Z powodu palenia co roku umiera w Polsce średniej wielkości miasto

KM/PAP
opublikowano: 16-11-2018, 12:54

Z powodu palenia co roku umiera w Polsce ok. 67 tys. osób, czyli średniej wielkości miasto, większości osoby w wieku produkcyjnym. W sumie z powodu chorób spowodowanych paleniem umiera co drugi palacz. Co prawda palących jest prawie dwukrotnie mniej niż w latach 90., jednak ostatnio spadek liczby palących wyhamował.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

W Polsce pali około 9 mln osób - 31 proc dorosłych mężczyzn i 18 proc. dorosłych kobiet. "Statystyki nie napawają optymizmem" - skomentował Zbigniew Król podczas konferencji zorganizowanej na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym z okazji Światowego Dnia Rzucania Palenia Tytoniu. Jak dodał, choć od lat 90. XX w. śmiertelność z powodu raka płuca spadła czterokrotnie, a odsetek palących Polaków spadł z 46 do 24 proc. - to śmiertelność związana z paleniem jest wciąż w Polsce najwyższa w Europie. Wyhamował też spadek liczby palących.

"W tym roku z powodu chorób odtytoniowych umrze 67 tysięcy Polaków, w przyszłym roku i w kolejnym - prawdopodobnie tyle samo, ponieważ liczba palących nie maleje" - dodał wiceminister. - "Ogółem liczba zgonów to około 380 tys. rocznie. Z powodu palenia co roku umiera średniej wielkości polskie miasto, większości osoby w wieku produkcyjnym. Umierają powoli, nie tylko na nowotwory, ale i choroby układu krążenia oraz układu oddechowego".

Elektroniczne papierosy coraz popularniejsze, konieczne zmiany prawne ograniczające ich dostępność

Wiceminister zdrowia przywołał dane swojego resortu, według których odsetek nastolatków (15-19 lat), które kiedykolwiek spróbowały elektronicznych papierosów, wzrósł w kilku ostatnich latach do 62,1 proc. (z zaledwie kilkunastu procent). Powołał się na WHO, która Polskę wymienia w samej czołówce krajów zagrożonych używaniem "innowacyjnych" form palenia. "To nie są produkty 'lepsze' ani bardziej zdrowe. Niczego zdrowego w nich nie ma; tam jest nikotyna, która uzależnia. Wprawdzie e-papierosy emitują mniej substancji smolistych, ale zawierają więcej substancji smakowych" - powiedział Król.

ZOBACZ TAKŻE: Toksyczność e-papierosów zależy od aromatu liquidu

Zbigniew Król podkreślił, że w polskim systemie prawnym e-papieros traktowany jest tak samo jak tradycyjny. "Jesteśmy na etapie podniesienia akcyzy, co wejdzie w życie za półtora roku. Ministerstwo Zdrowia przedstawi informacje o fałszywej tezie, że e-papierosy są zdrowsze. Jeśli chodzi o proponowaną przez Europarlament dyrektywę, która miałaby doprowadzić do przepisywania przez lekarza e-liquidów na receptę - gdyby weszło takie prawo, będziemy musieli określić, w jakich sytuacjach lekarz będzie mógł przepisać te środki" - mówił.

Zbyt mało poradni dla rzucających palenie

Według Zbigniewa Króla Polska odniosła duży sukces - na początku przemian ustrojowych paliło 45 proc. Polaków, obecnie 24 proc. "Jednak to nadal więcej, niż na zachodzie Europy czy w USA. W ciągu ostatnich dwóch lat proces spadku zahamował" - powiedział. Wiceminister zauważył, że obecnie liczba poradni dla osób rzucających palenie jest mniejsza, gdyż mniejsza jest też liczba palących. Wielu lekarzy rodzinnych jest przeszkolonych z interwencji nikotynowej. "Poradnie powinny być poradniami konsultującymi dla chorych z dodatkowymi problemami z rzucaniem palenia" - sugerował. "Początkowo w każdym większym mieście była poradnia finansowana przez samorząd. Większość poradni istniejących w roku 2008 i zlikwidowanych obecnie to poradnie samorządowe. Samorządy przestały je finansować. Będziemy przygotowywali program weryfikowany przez Agencję oceny Technologii Medycznych jako program polityki zdrowotnej - ofertę dla samorządów. Społeczności lokalne powinny znacznie bardziej się zaangażować" - powiedział.

Palenie przyczyną nie tylko raka płuca

Jak dodał, tytoń znajduje się na pierwszym miejscu wśród czterech czynników ryzyka, zdefiniowanych w zdrowiu publicznym dla populacji naszego kraju. Są to również alkohol, zła dieta i brak ruchu. Uczestnicy konferencji przypomnieli, że palenie tytoniu jest najczęstszą przyczyną raka płuca - aż w około 90 proc. przypadków. Ryzyko wystąpienia tej choroby jest ponad dwudziestokrotnie wyższe u palaczy, niż u osób niepalących, jednak co roku z powodu biernego palenia umiera też około 2 tysięcy osób, które nigdy nie paliły.

