WHO opublikowało nowe, restrykcyjne wytyczne dot. zanieczyszczenia powietrza

JW, PAP
opublikowano: 23-09-2021, 12:43

Zaktualizowane, o wiele bardziej restrykcyjne rekomendacje WHO opierają się na ponad 500 badaniach naukowych dotyczących szkodliwości pyłów zawieszonych, w tym PM2,5 i PM10, tlenków azotu, tlenków siarki, ozonu i tlenku węgla. Wynika z nich, że zanieczyszczenie powietrza jest groźniejsze dla zdrowia, niż głosiły wcześniejsze ustalenia.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Wytyczne oenzetowskiej organizacji, kierowane przede wszystkim do rządów, polityków, organizacji pozarządowych i naukowców, wskazują na konieczność redukcji stężenia w powietrzu sześciu szczególnie groźnych substancji zanieczyszczających: tlenku węgla, ozonu, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki oraz dwóch rodzajów cząstek stałych (pyłów zawieszonych) znanych jako PM 2,5 i PM 10.

Prof. Michał Krzyżanowski z Environmental Research Group i współprzewodniczący grupy opracowującej wytyczne WHO podkreślił, że nowe wytyczne WHO to konsekwencja zgromadzonej wiedzy naukowej o skutkach zdrowotnych zanieczyszczeń powietrza z ostatnich 10-15 lat.

Zanieczyszczenie powietrza jest uznawane obecnie za najpoważniejsze zagrożenie środowiskowe dla ludzkiego zdrowia.
FOT. iStock

Nowe rekomendacje WHO dotyczące jakości powietrza

Światowa Organizacja Zdrowia po 15 latach zaktualizowała rekomendacje ws. maksymalnych stężeń substancji wpływających na zanieczyszczenie powietrza, m.in. pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5. Dla tlenków siarki nowe wytyczne są czterokrotnie bardziej restrykcyjne niż dotychczas.

Organizacja HEAL Polska przypomniała, że ostatnie rekomendacje WHO ws. jakości powietrza zostały opublikowane w 2005 roku. Podkreślono, że zaktualizowane rekomendacje opierają się na ponad 500 badaniach naukowych dotyczących szkodliwości pyłów zawieszonych, tlenków azotu, tlenków siarki, ozonu i tlenku węgla. Nowe wytyczne obniżają też znacząco zalecany poziom graniczny większości z tych zanieczyszczeń.

Dopuszczalne stężenie pyłu zawieszonego PM2,5 - nowe wytyczne WHO

WHO obniżyła dopuszczalne stężenie pyłu zawieszonego PM2,5 jako najbardziej szkodliwego dla zdrowia. Zgodnie z nowymi wytycznymi, maksymalna norma dla pyłów zawieszonych PM2,5 w ciągu roku nie powinna przekraczać 5 mikrogramów na m sześc. (wcześniej było to 10 mikrogramów).

Jeśli chodzi o stężenia dobowe, to w przypadku PM2,5 nie powinny one przekraczać 15 mikrogramów (było 25 mikrogramów na m sześc.).

Dopuszczalne stężenie pyłu zawieszonego PM10 - nowe wytyczne WHO

W przypadku pyłu zawieszonego PM10 rekomendowana norma została teraz określona na 15 mikrogramów na m sześc. w ciągu roku (było 20). W przypadku stężeń dobowych, nowa norma to 45 mikrogramów (było 50).

Dopuszczalne stężenie tlenków azotu - nowe wytyczne WHO

WHO w przypadku tlenków azotu zarekomendowała obniżenie maksymalnych stężeń w ciągu roku do 10 mikrogramów na m. sześc. z obowiązujących dotychczas 40 mikrogramów. Ustalono też normę dobową na poziomie 25 mikrogramów.

HEAL zwraca uwagę, że zanieczyszczenia tlenkami azotu było przedmiotem intensywnej analizy w dyskusjach na temat transportu drogowego i konieczności wprowadzenia zakazu ruchu w centrach miast.

