Zabiegi medycyny estetycznej w gabinecie dentystycznym: o czym musi pamiętać lekarz?

opublikowano: 06-04-2021, 18:10

Jako lekarz dentysta wykonuję zabiegi medycyny estetycznej, np. z użyciem toksyny botulinowej. Czy do tych zabiegów powinienem mieć specjalne uprawnienia? Czy i za jakie następstwa wykonywanych świadczeń odpowiadam? — pyta lekarz.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
O AUTORZE

Marcin Andrzejewicz - radca prawny specjalizujący się w zagadnieniach prawa medycznego i prawa procesowego. W swojej praktyce skupia się przede wszystkim na reprezentacji stron w procesach karnych, cywilnych i dyscyplinarnych.

Obecnie wykonywanie zawodu lekarza dentysty to nie tylko leczenie zębów, lecz także przeprowadzanie zabiegów mających na celu poprawienie estetyki twarzy. Wśród najczęściej oferowanych zabiegów medycyny estetycznej są m.in.: terapia osoczem bogatopłytkowym, zabieg botulinowy czy mezoterapia. Wszystkie przykładowo wymienione czynności wiążą się z przerwaniem struktury tkanek ciała. Oczywiście, świadczenia te są obarczone ryzykiem, a w konsekwencji możliwymi powikłaniami czy następstwami błędnego ich wykonania.

Czy upiększenie 
to świadczenie zdrowotne

Od lat trwa dyskusja, w którą angażuje się samorząd lekarski, odnośnie do definicji zabiegów medycyny estetycznej i ich kwalifikacji jako świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej, świadczenie zdrowotne to działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne, wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych, regulujących zasady ich wykonywania.

Naczelna Rada Lekarska proponowała w 2017 r., żeby zmienić powyższą definicję i nadać jej następującą treść: „świadczenie zdrowotne — działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne, wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych, regulujących zasady ich wykonywania, a także działania służące przywracaniu lub poprawie fizycznego i psychicznego samopoczucia oraz społecznego funkcjonowania pacjenta, poprzez zmianę jego wyglądu, wiążące się z ingerencją w tkanki ludzkie”.

Z propozycji zmian jednak nic nie wyszło, a definicja na poziomie ustawowym nie uzyskała nowego brzmienia.

Legalność wykonywania zabiegów medycyny estetycznej musi być potwierdzona kwalifikacjami lekarza i zgodą pacjenta

Czy to oznacza, że lekarza wykonującego zabiegi medycyny estetycznej nie obowiązują przepisy o wykonywaniu zawodu? W mojej ocenie nie. Choć interpretacja wykonywania tych zabiegów w orzecznictwie sądów jest dwojaka, to uważam, że lekarz podejmujący się takich czynności w stosunku do pacjenta powinien kierować się podstawowymi regulacjami dotyczącymi wykonywania zawodu zaufania publicznego. To, co jest bowiem w orzecznictwie sądowym niesporne, to fakt, że legalność wykonywanych procedur musi być potwierdzona kwalifikacjami lekarza i uświadomioną zgodą pacjenta.

Pacjent musi być więc poinformowany o wszystkich możliwych do przewidzenia ryzykach, a także o wszelkich powikłaniach. Jest to o tyle istotne, że zabiegi estetyczne charakteryzują się w dużej mierze nastawieniem na konkretny ich efekt i lekarz zobowiązuje się, zawierając umowę z pacjentem, do jego osiągnięcia. Nie mamy tutaj do czynienia z klasycznym wymogiem jedynie należytej staranności. Klient bowiem oczekuje efektu — upiększenia, odmłodzenia i innych założonych.

Przeprowadzanie zabiegów medycyny estetycznej a ustawa o zawodzie lekarza i lekarza dentysty: potrzebne wiedza teoretyczna, praktyczna i należyta staranność

Zagadnieniem prawnym niezwykle nas w tym kontekście interesującym jest przepis art. 2 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. Wskazuje on, że wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych, udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich.

