Wspólna europejska strategia walki z rakiem - rekomendacje specjalnej komisji

opublikowano: 01-12-2021, 16:17

Zniesienie różnic geograficznych w dostępie do diagnostyki i leczenia nowotworów, stworzenie zapasów leków krytycznych w leczeniu raka, europejskie, wspólne zakupy leków i technologii, zniesienie różnic w profilaktyce, a także opracowanie szczepionki na raka - to główne priorytety w walce z nowotworami, jakie rekomenduje Specjalna Komisja do spraw Walki z Rakiem.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

We wrześniu 2020 r. w Parlamencie Europejskim postanowiono o powołaniu Specjalnej Komisji do spraw Walki z Rakiem, której przewodniczącym został poseł do PE Bartosz Arłukowicz.

Celem Komisji było przygotowanie rekomendacji działań, które może podjąć zarówno Komisja Europejska, jak i państwa członkowskie, aby poprawić opiekę onkologiczną w Europie. Efektem prac specjalnej komisji jest raport, który ma zostać przyjęty w PE 9 grudnia 2021 r. Zawarte w nim rekomendacje zostały przedstawione 1 grudnia 2021 r. podczas spotkania w Senacie.

Specjalna Komisja do spraw Walki z Rakiem pracowała między wrześniem 2020 r. a grudniem 2021 r. z 118 ekspertami z europejskich szpitali i uniwersytetów. Założenia raportu zostały skonsultowane także z 350 organizacjami pacjenckimi.

- W Polsce, w Senacie RP, jako w pierwszym miejscu w Europie będziemy mogli wysłuchać informacji nt. projektowanego raportu. To jest historyczny moment rozpoczęcia debaty o wspólnej polityce zdrowotnej UE - podkreślił marszałek Senatu Tomasz Grodzki, z udziałem którego odbyło się spotkanie.

Specjalna Komisja do spraw Walki z Rakiem - rekomendacje ekspertów

  • Wspólne europejskie finansowanie badań przesiewowych i znoszenie różnic geograficznych w dostępie do nich

Bartosz Arłukowicz wskazał, że w poszczególnych krajach europejskich dostęp do badań profilaktycznych w chorobach nowotworowych jest zróżnicowany. Jako przykład podał badania przesiewowe w kierunku raka piersi:

- W Danii dostęp do mammografii ma dostęp 83 proc. kobiet, a w Rumunii 20 proc. - Wyleczalność raka piersi w Szwecji wynosi 86 proc., a na Litwie 66 proc. - różnica 20 pkt. proc. To znak, że musimy ruszyć do wspólnego działania.

Dodał, że dysproporcje dotyczą także przeżywalności.

- Przeżywalność w raku płuca w Polsce wynosi 17 proc. Średnia europejska wynosi ok. 30 proc. We wschodniej Europie na nowotwory umiera 300 osób na 100 tys. mieszkańców, a np. w Hiszpanii - 200 na 100 tys. mieszkańców - przytoczył dane Bartosz Arłukowicz.

- Między Maltą, Finlandią i Szwecją a Węgrami, Słowacją i Chorwacją różnica w przeżywalności na raka wynosi 25 pkt. proc. - dodał.

  • Stworzenie systemu motywacyjnego dla państw UE w celu wsparcia badań profilaktycznych

Jeśli rząd danego państwa ma ambicje “doganiania” reszty Europy do standardów, to musi mieć większe wsparcie finansowe ze strony UE. Jeśli te standardy będzie osiągał, musi być za to nagradzany.

  • Finansowanie przez UE akcji informacyjnych i edukacyjnych

- Gdyby Unia Europejska przeprowadziła spójną, skuteczną i dobrze finansowaną akcję edukacyjną i informacyjną, można by zapobiec 40 proc. przypadków raka, czyli 1 mln 400 tys. ludzi w Europie mogłoby uniknąć raka, jeśli mieliby świadomość tego, w jaki sposób to zrobić - przekonuje Bartosz Arłukowicz.

  • Powszechne szczepienia przeciw wirusowi HPV dla młodzieży, zarówno dziewczynek, jak i chłopców

CZYTAJ TEŻ: Wirus HPV: do roku 2028 Polska chce zaszczepić 60 proc. nastolatków. Plan opóźnia epidemia

  • Stworzenie europejskiego standardu szybkiej diagnozy i leczenia

- Jeśli w części Europy diagnoza raka piersi czy raka jelita grubego zajmuje 12 lub 15 tygodni, a w innej części Europy - 5 tygodni, to znaczy, że musi się nam zapalić czerwona lampka - zaznaczył poseł.

