Zakaz podwójnego kontraktowania

Sławomir Molęda
opublikowano: 08-04-2009, 00:00

Ekspert prawny Pulsu Medycyny Sławomir Molęda zastanawia się nad zasadnością utrzymania zapisów w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
"Prowadzę indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską i mam kontrakt z NFZ. Jednocześnie, na wezwanie miejscowego szpitala, udzielam konsultacji, bo w naszej miejscowości nie ma drugiego specjalisty w mojej dziedzinie. Czy łamię zakaz z art. 132 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, jeżeli konsultacje te nie wchodzą w zakres świadczeń, jakie mam zakontraktowane na swój gabinet? A gdybym, kierując się dobrem pacjentów, konsultacji tych udzielała bezpłatnie? Czy w celu udzielania tych konsultacji muszę założyć NZOZ? Czemu w ogóle ma służyć ten zakaz, skoro i tak jest powszechnie łamany?" - pyta czytelniczka.

Zakaz, o którym mowa, brzmi: "Nie można zawrzeć umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z lekarzem, pielęgniarką, położną, inną osobą wykonującą zawód medyczny lub psychologiem, jeżeli udzielają oni świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z funduszem" (art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Początkowo zakaz ten dotyczył jedynie kontraktów na świadczenia ambulatoryjne. Po przekształceniu kas chorych w Narodowy Fundusz Zdrowia zakaz został uogólniony na wszystkie świadczenia zdrowotne, w tym także udzielane w ramach opieki zamkniętej.

Ustawowe definicje świadczeń

Obecnie zakaz podwójnego kontraktowania obejmuje wszelkie świadczenia opieki zdrowotnej, a więc zarówno świadczenia zdrowotne, jak i świadczenia rzeczowe oraz towarzyszące. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych posługuje się własnymi definicjami świadczeń. Za świadczenie zdrowotne uznaje każde działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich udzielania. W świetle tej definicji konsultacje szpitalne wchodzą w zakres świadczeń zdrowotnych objętych zakazem, pomimo że na gruncie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty można mieć co do tego wątpliwości. Udzielanie konsultacji jest wobec tego dopuszczalne wyłącznie w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy zwłoka mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. W pozostałych przypadkach jest niedopuszczalne.

Omawiany zakaz został sformułowany bardzo szeroko. Dotyczy każdej sytuacji, w której lekarz udziela świadczeń u świadczeniodawcy, bez względu na podstawę prawną, tudzież zakres zakontraktowanych świadczeń. Zakaz obejmuje wszelkie formy zatrudnienia i współpracy, także wolontariat. Nie ma przy tym znaczenia, czy świadczenia udzielane w ZOZ-ie pokrywają się ze świadczeniami, które zostały zakontraktowane na gabinet lekarski.

W każdym z tych przypadków następuje naruszenie zakazu, uprawniające dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ do rozwiązania kontraktu w części albo w całości bez zachowania okresu wypowiedzenia. Rozwiązanie kontraktu może nastąpić pod warunkiem wezwania lekarza do zaprzestania udzielania świadczeń u świadczeniodawcy w terminie 14 dni lub dłuższym.

Wątpliwe ratio legis

Założenie NZOZ-u w celu obejścia zakazu stanowiłoby nadużycie prawa i jako takie mogłoby zostać podważone przez NFZ. Powołanie jednoosobowego NZOZ-u naruszałoby ponadto ustawę o zakładach opieki zdrowotnej, zgodnie z którą zakład opieki zdrowotnej jest zespołem osób. Wojewoda powinien odmówić zarejestrowania NZOZ-u, który nie jest zespołem osób, a stwierdziwszy jego istnienie, powinien wykreślić go z rejestru.

Przyznam, że nie wiem, czemu ma służyć omawiany zakaz. W uzasadnieniu projektu ustawy, która go wprowadziła, napisano, że kasy chorych nie będą zawierały podwójnych kontraktów. Dalej dodano, że chodzi o to, by jeden lekarz nie udzielił świadczeń w oparciu o kilka kontraktów zawartych z tą samą kasą. Nie wyjaśniono jednak, dlaczego. Nie wyjaśnia tego również żaden ze znanych mi komentarzy - wszyscy skupiają się na analizie stosowania zakazu, lecz nikt nie próbuje odpowiedzieć na pytanie o jego ratio legis.

A odpowiedź ta nie jest wcale oczywista. Jeżeli bowiem zakaz ma uniemożliwiać dwukrotne finansowanie świadczeń udzielanych przez tego samego lekarza, to dlaczego nie został zawężony do tego samego zakresu świadczeń? I dlaczego obejmuje tylko lekarzy praktykujących prywatnie, a nie dotyczy lekarzy zatrudnionych u kilku świadczeniodawców?

Czy odrębny zakaz udzielania świadczeń u innego świadczeniodawcy w czasie objętym harmonogramem pracy, jaki został wprowadzony na mocy ogólnych warunków kontraktowych, nie jest wystarczający? Czy zatem zakaz z art. 132 ust. 3 nie jest podtrzymywany li tylko na zasadzie administracyjnej inercji?

Podstawa prawna:
1) art. 5 pkt 34 i 40, art. 132 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.);
2) art. 30 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. nr 136, poz. 857 ze zm.);
3) § 6 ust. 4, § 36 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3 Ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - załącznik do rozporządzenia ministra zdrowia z 6 maja 2008 r. (Dz.U. nr 81, poz. 484).
Prawo w medycynie
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
×
Prawo w medycynie
Wysyłany raz w miesiącu
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir Molęda

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.