Wkrótce seniorzy będą stanowili 40 proc. polskiego społeczeństwa. Co ma im do zaoferowania system opieki zdrowotnej?

EG
opublikowano: 15-11-2018, 11:22

O funkcjonowaniu, problemach i wyzwaniach polskiego systemu opieki senioralnej, który w ciągu najbliższych kilkunastu lat będzie musiał odpowiedzieć na potrzeby lawinowo wzrastającej grupy seniorów dyskutowali związani z geriatrią specjaliści podczas debaty „Wyzwania dla aktywnego i zdrowego starzenia się".

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Biorący udział w debacie eksperci zgodnie przyznali, że postępujące zmiany demograficzne wymuszają na decydentach podjęcie stanowczych i natychmiastowych działań. Dotychczas geriatria nie była przez kolejne rządzące ekipy uznawana za dziedzinę kluczową, skala zaniedbań jest ogromna, a wyzwań dla systemu opieki senioralnej będzie z roku na rok przybywało. Z danych demograficznych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na koniec 2016 r. wynika, że osoby powyżej 60 r. stanowiły 22 proc. polskiej ludności – było ich ponad 8 milionów. Według prognoz w 2050 r. w tym przedziale wiekowym będzie ponad 40 proc. Polaków, jednocześnie będzie się zwiększała umieralność młodszych osób i zmniejszała liczba ludności.

PRZECZYTAJ TAKŻE: NIK skontroluje hospicja i ośrodki opieki

Geriatria wreszcie musi stać się dla decydentów priorytetem

Prof. dr hab. n. med. Tomasz Grodzicki, kierownik Katedry Chorób Wewnętrznych i Gerontologii UJ CM, przedstawił dane dotyczące rozwiązań wdrażanych w poszczególnych krajach w ramach systemu opieki senioralnej – obok Polski uwzględniały one takie kraje jak m.in. Holandia, Hiszpania, Norwegia czy Japonia. W analizie wzięto pod uwagę nie tylko wskaźniki dotyczące prowadzonej w tych państwach oficjalnej polityki zdrowotnej, ale również poziom aktywności zawodowej i społecznej seniorów, problem ageizmu, relacje między różnymi grupami wiekowymi oraz poczucie bezpieczeństwa wśród osób starszych, także tego ekonomicznego. W opinii prof. Tomasza Grodzickiego Polska wypada na tle innych krajów bardzo źle – w ciągu ostatnich 20 lat nie zaszła w polskiej geriatrii żadna pozytywna zmiana: ani w sferze zdrowia publicznego, ani w polityce społecznej.

„Fatalnie wygląda kwestia zaangażowania społecznego seniorów. Powszechny jest wśród pracodawców trend wysyłania pracowników w starszym wieku na emeryturę. Nie istnieje właściwie instytucja wolontariatu. Nasz system nie ma starszym ludziom nic do zaproponowania. Nie powstał żaden program, który realnie rozwiązywałby ten problem” – podkreślał prof. dr hab. n. med. Tomasz Grodzicki.

Według ekspertów zmiana powinna obejmować – poza korektami i modyfikacjami polityki zdrowotnej oraz systemu – sam stosunek do starości, seniorów i kształtowania właściwych nawyków zdrowotnych. Kluczowe w opinii prof. dr hab. n. med. Tomasza Grodzickiego są szeroko zakrojone działania społeczne i edukacyjne kładące nacisk na wzmacnianie więzi międzypokoleniowych. Większe wsparcie powinny również otrzymać uniwersytety trzeciego wieku oraz instytucje, które zatrudniają seniorów, a także osoby zawodowo stykające się ze starszymi – tutaj eksperci postulują przemyślany program szkoleń z obszaru geriatrii.

Dr n. med. Marek Tombarkiewicz: Geriatria nie jest wystarczająco docenianą dziedziną medycyny

Problem starzenia się zacznie narastać już po 2020 r.

Obecnie realizowane są w Polsce dwa badania, które mogą być pomocne w zrozumieniu złożonej problematyki sytuacji seniorów oraz opracowaniu systemowych rozwiązań – druga edycja PolSenior oraz EZOP. Pierwsze z nich uwzględni dane dotyczące zdrowia, ale także zaangażowania społecznego i korzystania przez seniorów z nowych technologii, w tym Internetu. Dr Bogdan Wojtyniak, autor raportu „Sytuacja zdrowotna ludności polskiej”, podkreślał znaczenie obu projektów jako źródła informacji, które wreszcie dostarczą wiedzy wymaganej, by trafnie wytyczyć kierunki polityki senioralnej. Badanie EZOP, realizowane we współpracy z Uniwersytetem Harvarda, obejmujące dużą losową próbę – w tym seniorów – dostarczy pełniejszej diagnozy zdrowia psychicznego starszych Polaków. Do pogłębienia problemów zdrowotnych w dużym stopniu przyczynia się zanik więzi społecznych i samotne życie. W Polsce osoby starsze żyją w województwach podkarpackim, małopolskim i podlaskim – nie są to najbogatsze regiony, ale silna pozostaje tam tradycja wielopokoleniowych rodzin, która wzmacnia rodzinne i społeczne relacje. Wskaźniki samobójstw jednoznacznie pokazują, że grupą najbardziej zagrożoną próbą samobójczą są mężczyźni mieszkający na wsi lub w niewielkich miasteczkach.

Problem starzenia się zacznie narastać po 2020 roku. Liczba osób w wieku 65-74 gwałtownie wówczas wzrośnie, natomiast znaczący wzrost seniorów powyżej 75 r. życia nastąpi w dekadzie 2030-2040. Czas rozważań i planowania już się więc kończy, biorąc pod uwagę także fakt, że wdrożenie jakiejkolwiek zmiany systemowej w polskiej służbie zdrowia oraz jej rzeczywista ocena to okres przynajmniej 15 lat.

Obecny podczas debaty poseł PO Michał Szczerba, wiceprzewodniczący sejmowej Komisji Polityki Senioralnej, jako próbę usystematyzowania rozwiązań w obszarze geriatrii wskazał uchwaloną w 2015 r. ustawę o osobach starszych. Definiuje ona podstawowe pojęcia, przedstawia narzędzia monitorowania prowadzonych przez państwo działań na rzecz seniorów oraz nakłada konkretne obowiązki na Radę Ministrów. W tym roku Stały Komitet Rady Ministrów przyjął dokument "Polityka społeczna wobec osób starszych do roku 2030”, którego celem miało być wyznaczenie kierunku najważniejszych zmian. Michał Szczerba zgodził się jednak z dużą częścią środowiska, że działania strony rządowej nie mają kompleksowego charakteru, a źródła ich finansowania nie są precyzyjnie podane – rodzi to niestety pytania o rzeczywistą możliwość realizacji nawet najlepszych w teorii założeń.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Zespół kruchości zagraża nawet połowie seniorów w Europie

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: EG

Najważniejsze dzisiaj
Tematy
Puls Medycyny
Geriatria / Wkrótce seniorzy będą stanowili 40 proc. polskiego społeczeństwa. Co ma im do zaoferowania system opieki zdrowotnej?
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.