Wideokonsultacje z psychologiem dostępne dla każdego

dr n. med. Katarzyna Niewińska, psycholog kliniczny, psychoterapeuta niewinska.k@psychomedic.pl
opublikowano: 20-12-2017, 02:00

Osoby cierpiące na zaburzenia snu, bóle psychosomatyczne głowy i brzucha, zaburzenia nastroju często szukają pomocy u lekarza rodzinnego. W niektórych przypadkach od razu udają się do specjalisty od chorób poszczególnych układów: neurologa, kardiologa czy gastrologa. Jeśli jednak dolegliwości danej osoby mają podłoże psychiczne, może ona skorzystać z nowej formy porady — wideokonsultacji z psychologiem online.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Zgłaszanie się do lekarza rodzinnego nawet z błahymi niedomaganiami jest słusznym podejściem, ponieważ nierzadko banalny objaw może mieć poważne przyczyny zdrowotne. Czasami jednak, pomimo profesjonalnego podejścia lekarza i zlecenia pacjentowi wszystkich niezbędnych badań, nie można znaleźć bezpośredniej przyczyny zaburzenia. Badania wskazują na brak nieprawidłowości w obrębie danego narządu, a pacjent mimo to uskarża się na dolegliwości. 

Zobacz więcej

Fot. iStock

W takiej sytuacji lekarz może podejrzewać, że problemy pacjenta wynikają z przyczyn psychicznych, np. silnego stresu. Warto wtedy zaproponować rozmowę z psychologiem. A jeżeli dostęp do specjalisty w danej miejscowości jest utrudniony, pacjent może skorzystać z fachowej pomocy dzięki łączności sieciowej. Od pewnego czasu istnieje bowiem możliwość uczestniczenia w wideokonsultacjach online, które wymagają jedynie dostępu do Internetu, mikrofonu i kamery internetowej. Taka forma konsultacji funkcjonuje już m.in. w USA, Wielkiej Brytanii, gdzie jest refundowana przez ubezpieczycieli. 

Umówiona i opłacona wizyta u psychologa a rozmowa przez Skype’a

Wideokonsultacje online to nowość na polskim rynku usług psychologicznych. Powstały jako odpowiedź na potrzeby pacjentów, dla których miejsce zamieszkania i/lub czas potrzebny na dojazd stanowiły poważną barierę w kontakcie ze specjalistą. Dzięki tej formie łączności, każdy pacjent ma równy dostęp do profesjonalnej opieki psychologicznej. Wystarczy umówić się na wizytę telefonicznie lub mailowo (niektóre poradnie używają do tego celu własnego systemu rezerwacji dostępnego na stronie internetowej) i opłacić koszt wizyty przelewem przez internetowe konto bankowe. W wyznaczonym terminie odbywa się konsultacja online. 

Narzędzia używane do połączenia z psychoterapeutą różnią się w zależności od poradni. Część psychologów korzysta z gotowych programów do rozmów wideo, takich jak popularny Skype, inni mają własne systemy do wideokonsultacji. Ta druga metoda wydaje się bezpieczniejsza ze względu na poufność przekazywanych danych. Ale informacje przekazywane przez system dla lekarzy są dobrze zabezpieczone.

Niezależnie od używanego programu, konsultacje wyglądają podobnie. Terapeuta rozmawia z pacjentem, stosując takie same metody psychoterapii jakich używa w gabinecie.

Zakres psychoterapii przez Internet

Z wideokonsultacji może skorzystać każdy, kto potrzebuje pomocy psychologicznej. Warto je zaproponować, jeśli pacjent cierpi na:

  • zaburzenia snu,
  • nerwice: fobie, lęki, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD),
  • bóle psychosomatyczne: bóle głowy, brzucha i innych części ciała,
  • zaburzenia nastroju,
  • zaburzenia osobowości,
  • zaburzenia odżywiania,
  • nieradzenie sobie z emocjami,
  • przewlekły stres,
  • zespół wypalenia zawodowego i „życiowego”,
  • kryzys emocjonalny. 

Wideokonsultacje są szczególnie wygodnym rozwiązaniem dla osób, które mieszkają w małych miejscowościach. Ta forma terapii nie ma granic geograficznych. Każdy pacjent może wziąć udział w psychoterapii lub jednorazowej konsultacji. Przez Internet dostępne są również inne formy pomocy, takie jak: trening relaksacyjny, psychoedukacja, mindfulness (trening uważności), porady wychowawcze i dotyczące związku, a nawet terapia par.

