Eksperci o wyzwaniach, jakie dla opieki zdrowotnej niesie wojna w Ukrainie: pilnie potrzebujemy rozwiązań systemowych

MJM
opublikowano: 17-03-2022, 15:17

Ogromny napływ uchodźców z Ukrainy w krótkim czasie stawia dodatkowe wyzwania dla polskiego systemu ochrony zdrowia, który już teraz jest obciążony z powodu pandemii COVID-19 i braków kadrowych - piszą polscy specjaliści na łamach “The Lancet Regional Health – Europe”.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Ogromny napływ uchodźców z Ukrainy w krótkim czasie stawia dodatkowe wyzwania dla polskiego systemu ochrony zdrowia
iStock

Trwająca wojna w Ukrainie zmusiła miliony ludzi do ucieczki z kraju. Uchodźcy liczą na znalezienie schronienia w innych krajach Europy, najczęściej obierając za swój pierwszy cel te sąsiednie na zachodzie i południu - głównie Polskę. W ciągu pierwszych 12 dni działań wojennych Ukrainę opuściło 1,7 mln osób, z czego prawie 1,1 mln - głównie kobiet i dzieci - przybyło do Polski.

Jak piszą polscy eksperci na łamach pisma “The Lancet Regional Health – Europe”, wiele z tych osób potrzebuje natychmiastowej pomocy medycznej, ponieważ zostały pozbawione jedzenia i wody oraz są narażone na niskie temperatury. Inni z chorobami współistniejącymi wymagają specjalnej pomocy medycznej i leków, jak również kobiety w ciąży i dzieci.

Autorami artykułu pt. “War in Ukraine and the challenges it brings to the Polish healthcare system” są prof. dr hab. med. Przemysław Kardas, lek. Mateusz Babicki, dr n. med. Jarosław Krawczyk i dr hab. n. med. Agnieszka Mastalerz-Migas, prof. UMW - prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej.

“Polski system ochrony zdrowia musi również pilnie przygotować się na ogromne zapotrzebowanie na specjalistów zdrowia psychicznego, w szczególności tych pracujących z dziećmi, które mogą wymagać wsparcia psychologicznego lub psychiatrycznego z powodu m.in. zespołu stresu pourazowego” - dodają.

Zauważają, że uchodźcy najczęściej porozumiewają się wyłącznie w języku ukraińskim lub rosyjskim, a języki te nie są powszechnie znane w Polsce. W związku z tym język staje się kolejną istotną barierą dla świadczeniodawców.

Wojna w Ukrainie - jakie wyzwania niesie dla polskiego systemu opieki zdrowotnej?

Eksperci na łamach artykułu podkreślają, że z zadowoleniem przyjęli decyzję polskiego rządu, który zadeklarował, że każda osoba z Ukrainy, która przekroczyła granicę Polski od początku wojny, będzie miała dostęp do bezpłatnych usług medycznych na takich samych warunkach jak polscy obywatele.

“Decyzja ta zapewniła zwrot kosztów poniesionych na rzecz ukraińskich uchodźców przez szpitale i podstawową opiekę medyczną. Niemniej jednak kilka fundamentalnych kwestii nie jest jeszcze jasnych, takich jak zasady refundacji leków, szczepienia ochronne dzieci czy przewlekła opieka nad pacjentami, co znacznie utrudnia świadczenie tych usług” - zaznaczono.

Kolejnym wyzwaniem - w ocenie ekspertów - jest niski poziom zaszczepienia Ukraińców przeciwko COVID-19, który wynosi 34,5 proc. (w porównaniu z 58,6 proc. zaszczepionej polskiej populacji), co może jeszcze bardziej zwiększyć liczbę przypadków SARS-CoV-2 w Polsce. Dodano, że, zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, osoby przekraczające granicę polsko-ukraińską są obecnie zwolnione z obowiązku wykonania testu na COVID-19 i poddania się kwarantannie. Zapewniono bezpłatne badania na COVID-19 oraz dostęp do szczepień przeciwko COVID-19.

Co więcej - kontynuują specjaliści - liczba rutynowych szczepień wśród ukraińskich dzieci jest znacznie niższa niż w innych krajach europejskich, co doprowadziło nawet do pojawienia się lokalnych ognisk chorób, takich jak polio i odra.

“Napływ osób nieszczepionych do Polski stwarza ryzyko pojawienia się chorób, mimo że wysoki odsetek polskich dzieci jest zaszczepiony i istnieje skuteczna odporność stadna” - ostrzegają eksperci.

Leczenie uchodźców z Ukrainy - największy ciężar spadnie na lekarzy POZ

Eksperci zwracają uwagę, że największy ciężar świadczenia długoterminowego spadnie na podstawową opiekę zdrowotną. W związku z tym Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej przygotowało szereg rozwiązań dla lekarzy i pacjentów, w tym:

  • ogólnopolską wyszukiwarkę podmiotów medycznych z ukraińsko- i/lub rosyjskojęzycznym personelem,
  • infolinię dla pacjentów z Ukrainy,
  • wiele przydatnych materiałów dla pacjentów,
  • kwestionariusze wywiadów i badań fizykalnych w różnych językach.

“Początkowy impuls do niesienia pomocy jest ogromny, pytanie jednak jak długo to potrwa? Polski system ochrony zdrowia pilnie potrzebuje rozwiązań systemowych przygotowanych zarówno przez państwo, jak i samorządy, abyśmy mogli przejść od spontanicznych działań do realizacji działań ustawowych. 7 marca rząd przyjął specustawę o pomocy dla uchodźców z Ukrainy. Obecnie jest ona rozpatrywana jako „szybka ścieżka” w celu uzyskania formalnej akceptacji przez polski parlament“ - piszą eksperci.

Leczenie uchodźców z Ukrainy - potrzebne są pilne rozwiązania systemowe

“Należy pilnie wdrożyć odpowiednie rozwiązania systemowe” - podkreślają autorzy artykułu.

“Powinny zawierać dobrze określone zasady udzielania świadczeń zdrowotnych dla uchodźców, jasno określone przepisy dotyczące refundacji leków oraz program szczepień ochronnych dla dzieci. Warto rozważyć przyspieszoną procedurę uznawania kwalifikacji i dyplomów ukraińskich pracowników ochrony zdrowia, którzy mogliby wtedy szybko wejść na polski rynek pracy, a także zmniejszyć obciążenie polskiego systemu opieki zdrowotnej” - wyliczają.

Zwracają uwagę, że do tej pory w XXI wieku żaden kraj europejski nie stanął przed takim wyzwaniem, jakie Polska musi teraz podjąć.

“W obliczu wciąż trwającej wojny i nieznanej przyszłości Ukrainy, nie ma wątpliwości, że ta nadzwyczajna sytuacja wymaga pilnego wsparcia i ogromnej pomocy ze strony wszystkich członków wspólnoty europejskiej” - podsumowano.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Minister zdrowia uspokaja: napływ uchodźców z Ukrainy nie powoduje obciążenia systemu szpitalnictwa

Lekarze rodzinni: uchodźcy z Ukrainy „skazani” na leczenie doraźne, system za chwilę się zatka

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.