  • Koniec z nierównościami w dostępie do leczenia w Europie, a także z niedoborem leków

Specjalna Komisja ds. Walki z Rakiem proponuje wspólne europejskie zakupy leków, stworzenie aktywnej listy leków krytycznie potrzebnych, a także zbudowanie europejskich zapasów leków onkologicznych.

- To najtrudniejsza część pracy Komisji. Jednak mamy nadzieję, że UE nauczona doświadczeniem zakupu szczepionek przeciw COVID-19 podejmie się trudu wspólnych negocjacji cenowych i wspólnego zakupu najbardziej nowoczesnych i drogich technologii medycznych. Żeby już nigdy nie było tak, że pacjentka leczona na Malcie miała inny dostęp do leczenia niż pacjentka w Niemczech, a niestety tak obecnie jest - powiedział Bartosz Arłukowicz.

- W nowoczesnej Europie nie może dochodzić do sytuacji, w których ludzie chorzy na raka nie są leczeni, dlatego że nie mają dostępu do leków, choć wiemy, że one są. Żaden lekarz w Piszu, Ostrołęce czy Berlinie nie może być w sytuacji, że nie może leczyć pacjentów, bo nie ma leków - podkreślił poseł.

  • Stworzenie funkcji koordynatora leczenia onkologicznego

- To nie pacjent z rakiem ma szukać lekarza, pomocy, wsparcia, to lekarze mają pomagać pacjentowi, to system ma służyć pacjentowi. Pacjent chory na raka. Mam nadzieję, że 9 grudnia przyjmiemy rekomendację, zgodnie z którą w całej Europie pacjent z rakiem będzie prowadzony przez koordynatora - zaznaczył poseł.

  • Inwestycje w medycynę personalizowaną, w terapie celowane, które dadzą szansę tysiącom ludzi na wyleczenie
  • Stworzenie europejskiej sieci certyfikowanych referencyjnych centrów onkologicznych.

- Powinna być ona oparta na dwóch filarach. Pierwszy to centra referencyjne dla określonej choroby nowotworowej, aby każdy wiedział, że w określonym miejscu w Europie są eksperci, którzy najlepiej znają się na leczeniu danego nowotworu - wyjaśnił Bartosz Arłukowicz.

- Drugi filar to nadawanie certyfikatu jakości UE tym szpitalom, ośrodkom, państwom, które dorównują standardom europejskim - dodał.

  • Stworzenie europejskiej bazy danych o nietypowych nowotworach oraz nietypowych przebiegach typowych nowotworów

- Wszystko po to, aby lekarz w Ostrołęce czy Częstochowie, który spotka się z zaskakującym przebiegiem np. raka piersi, miał miejsce, gdzie może to zgłosić, aby lekarz w innej części Europy nie musiał zastanawiać się, co z tym zrobić, bo już inny lekarz miał z tym do czynienia - wyjaśnił poseł.

  • Zbudowanie w Unii Europejskiej skutecznego systemu drugiej opinii i efektywnego dostępu do leczenia raka poza granicami kraju

- To postulat zgłaszany przez wszystkich ekspertów europejskich. Lekarz, który zajmuje się leczeniem nowotworów, powinien mieć narzędzie w postaci zasięgnięcia opinii innego zespołu lekarskiego. Referencyjne ośrodki powinny służyć wsparciem tym, które mają mniejsze możliwości w zakresie leczenia nowotworów. System ten powinien być wsparty także finansowo - zaznaczył Bartosz Arłukowicz.

Onkologia
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
×
Onkologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj
  • Zwiększenie finansowania i przyspieszenie badań nad lekami na nowotwory rzadkie i dziecięce

Jak podał poseł, w ciągu ostatniej dekady opracowano ponad ok. 150 nowych leków, technologii medycznych w chorobach nowotworowych. Tylko 9 było przeznaczonych do leczenia nowotworów dziecięcych.

  • Powstanie europejskiego systemu badań i leczenia nowotworów rzadkich

- Jeśli na dany nowotwór rocznie choruje 5-10 osób, to w zasadzie nie ma żadnych szans na sfinansowanie przez system nowoczesnych technologii lekowych i skuteczne leczenie tych chorych. Tak rzadkie nowotwory powinny być przekierowywane na wspólną europejską ścieżkę leczenia, bo jeżeli z każdego państwa zbierzemy po 5-10 chorych i będzie ich 100, to wówczas inaczej się podchodzi do ich leczenia - stwierdził Arłukowicz.