Skuteczność psychoterapii online porównywalna z terapią tradycyjną

Forma wideokonsultacji psychologicznych istnieje w Polsce od niedawna. Wiele osób może obawiać się, że nie przyniesie ona takich efektów, jak spotkanie twarzą w twarz ze specjalistą. Jednak w krajach, w których terapia online praktykowana jest dłużej, przeprowadzono wiele badań naukowych na jej temat. Wyniki pokazują jednoznacznie jej dobroczynny wpływ, który jest porównywalny z tradycyjną formą terapii. Najczęściej badaną metodą psychoterapii była metoda poznawczo-behawioralna.

Już w roku 2000 Fruech wykazał, że zarówno pacjenci, jak i lekarze są bardzo zadowoleni z terapii prowadzonej na odległość (telepsychiatrii). Potwierdzili to pośrednio również Cook i Doyle w 2002 r. W swojej pracy skupili się na nawiązywaniu sojuszu terapeutycznego (porozumienia między terapeutą i pacjentem) podczas terapii tradycyjnej i online prowadzonej metodą poznawczo-behawioralną. Badanie nie wykazało różnic między jakością sojuszu terapeutycznego nawiązywanego w gabinecie z porozumieniem podczas sesji online. Warto zaznaczyć, że sojusz terapeutyczny jest kluczowy w uzyskaniu zadowalających efektów terapii.

Oprócz badań ogólnych, prowadzono również obserwacje pacjentów ze specyficznymi zaburzeniami. Bouchard i wsp. (2004) skupili się na porównaniu wyników terapii tradycyjnej i online prowadzonych metodą poznawczo-behawioralną dla pacjentów z lękiem napadowym i agorafobią. W obu przypadkach u 81 proc. pacjentów lęki ustąpiły od razu po zakończeniu terapii, a po 6 miesiącach wskaźnik ten wzrósł do 91 proc.

Terapia online daje doskonałe efekty nie tylko w przypadku osób dorosłych, ale również dzieci. Wade i wsp. (2006) wykazali, że komputerowy system interwencji sprawdza się w terapii rodziców i dzieci z uszkodzeniami mózgu (TBI).

Barak i wsp. (2008) przeprowadzili metaanalizę wielu dotychczasowych badań nad psychoterapią online. Objęła ona łącznie 9764 pacjentów i udowodniła, że skuteczność terapii online jest zbliżona do skuteczności terapii prowadzonej tradycyjnie.

Kolejne badania naukowe udowodniły skuteczność terapii online w leczeniu: bulimii (Mitchell i wsp., 2008) i zespołu stresu pourazowego PTSD (Acierno i wsp., 2015).

Psycholog online - korzyść dla pacjentów z depresją i zaburzeniami lękowymi

Znaczna liczba pacjentów decydujących się na psychoterapię cierpi na depresję i zaburzenia lękowe. Z tego względu wiele badań naukowych poświęcono właśnie tej grupie osób. Wagner i wsp. (2013) podjęli próbę porównania efektów terapii tradycyjnej i terapii online wśród pacjentów z depresją. Skuteczność obu form leczenia okazała się podobna: 53 proc. osób po terapii online i 50 proc. osób po terapii tradycyjnej odnotowało znaczącą poprawę. Po 3 miesiącach poprawę odczuło odpowiednio 57 proc. i 42 proc. osób. 

Skuteczność psychoterapii online w przypadku osób cierpiących na depresję i zaburzenia lękowe potwierdził również Stubbings (2013). Z jego badania wynikało jednoznacznie, że poziom stanów depresyjnych i lęku pacjentów zmniejszył się znacznie zarówno w grupie biorącej udział w tradycyjnej, jak też internetowej terapii.

Jak wybrać dobrego psychologa online?

Wielu potencjalnych pacjentów obawia się jednak, że poszukując lekarza natknie się w Internecie na osoby niekompetentne i bez kwalifikacji, które podają się za specjalistów od zdrowia psychicznego. Obecność tego zagrożenia zniechęca do wideokonsultacji. Na szczęście, istnieje możliwość weryfikacji uprawnień osób, do których można zwrócić się o poradę. 

Każdy psychoterapeuta powinien posiadać dyplom 4-letnich akredytowanych studiów podyplomowych w tym kierunku, a każdy psycholog dyplom ukończenia studiów magisterskich z psychologii (najlepiej państwowej uczelni). Idealna jest sytuacja, gdy specjalista może się pochwalić każdym z tych dyplomów. Ważne jest również, aby psychoterapeuta uczestniczył w superwizji (jest to konieczny wymóg w tym zawodzie). Jeśli pacjent nie jest pewny, czy pokazane dyplomy są autentyczne, może wybrać specjalistę, który przyjmuje również w poradni stacjonarnej. Takie placówki dbają o weryfikację swoich pracowników, dlatego nie musimy martwić się o ich kompetencje.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr n. med. Katarzyna Niewińska, psycholog kliniczny, psychoterapeuta niewinska.k@psychomedic.pl

× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.