Wzrosła liczba przeszczepów narządów w Polsce

MJM/PAP
opublikowano: 08-01-2020, 12:52

W 2019 r. znowu wzrosła liczba przeszczepów w Polsce - wynika z najnowszych danych „Poltransplant”. W 2019 r. przeszczepiono u nas ponad 1,5 tys. narządów, w tym 1473 od dawców zmarłych. To ponad 80 więcej niż w 2018 r., kiedy od zmarłych dawców przeszczepiono 1390 organów.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Jeszcze we wrześniu 2019 r. wydawało się, że to będzie kolejny słabszy rok w polskiej transplantologii. Do końca tego miesiąca przeszczepiono zaledwie 1070 narządów, niewiele więcej niż w pierwszych dziewięciu miesiącach 2018 r., kiedy odbyło się 1028 transplantacji nerek, serca, wątroby, trzustki i serca. W ostatnim kwartale 2019 r. przeprowadzono w sumie 403 przeszczepy(w październiku - 140, w listopadzie - 123 oraz w grudniu – 140).

Spadek przeszczepów w czasie epidemii COVID-19 spowodowany jest zarówno zmniejszeniem się liczby zgłaszanych dawców, jak i mniejszą wydolnością ośrodków transplantologicznych.
Zobacz więcej

Spadek przeszczepów w czasie epidemii COVID-19 spowodowany jest zarówno zmniejszeniem się liczby zgłaszanych dawców, jak i mniejszą wydolnością ośrodków transplantologicznych. iStock

Przeszczepy narządów w Polsce: statystyki

Podobnie jak w latach poprzednich w 2019 r. od dawców zmarłych najwięcej przeszczepiono nerek – 907. Na kolejnych miejscach znalazły się transplantacje wątroby - 330, serca – 145, płuca – 57 oraz jednoczesne przeszczepy nerki i trzustki – 34. Pozyskano 639 potencjalnych dawców, ale dawców rzeczywistych było 502.

Przeszczepianie narządów w Polsce od zmarłych dawców w 2019 r. (dane POLTRANSPLANT)

Nerka Wątroba Nerka + trzustka* Serce Płuco Razem
907 330 34 145 57 1473

*łącznie przeszczepianie nerki-trzustki, trzustki, wysp trzustkowych 

W polskiej transplantologii jak dotąd rekordowy był 2012 r., kiedy przeszczepiono 1546 organów. W kolejnych latach liczba przeszczepów zaczęła jednak spadać. W 2015 r. przeprowadzono zaledwie 1432 takie zabiegi.

Ponowny wzrost nastąpił w 2016 r., kiedy przeszczepiono 1469 narządów, ale wciąż mniej niż w rekordowym 2012 r. W 2017 r. przeszczepiono 1531 organów, jednak w 2018 r. znowu nastąpił spadek (do 1390 narządów).

Nadal nie zmienia się liczba przeszczepów od dawców żywych, w wielu krajach od dawna wykonywane w znacznie szerszym zakresie. W 2019 r. przeszczepiono u nas 52 nerki oraz 21 fragmentów wątroby od żywych dawców. W 2018 r. odbyły się odpowiednio 40 i 23 takie przeszczepy, w 2017 r. - 55 i 24, a w 2016 r. - 50 i 28.

Przeszczepianie narządów w Polsce od żywych dawców w 2019 r. ( dane POLTRANSPLANT)

liczba przeszczepień nerki od żywych dawców liczba przeszczepień części wątroby  od żywych dawców
52 21

Przeszczepianie nerek od żywych dawców jest wciąż piętą achillesową polskiej transplantologii. W Polsce odsetek transplantacji nerek od żywego dawcy w odniesieniu do ogółu przeszczepów tego narządu stanowi w Polsce zaledwie 5 proc., podczas gdy w Stanach Zjednoczonych 30 proc., a w Holandii – 50 proc.

Przeszczep krzyżowy: sukces polskiej transplantologii

Sukcesem polskiej transplantologii, jeśli chodzi o transplantacje od żywych dawców, jest wprowadzenie przeszczepów krzyżowych, co pozwala lepiej dobrać dawców i biorców narządów.

W 2017 r. po raz pierwszy w naszym kraju odbył się przeszczep krzyżowy nerek od żywych dawców niespokrewnionych, przeprowadzony między miastami - Warszawą i Szczecinem. Operacje odbyły się w obu miastach. Narządy pobrane od dawców zostały bezpłatnie przewiezione samolotami przez upoważnione do tego osoby.

Coraz częściej wykonywane są jednoczesne przeszczepy dwóch różnych narządów. Początkowo wykonywano jednoczesne przeszczepy nerki oraz trzustki, a od kilku lat przeszczepia się serce i nerkę lub serce i wątrobę.

Możliwy jest też drugi wariant: najpierw przeszczepiane jest serce, a dopiero potem nerka, w trakcie kolejnego zabiegu, jeśli się okaże, że nie można już jej zregenerować. Dawniej niewydolność nerek była przeciwwskazaniem do transplantacji serca, z tego powodu wielu chorych było dyskwalifikowanych do tego zabiegu. Możliwości transplantologii i chirurgów są jednak coraz większe, również postęp techniczny zmienia strategię przeszczepów.

Transport wciąż "bijącego serca" pozwala zwiększyć zakres przeszczepów

Prof. dr hab. n. med. Mariusz Kuśmierczyk, prezes Polskiego Towarzystwo Kardio-Torakochirurgów, przyznaje, że transplantolodzy, z braku dawców, dla ratowania pacjentów coraz częściej sięgają po serca w nieco gorszym stanie, które do niedawna były dyskwalifikowane.

Nową metodą pozwalającą zwiększyć zakres przeszczepów, jak i ich skuteczność, jest transport wciąż „bijącego serca”, stosowany już w niektórych krajach Europy Zachodniej. W Polsce trwają starania o sfinansowanie takiego urządzenia oraz wykorzystywanych w nich bardzo kosztownych płynów. W grudniu 2019 r. uruchomiono w tym celu akcję „#12GodzinDlaŻycia”, jej organizatorem jest Fundacja dla Transplantacji „Zostaw serce na ziemi” (więcej na stronie www.dlatransplantacji.pl).

Zdaniem prof. Kuśmierczyka takie urządzenie pozwala wyciąć serce od dawcy i podłączyć do niego, by mogło nadal bić, a potem zapewnia się mu substraty, czynniki odżywcze, żeby poprawić metabolizm. Aparat ten pozwala nawet sprawdzić, czy serce w ogóle nadaje się do przeszczepu. Zwiększa się też czas transportu pobranego narządu z czterech do dwunastu godzin. 

PRZECZYTAJ TAKŻE: Cząstka nas zostaje i żyje w kimś innym - o przeszczepach wątroby rozmawiamy z prof. Krzysztofem Zieniewiczem.

Jaki jest stosunek Polaków do transplantacji narządów [WYNIKI BADANIA]

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: MJM/PAP

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.