  • Likwidacja utrudnień w dostępie do ubezpieczeń i kredytów dla osób, które pokonały raka

- To nieludzkie, że pacjent po miesiącach ciężkiej walki, strachu, dalej w nowoczesnej Europie jest stygmatyzowany, musi walczyć z systemem. W prawie europejskim trzeba wprowadzić przepisy, które zanonimizują osoby, które przebyły chorobę nowotworową - apeluje poseł.

  • Wprowadzenie oznaczenia zdrowej żywności

Jak podkreśla poseł, jeśli mamy budować edukację i profilaktykę przeciwnowotworową, musimy wiedzieć, która żywność jest zdrowa. Konsumenci muszą wiedzieć, jakie produkty mogą być czynnikiem ryzyka rozwoju raka.

  • Europejska koordynacja w tworzeniu narodowych strategii onkologicznych

- Obecnie każde państwo buduje swoją własną strategię onkologiczną. Co gorsza, zmieniające się rządy zmieniają tę strategię, co w przypadku choroby nowotworowej jest absurdalne. Takie sytuacje niestety zdarzają się w całej Europie - powiedział Wojciech Arłukowicz.

Szczepionka na raka już wkrótce?

Osobnym wątkiem jest szczepionka na raka. Poruszając go, poseł powołał się na słowa dr. Andreasa Kuhna z firmy BioNTech.

- Przyspieszone badania nad szczepionką mRNA przeciw COVID-19 bardzo przyspieszyły badania nad szczepionką nad raka. Podczas pracy komisji usłyszeliśmy twardą deklarację ze strony szefa ekspertów, który te badania prowadzi, że w ciągu najbliższych 3-5 lat będziemy w stanie stworzyć szczepionkę na niektóre nowotwory w oparciu o technologię mRNA - powiedział Wojciech Arłukowicz.

- Jeśli efektem naszej pracy będzie to, że 500 mln ludzi w Europie będzie miało możliwość skorzystania ze szczepionki na raka, to myślę, że to będzie ukoronowanie działań, które podejmujemy - podsumował.

Europejska strategia walki z rakiem - komentarze ekspertów

Prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski

“Rekomendacje przedstawione przez posła Arłukowicza to kierunek, w którym powinniśmy zmierzać, ponieważ brakuje wspólnej polityki dotyczącej walki z rakiem. Waga problemu, jakim są choroby nowotworowe, sprawia, że to powinien być pierwszy temat zdrowotny omawiany na poziomie UE. Obecnie w Polsce jest wdrażana Narodowa Strategia Onkologiczna, jednak jest to ciężka, pozytywistyczna praca, na której efekty trzeba poczekać. Podczas konsultacji z posłem Arłukowiczem chcieliśmy, aby wiele punktów NSO i rekomendacji Specjalnej Komisji było zgodnych i tak jest. Jednak kilka punktów europejskiego planu wykracza poza NSO, i bardzo dobrze. Szczególnie dotyczy to pewnych ułatwień na poziomie UE. W Polsce nie istnieje opieka transgraniczna, nie ma wspólnych baz danych. Teoretycznie należymy do European Reference Networks (ERNs), ale nie mamy możliwości skonsultować polskiego pacjenta za granicą tak, żeby to było formalne i refundowane”.

Prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski

“Pierwsze dwa elementy wymienione w rekomendacjach, czyli profilaktyka pierwotna i wtórna oraz diagnostyka, to klucz do sukcesu. Bez stworzenia ośrodków kompleksowej diagnostyki i podstępowania – takich, jakie działają w Europie Zachodniej – wielu problemów nie będziemy w stanie rozwiązać. Jednak muszą to być nie ośrodki, które znajdują się „pod jednym dachem”, ale ośrodki, które tworzą konsorcjum, sieć jednostek współpracujących. Kluczem do wszystkiego jest diagnostyka. W Polsce od momentu pojawienia się objawów nowotworu do postawienia rozpoznania mija ponad 2 miesiące, a powinniśmy aspirować do ok. 4 tygodni. Popieram również pomysł stworzenia wspólnego banku leków“.

Dr hab. n. med. Adam Maciejczyk

“Chciałbym zwrócić uwagę na współpracę w ramach sieć szpitali, które zajmują się kompleksową opieką onkologiczną. Udało się przeprowadzić pierwszą w Polsce certyfikację iPAAC (europejskiej Sieci Kompleksowej Opieki Onkologicznej) w Dolnośląskim Centrum Onkologii i jesteśmy gotowi, by wdrażać taką współpracę na szerszą skalę, co jest to spójne z projektem ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej”.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Europejski Cancer Plan a polskie realia. W czym tkwi problem?

Do 2035 r. w UE zachorowalność na raka wzrośnie o 24 proc. Konieczne zdecydowane działania

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.