Czy miejscowy finasteryd jest skuteczny w leczeniu łysienia androgenowego [BADANIE]

  • Paweł Traczewski
opublikowano: 02-02-2022, 14:00

Miejscowy preparat finasterydu istotnie zwiększa liczbę włosów u mężczyzn z łysieniem androgenowym w porównaniu do placebo - wykazało randomizowane, trwające 24 tygodnie badanie z podwójnie zaślepioną próbą, przeprowadzone u pacjentów ambulatoryjnych w 45 ośrodkach.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Ustalono, że liczba włosów u pacjentów była znacząco większa po zastosowaniu miejscowego finasterydu niż placebo.
iStock

Łysienie androgenowe (androgenic alopecia, AGA) rozwija się u ponad połowy mężczyzn przed 50. rokiem życia. Nawet jeśli jest mało nasilone, wiąże się ze znacznym obniżeniem jakości życia.

U mężczyzn predysponowanych do AGA stwierdza się zwiększoną konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT) w mieszkach włosowych w procesie, w którym bierze udział 5α-reduktaza typu II. Preparat doustny finasterydu, syntetycznego antyandrogenu, który hamuje ten enzym, jest powszechnie wykorzystywany w leczeniu AGA u mężczyzn. Długookresowe badania wykazały skuteczność finasterydu w spowalnianiu utraty i stymulowaniu odrostu włosów.

Chociaż doustny finasteryd jest generalnie dobrze tolerowany, to jego stosowanie może powodować objawy niepożądane dotyczące zdrowia seksualnego (zaburzenia erekcji, ejakulacji, obniżone libido), a także zwiększone ryzyko depresji. Forma miejscowa leku, oddziałując głównie na 5α-reduktazę w obrębie skóry owłosionej głowy, ogranicza możliwość wystąpienia tych działań.

Miejscowy finasteryd w leczeniu łysienia androgenowego - założenia i przebieg badania randomizowanego

Wyniki pierwszych badań nad zastosowaniem miejscowego preparatu finasterydu były obiecujące. W celu szczegółowej oceny skuteczności i bezpieczeństwa leku w tej postaci w porównaniu do placebo przeprowadzono wieloośrodkowe badanie europejskie. Dodatkowa analiza miała określić stopień systemowej ekspozycji na lek.

Randomizowane, trwające 24 tygodnie badanie z podwójnie zaślepioną próbą przeprowadzono u pacjentów ambulatoryjnych w 45 ośrodkach. Oceniano efektywność i bezpieczeństwo terapii. Dokonywano ponadto pomiarów stężenia finasterydu, testosteronu i DHT. Spośród 458 mężczyzn z AGA zakwalifikowanych do badania, ukończyło je 323, a u 446 dokonano oceny bezpieczeństwa terapii.

Pierwszorzędowym punktem końcowym była zmiana liczby włosów na ograniczonym obszarze według metody TAHC (target area hair count) po 24 tygodniach. W tym czasie stosowano u badanych eksperymentalny miejscowy finasteryd o stężeniu 0,25 proc., aplikowany raz dziennie z wykorzystaniem sprayu lub placebo, także podawane za pomocą sprayu, albo doustny finasteryd w dawce 1 mg. Pierwszą porcję sprayu aplikowano na zaznaczony markerem obszar skóry głowy o powierzchni 1 cm², który był przedmiotem późniejszej oceny klinicznej. W razie potrzeby stosowano dodatkowe porcje leku na cały obszar przerzedzenia włosów (2-4 porcje). Preparaty miejscowe były pozostawiane na skórze głowy przez 6-8 godzin, a następnie zmywane za pomocą szamponu.

Uzyskane wyniki: większa liczba włosów, mniejszy spadek stężenia DHT

Ustalono, że liczba włosów u pacjentów była znacząco większa po zastosowaniu miejscowego finasterydu niż placebo (skorygowana średnia zmiana: 20,2 vs 6,7 włosów; p <0,001), natomiast była ona podobna do oznaczonej u osób, które przyjmowały doustny finasteryd. Stwierdzono także statystycznie istotne korzystne różnice w porównaniu do placebo w wartościach TAHC po 12 tygodniach oraz znaczący wzrost liczby włosów, według oceny badaczy, po 24 tygodniach.

Częstość występowania i rodzaj działań niepożądanych terapii, jak również powody rezygnacji z udziału w badaniu nie różniły się znacząco między grupą leczoną miejscowym finasterydem i grupą placebo. Nie odnotowano żadnych poważnych działań niepożądanych. Dane zebrane za pomocą kwestionariusza potencjalnych seksualnych dysfunkcji nie wykazały znaczących różnic między miejscowym finasterydem a placebo w tym aspekcie po 12 i 24 tygodniach.

W porównaniu do doustnego preparatu finasterydu, po zastosowaniu leku miejscowego stężenie finasterydu w surowicy było ponad 100 razy niższe, a średnie stężenie DHT w surowicy w stosunku do wartości wyjściowych spadło istotnie mniej (34,5 vs 55,6 proc.). Wyniki te wskazują, że w przypadku zastosowania miejscowej formy leku zachodzi niższe ryzyko wystąpienia skutków ogólnoustrojowych dotyczących zdrowia seksualnego, związanych ze spadkiem stężenia DHT.

W przedstawionym badaniu wykazano, że miejscowy preparat finasterydu istotnie zwiększa liczbę włosów w porównaniu do placebo. Poczynione obserwacje wskazują także na dobrą tolerancję leczenia. Zwraca uwagę podobna skuteczność terapii jak w przypadku doustnego finasterydu przy jednoczesnej mniejszej ekspozycji systemowej, a co za tym idzie zredukowanym wpływie na stężenie DHT w surowicy.

Źródło: Piraccini B.M. i wsp.: J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol. 2021.

ZOBACZ TAKŻE: Łysienie po COVID-19. Utrata włosów dotyka nawet co drugiego ozdrowieńca

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr n. med. Paweł Traczewski, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy 
— Zachodniopomorskie Centrum Profilaktyki i Leczenia w Szczecinie

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.