Lista chorób związanych z paleniem jest znacznie dłuższa - oprócz raka płuca jest to m.in. rak gardła, trzustki, pęcherza moczowego, szyjki macicy, żołądka, a także choroby układu krążenia i oddechowego.

Zakazy nie wystarczą, trzeba zaszczepić modę na niepalenie

Wiceminister Król wskazywał na potrzebę wyhamowania trendu palenia wśród młodzieży. Jak zaznaczył, wszystkie obecne działania, które pozwolą ograniczyć liczbę palących - dadzą efekty w zakresie zdrowia publicznego za trzy, cztery czy pięć lat. Wymieniał stosowane w Polsce środki, zalecane przez WHO, które pomagają przeciwdziałać paleniu papierosów: "ograniczamy odstępność ekonomiczną, podnosząc akcyzę czy ceny papierosów; fizyczną dostępność. W polskich warunkach prawnych ograniczenie liczby punktów sprzedaży jest mało realne, jednak udało się ograniczyć promowanie papierosów dzięki zdjęciom na paczkach. Zakazana jest także reklama. Nie ma zgody na nieuprawnione promowanie na przykład 'zdrowszych' wyrobów tytoniowych zawierających nikotynę".

"W naszym społeczeństwie należałoby zaszczepić modę na niepalenie" - powiedział prof. Andrzej Deptała, prorektor Uniwersytetu Medycznego oraz kierownik Kliniki Onkologii i Hematologii CSK MSWiA.

Według dyrektora Centrum Onkologii-Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie prof. Jana Walewskiego, "palenie przenosi się drogą zakaźną: poprzez wzorce osobowe i przykład". "Dotychczasowe sposoby nakłonienia wolnej woli ludzkiej, aby nie ulegała, są mało skuteczne. Trzeba zainwestować więcej myśli i środków, aby walczyć z nałogiem palenia - także elektronicznego, bo ono tylko utwierdza, umacnia i rozszerza uzależnienie. W żadnym wypadku nie można go traktować jako wersji bardziej bezpiecznej - podkreślał. - Końcowym celem tych działań jest zmniejszenie umieralności z powodu chorób nowotworowych. W Polsce ta umieralność jest powyżej średniej europejskiej - mimo że zapadalność jest poniżej średniej".

Skutki palenia tytoniu - epidemiologia

Dr hab. Joanna Didkowska, kierownik Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów i Krajowego Rejestru Nowotworów Centrum Onkologii, zwróciła uwagę, że im wyższe wykształcenie, tym mniejszy jest odsetek palących. Przytoczyła też inne dane epidemiologiczne dotyczące skutków palenia.

  • Z powodu chorób związanych z paleniem umiera co drugi palacz.
  • Z nałogiem tytoniowym ma na świecie związek 31 proc. zgonów mężczyzn i 12 proc zgonów kobiet.
  • Co roku na świecie z powodu palenia umiera około 7 milionów osób, z czego milion to bierni palacze.
  • Około 28 proc. zgonów dzieci na świecie jest wynikiem narażenia na bierne wdychanie dymu tytoniowego.
  • Zgodnie z danymi Krajowego Rejestru Nowotworów w Polsce w roku 2015 na raka płuca zachorowało 14460 mężczyzn oraz 7503 kobiety. Już kolejny rok liczba zgonów spowodowanych rakiem płuca wśród kobiet przewyższyła liczbę zgonów z powodu raka piersi (który jest najczęstszym wśród kobiet nowotworem złośliwym).

Lista chorób związanych z paleniem jest długa - m.in. jest to rak płuca, gardła, trzustki, pęcherza moczowego, szyjki macicy, żołądka, a także choroby układu krążenia i oddechowego.

Ogólnopolska telefoniczna poradnia dla palących

Uczestnicy konferencji przypomnieli, że próby ograniczenia zdrowotnych skutków palenia tytoniu podejmowane są w Polsce od lat. Oprócz rozwiązań legislacyjnych, mających ograniczyć narażenie na dym tytoniowy, podejmowane są również działania interwencyjne. Od 1996 r, przy Centrum Onkologii - Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie funkcjonuje ogólnopolska telefoniczna poradnia pomocy palącym, która była pierwszym takim rozwiązaniem w Europie Środkowo-Wschodniej. Numer do Poradni (nr tel. 801-108-108), znajduje się na każdej paczce papierosów, a dzwoniące tam osoby mogą uzyskać profesjonalną pomoc w wyjściu z choroby (zespół uzależnienia od tytoniu został opisany w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10). (PAP)

ZOBACZ TAKŻE:

Szkodzi nawet jeden papieros dziennie

Jak lekarz rodzinny może skutecznie pomóc pacjentowi palić papierosy

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: KM/PAP

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Zdrowie publiczne / Z powodu palenia co roku umiera w Polsce średniej wielkości miasto
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.