Ustęp drugi podanego przepisu odnosi się już bezpośrednio do lekarza dentysty i wskazuje, że wykonywanie tego zawodu polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń określonych w ust. 1, w zakresie chorób zębów, jamy ustnej, części twarzowej czaszki oraz okolic przyległych. W świetle zacytowanego przepisu można byłoby różnie interpretować, czy lekarz przeprowadzający zabiegi estetyczne, wykonuje swój zawód. W mojej ocenie, powinna tutaj mieć zastosowanie wykładnia rozszerzająca, bardziej rygorystyczna dla lekarza. Podejmuje on bowiem te czynności w ramach swojej działalności, posługując się tytułem uzyskanym zgodnie z odnośnymi przepisami. Swoją pozycją i wiedzą gwarantuje, że wie, co i jak robi.

Prawo w medycynie
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
×
Prawo w medycynie
Wysyłany raz w miesiącu
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

W ten nurt wpisują się też zasady Kodeksu Etyki Lekarskiej, który w art. 8 nakazuje przeprowadzać wszelkie postępowania diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze z należytą starannością, poświęcając im niezbędny czas. Ponadto lekarz nie powinien wykraczać poza swoje umiejętności zawodowe przy wykonywaniu czynności diagnostycznych, zapobiegawczych, leczniczych i orzeczniczych (art. 10 ust. 1 KEL). Stąd też do czynności estetycznych mają zastosowanie ogólne zasady wykonywania świadczeń z należytą starannością oraz odpowiednim przygotowaniem teoretycznym i praktycznym. W pełnej rozciągłości stosuje się zatem art. 4 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty, ustanawiający obowiązek wykonywania zawodu, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.

Wskazana ochrona ubezpieczeniowa dla lekarzy wykonujących zabiegi z zakresu medycyny estetycznej

Niedochowanie wskazanych zasad może skutkować skuteczną skargą pacjenta do okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej przy izbie lekarskiej. Lekarz bowiem będzie przede wszystkim odpowiadał z dających się przewidzieć powikłań, o których nie poinformował, a także z konsekwencji błędnie wykonanej czynności (niezgodnie ze sztuką). Konkretny przypadek będzie musiał być poddany analizie w tym względzie, ponieważ nie zawsze to, co wydaje się na pierwszy rzut oka błędem, okazuje się nim po szczegółowym badaniu.

W kontekście poszerzenia swoich działań w ramach gabinetu, lekarze dentyści, jak i lekarze innych specjalności, podejmujący się świadczeń medycyny estetycznej, powinni pamiętać, żeby się należycie zabezpieczyć pod kątem ochrony ubezpieczeniowej. Wykonywanie świadczeń w stosunku do pacjentów zawsze łączy się z ryzykiem poniesienia przez nich szkody, w ogromnej większości przypadków bez umyślnego działania lekarza. W zdecydowanej większości zdarzeń pomaga polisa OC, jednak nie w przypadku medycyny estetycznej, wdrażanej z uwagi na polepszenie wyglądu ciała.

Przepisy rozporządzenia ministra finansów z 29 kwietnia 2019 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu wykonującego działalność leczniczą są w tym względzie jasne. Podstawowe OC obejmuje, zgodnie z § 2 ust. 3 szkody będące następstwem zabiegów chirurgii plastycznej lub zabiegów kosmetycznych, jeśli są udzielane w przypadkach będących następstwem wady wrodzonej, urazu, choroby lub następstwem jej leczenia. Stąd też jeżeli w swojej praktyce wykonujecie państwo świadczenia poprawiające estetykę, ale niezwiązane z wcześniejszym urazem lub chorobą, należy przeanalizować treść i zakres swojej polisy. Jeżeli są braki w tym zakresie, trzeba czym prędzej wprowadzić do ochrony ubezpieczeniowej te opcje. Ryzyko, zwłaszcza w świetle rosnących odszkodowań za pomyłki lekarskie, jest statystycznie coraz większe, a obserwowana tendencja pojawiania się roszczeń — wzrostowa.

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.