Smog zabija rocznie 50 tys. Polaków

HEAL przypomniało, że w UE przez smog rocznie przedwcześnie umiera ok. 400 tys. osób. W przypadku Polski to ok. 50 tys. osób rocznie. Organizacja podkreśliła, że w 2019 r. 90 proc. światowej populacji mieszkało na obszarach, na których przekraczane były wytyczne WHO dot. jakości powietrza. Według WHO, jeżeli nie przekroczyłoby się granicznej wartości dla pyłu PM2,5 (do 5 mikrogramów), to 80 proc. skutków zdrowotnych dałoby się zapobiec.

Dyrektor HEAL Polska Weronika Michalak, komentując nowe rekomendacje WHO, podkreśliła, że wyrażają one to, o czym od dawna mówią naukowcy, czyli że zanieczyszczenia powietrza szkodzą nam dużo bardziej, niż sądzimy.

– To dlatego WHO zaleca zmniejszenie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń nawet czterokrotnie. Pilnej poprawy jakości powietrza potrzebujemy szczególnie w Polsce, gdzie stężenia poszczególnych zanieczyszczeń biją europejskie, a chwilami nawet światowe rekordy - dodała dyrektor.

W Polsce za niską emisję i powstawanie smogu odpowiada przede wszystkim emisja zanieczyszczeń ze spalania węgla w domowych kotłowniach. Za powstawanie smogu odpowiadają także emisje pochodzące z transportu i z przemysłu.

Wytyczne WHO bez mocy prawnej, ale bardzo ważne

HEAL przyznała, że choć wytyczne WHO nie mają mocy prawnej, to wywierają one jednak duży wpływ na decyzje podejmowane na szczeblu politycznym. Zwrócono uwagę na projekt nowelizacji unijnej dyrektywy ws. jakości powietrza w nawiązaniu do rekomendacji WHO, który jest planowany na trzeci kwartał 2022 roku. Nowe przepisy będą wypracowane na podstawie konsultacji na szczeblu unijnym, które rozpoczną się jesienią br.

Jakie normy dot. zanieczyszczenia powietrza obowiązują w Polsce

Od października 2019 r. w Polsce obowiązują bardziej rygorystyczne normy informowania i alarmowania o smogu. Alarm smogowy jest ogłaszany przy przekroczeniu średniodobowej wartości 150 mikrogramów na m sześc. dla pyłu PM10, poziom informowania ustalono na 100 mikrogramów.

Dobowa wartość normy dla PM10 określona jest na 50 mikrogramów na m sześc., z kolei roczna - na 40 mikrogramów.

W przypadku pyłu zawieszonego PM2,5 norma roczna określona jest na 20 mikrogramów na m sześc.

Zanieczyszczenie powietrza “najpoważniejszym zagrożeniem środowiskowym dla ludzkiego zdrowia”

Według danych WHO blisko 90 proc. ludzi na świecie żyje w regionach, w których występuje już przynajmniej jedna z sześciu najbardziej niebezpiecznych substancji zanieczyszczających.

Zanieczyszczenie powietrza jest "uznawane obecnie za najpoważniejsze zagrożenie środowiskowe dla ludzkiego zdrowia" - powiedziała Dorota Jarosińska, menedżer WHO ds. badań środowiska pracy i życia.

W maju Komisja Europejska ogłosiła, że zamierza zaostrzyć przepisy dotyczące zanieczyszczenia powietrza. KE chce do 2030 roku zmniejszyć liczbę przedwczesnych zgonów związanych z zanieczyszczeniem powietrza o co najmniej 55 proc. Według szacunków unijnych urzędników, około 380 tys. przedwczesnych zgonów w UE w 2018 roku było związanych ze złej jakości powietrzem.

W 2020 roku firma IQAir Group i organizacja Greenpeace przedstawiły raport, w którego wynika, że regionem, w którym zanieczyszczenie powietrza jest największe na świecie jest Azja Południowa. Najgorsze powietrze jest w Bangladeszu i Pakistanie.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Samorząd lekarski apeluje o poprawę jakości powietrza

Smog sprzyja ciężkiemu przebiegowi COVID-19

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.