Zakazana reklama aptek i punktów aptecznych

Tamara Zimna
opublikowano: 01-02-2012, 00:00

Od 1 stycznia 2012 r. zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności pod groźbą nałożenia kary pieniężnej i wydania nakazu zaprzestania takich działań. Zdaniem ustawodawcy, reklamą nie jest informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego, a zatem jest ona dopuszczona.;

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Podstawowe pytanie nasuwające się przy lekturze znowelizowanego przepisu art. 94a Prawa farmaceutycznego to: co to jest reklama apteki/punktu aptecznego? Odpowiedź na to pytanie wyznacza bowiem granice wprowadzonego zakazu.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „reklama apteki/punktu aptecznego” w tzw. słowniczku ustawowym, a więc nie nadał mu szczególnego znaczenia stosowanego tylko na użytek tejże ustawy. Dlatego dla ustalenia zakresu tego pojęcia sięgać należy do zwykłego, potocznego jego rozumienia przez przeciętnego odbiorcę, będącego adresatem działań podejmowanych przez aptekę/punkt apteczny. Ponieważ przepis prawa nie zawiera też legalnej definicji „reklamy działalności aptek”, konieczne jest odwołanie się do wykładni językowej w powiązaniu z definicją ustawową apteki, rozumianej jako placówki ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne.

Praktyka orzecznicza

Pomocne jest sięgnięcie do praktyki orzecznictwa sądowego stosowanego na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów, zgodnie z którym: „reklamą działalności apteki jest działanie polegające na zachęcaniu potencjalnych klientów do dokonywania zakupu usług farmaceutycznych w konkretnej aptece lub punkcie aptecznym” (wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2008 r.). Cytowane orzeczenie sądu administracyjnego zostało wydane przy ocenie słuszności wydania przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego nakazu zaprzestania dystrybucji ulotek tytułowanych „katalogiem cenowym apteki”. Za charakterystyczny element reklamy sąd uznał zamiar wywołania określonej reakcji potencjalnych klientów. Sporna ulotka zawierała bowiem cechy właściwe dla reklamy, a więc element nakłaniania do określonego postępowania. Dlatego też za reklamę działalności apteki sąd uznał każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeśli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece.
W świetle orzecznictwa, „za reklamę apteki należy uznać wszelkie działania polegające na informowaniu i zachęcaniu do zakupu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego w danej aptece lub punkcie aptecznym mającą na celu zwiększenie ich sprzedaży. Taki właśnie charakter posiadają foldery sieci aptek” (wyrok WSA w Warszawie z 20 września 2010 r.).

Szeroki zakaz

Zakaz reklamy w nowym kształcie nie został zawężony do kręgu jej adresatów ani wskazanych form działania oraz że stosowany jest bez względu na przedmiot jej odniesienia (rodzaj reklamowanej działalności prowadzonej przez apteki/punkty apteczne).
Od 1 stycznia 2012 r. zakazana jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności skierowana zarówno do publicznej, jak i do prywatnej wiadomości, oddziałująca w sposób bezpośredni lub pośredni, nie tylko odnosząca się do reklamy produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na listach refundacyjnych, lecz odnosząca się do wszelkiej działalności prowadzonej przez apteki i punkty apteczne. Zakazem objęto również reklamę placówek obrotu pozaaptecznego i ich działalności, lecz tylko odnoszącą się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych.

Z zakresu zakazanej reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności ustawodawca wyłączył jedynie informację o lokalizacji i godzinach pracy tych placówek. Sposób przekazu tych informacji nie został niczym ograniczony.

Literalnie odczytując treść artykułu 94a ust. 1 zdanie drugie, z zakresu reklamy nie została wyłączona informacja o rodzaju świadczonych usług (np. o sporządzaniu leków recepturowych, a nie tylko wydawaniu leków gotowych lub o innego rodzaju odpłatnych lub nieodpłatnych usługach oferowanych w aptece — odbiorze przeterminowanych leków, pomiarze ciśnienia krwi czy możliwości uzyskania dermokonsultacji). Dopuszczalność tego rodzaju informacji powinna być więc oceniana z punktu widzenia odbioru przeciętnego ich odbiorcy jako reklamy samej apteki. Możliwe jest jednak informowanie o zakresie usług farmaceutycznych poprzez dopuszczalne prawem informowanie o godzinach pracy apteki/punktu aptecznego (np. wydawanie leków recepturowych w godzinach od… do…) pod warunkiem pozbawienia takiej informacji jakichkolwiek elementów zachęty do skorzystania z usług.
Od reklamy działalności apteki, uregulowanej w art. 94a Prawa farmaceutycznego, odróżnić należy reklamę produktu leczniczego, uregulowaną w art. 52 ustawy i następnych tejże ustawy, prowadzoną, zgodnie z art. 60, wyłącznie przez podmiot odpowiedzialny lub na jego zlecenie.

Zakazaną reklamą apteki i jej działalności jest więc np. ulotka reklamowa, której szata graficzna i wykorzystane hasła reklamowe jednoznacznie wskazują na reklamę działalności apteki, a nie na reklamę produktów leczniczych, jeśli zachęcają do kupna produktów leczniczych właśnie w tej, a nie innej aptece.

Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy w zakresie działalności reklamowej aptek, punktów aptecznych i placówek obrotu pozaaptecznego sprawuje wojewódzki inspektor farmaceutyczny. W razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 94 ust. 1 lub 1a Prawa farmaceutycznego inspektor nakazuje, w drodze decyzji o rygorze natychmiastowej wykonalności, zaprzestanie prowadzenia takiej reklamy.

Każdy, kto wbrew przepisom prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności — podlega karze pieniężnej w wysokości do 50 000 zł. Przy ustalaniu jej wysokości uwzględnia się okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także wcześniejsze naruszenie przepisów. Karę nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny.


Podstawa prawna:

1) art. 86, art. 94a, art. 129b ustawy z dnia 6 września 2001 r. — Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2008 r., nr 45, poz. 271 z późn. zm.);

2) uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1985/07, LEX nr 1027132;

3) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2010 r., sygn. akt. VI SA/Wa 838/10, LEX nr 759762.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Tamara Zimna

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.