domowego. Przypuszczać zatem można, że występujące w okresie wiosenno-letnim objawy związane z pyleniem roślin nie są obecnie dominującą przyczyną zasięgania porad lekarskich przez alergików. Główną przyczyną są natomiast objawy wywołane kontaktem z roztoczami kurzu domowego.

Jak pomóc pacjentom uczulonym na roztocza?

Świadomość społeczeństwa dotycząca alergii na roztocza nie jest wystarczająca. Większość nie wie, czym są roztocza oraz nie zna sposobów, które pozwalają ograniczyć występowanie objawów alergii. W momencie podejrzenia występowania alergii na roztocza kurzu domowego pierwszym krokiem jest przeprowadzenie u pacjenta pełnej diagnostyki w postaci testów naskórkowych.

Inna metoda diagnostyczna to próba prowokacyjna: donosowa, dospojówkowa, dooskrzelowa. Korzysta się z niej jednak tylko w wyspecjalizowanych ośrodkach zajmujących się diagnostyką i leczeniem chorób układu oddechowego.

Ważne działania profilaktyczne: wietrzenie, częsta wymiana pościeli, oczyszczacze powietrza

Po zdiagnozowaniu alergii pacjent najczęściej otrzymuje leki, których zadaniem jest zminimalizowanie objawów alergii. Istotne jest, aby pacjent otrzymał od lekarza wskazówki na temat działań profilaktycznych, które może wprowadzić, aby zminimalizować ryzyko kontaktu z roztoczami. Działania profilaktyczne najczęściej dotyczą organizacji życia codziennego pacjenta i wprowadzenia zmian w jego otoczeniu.

Osobom z potwierdzoną alergią na roztocza kurzu domowego zaleca się usunięcie skupisk kurzu w mieszkaniu czy domu, częstą wymianę pościeli czy materacy, regularne odkurzanie pomieszczeń, rezygnację w domu mebli tapicerowanych, koców, kap, dodatkowych poduszek, a także częste wietrzenie i stosowanie preparatów likwidujących roztocza w powietrzu. Zaleca się również rezygnację z posiadania psów i kotów, gdyż roztocza żywią się głównie naskórkiem, także tym pochodzącym od zwierząt domowych.

Na jakie parametry oczyszczacza powietrza zwrócić uwagę

Osoby uczulone na roztocza kurzu domowego coraz częściej decydują się na zakup urządzenia oczyszczającego powietrze. Dla wielu alergików zakup oczyszczacza powietrza to inwestycja w jakość życia. Zatkany nos, katar, swędzenie skóry – to objawy, które wielu uczulonym towarzyszą całe życie. Alergia wpływa na jakość ich snu, a także wydajność w ciągu dnia. Alergicy coraz częściej rozumieją, że dbając o swoje otoczenie, jednocześnie dbają o jakość swojego życia i stan swojego zdrowia.

Kiedy pacjent decyduje się na zakup oczyszczacza powietrze, który będzie stosował w swoim domu, powinien zwrócić uwagę na parametry takiego urządzenia. Istotne jest, aby było ono dopasowane do wielkości pomieszczenia, w którym powietrze ma być oczyszczane. Najczęściej oczyszczacz powietrza lokowany jest w sypialniach oraz w pomieszczeniach, gdzie osoby uczulone spędzają dużo czasu, zakłada się zatem, że optymalna powierzchnia pomieszczenia, jaką powinien być w stanie oczyścić oczyszczacz, to ok. 20 mkw. Kolejne ważne cechy urządzenia, to rodzaj cząsteczek, które urządzenie oczyszcza.

W przypadku alergików należy zwrócić uwagę, jakie alergeny są usuwane przez oczyszczacz powietrza. Edukując pacjenta w temacie profilaktyki, warto także zwrócić jego uwagę, że oczyszczacz powietrza wymaga okresowej konserwacji. We wnętrzu oczyszczacza umiejscowiony jest specjalny filtr, najlepiej jest jeśli jest to nowoczesny filtr HEPA, który trzeba wymieniać, aby urządzenie spełniało swoją funkcję. Na rynku dostępne są różne modele oczyszczaczy powietrza, w zależności od producenta, konieczność wymiany filtra może następować po kilku miesiącach, a w przypadku modeli najbardziej zaawansowanych dopiero po trzech latach.

Nie tylko alergia na kurz

Prowadzone masowo szczepienia przeciwko COVID-19 powodują, że obostrzenia związane z pandemią są częściowo znoszone. Większość alergików wraca do pracy stacjonarnej i nauki stacjonarnej. Społeczeństwo zmęczone przedłużającym się lockdownem chętnie uprawia aktywność na świeżym powietrzu. Z czasem wygaszania pandemii, do gabinetów alergologów z pewnością powrócą pacjenci z objawami alergii wywołanymi pyłkami roślin. Czy w przypadku tej grupy alergików również można wprowadzić działania profilaktyczne, które pozwalają ograniczyć objawy alergii? Także w tej grupie pacjentów zastosowanie znajdują oczyszczacze powietrze, ponieważ usuwają one pyłki z powietrza w pomieszczeniach. W teście klinicznym przeprowadzonym przez firmę Philips po zastosowaniu oczyszczacza powietrza Philips Dual Scan przy użyciu pyłków traw stwierdzono zmniejszenie objawów alergii pyłkowych, takich jak: kichanie, łzawienie, zaczerwienienie oczu, świąd nosa, świąd skóry i katar (https://www.philips.pl/c-p/AC3858_50/dual-scan).

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.