Wczesne wykrycie nowotworu głowy/szyi to kwestia czujności onkologicznej

Rozmawiała Monika Rachtan/Materiał partnera
opublikowano: 24-02-2021, 13:03

“W Polsce dysponujemy najnowszymi metodami operacyjnymi i terapeutycznymi, które są standardem postępowania w Europie i na świecie. Mamy także doskonale wykształconych specjalistów” – mówi prof. Andrzej Kawecki, oceniając w wywiadzie możliwości leczenia chorych na nowotwory w rejonie głowy i szyi, w tym także wywołane zakażeniem HPV. Wciąż jednak wyzwaniem pozostaje wczesne rozpoznanie tych chorób.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
O KIM MOWA
Prof. dr hab. n. med. Andrzej Kawecki
O KIM MOWA

jest specjalistą w dziedzinie onkologii klinicznej i radioterapii onkologicznej, zastępcą dyrektora Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej- Curie – Państwowego Instytutu Badawczego ds. klinicznych, kierownikiem Kliniki Nowotworów Głowy i Szyi NIO w Warszawie, konsultantem wojewódzkim w dziedzinie radioterapii onkologicznej woj. mazowieckiego.

Źródło zdjęcia: www.pib-nio.pl

Jakie jest znaczenie zakażeń HPV w nowotworach głowy i szyi?

W ciągu ostatnich dekad wykazano, że zakażenie HPV jest istotnym czynnikiem przyczynowym rozwoju raka ustnej części gardła. Nowotwór wywołany tym zakażeniem ma inną etiopatogenezę i przebieg kliniczny niż pozostałe raki narządów głowy i szyi, w przypadku których czynnikami sprawczymi są ekspozycja na dym tytoniowy, wysokoprocentowy alkohol czy mechaniczne uszkodzenie śluzówek. Zakażenie HPV nie ma związku z tradycyjnymi czynnikami kancerogennymi, a raczej jest efektem zachowań seksualnych.

Raki zależne od zakażenia HPV są odmiennymi jednostkami klinicznymi. Dotyczą osób w młodszym wieku, o wyższym statusie społecznym, u których zazwyczaj nie stwierdza się chorób współistniejących. Inna jest także charakterystyka molekularna tego nowotworu oraz inny przebieg kliniczny.

Z punktu widzenia chorego natomiast bardzo istotna jest wyższa podatność na radioterapię, chemioterapię i lepsze rokowanie. To ostatnie nie przekłada się jednak na modyfikacje terapeutyczne, które są jednolite dla wszystkich typów raka.

Które elementy systemu opieki nad pacjentami z nowotworami głowy i szyi wymagają optymalizacji?

W Polsce pacjenci mają dostęp do wszystkich najbardziej nowoczesnych technologii medycznych. Mam tu na myśli zabiegi chirurgiczne ze złożonymi rekonstrukcjami, przy użyciu zespoleń mikronaczyniowych, współczesne technologie wysokoprecyzyjnej radioterapii oraz dostęp do nowych technologii lekowych. Optymalizacji jednak wymaga, niezmieniająca się od wielu lat, wczesna wykrywalność nowotworów narządu głowy i szyi. W I i II stopniu zaawansowania, gdy choroba jest ograniczona do ogniska pierwotnego, jesteśmy w stanie wyleczyć nawet 90 proc. i więcej pacjentów. Co ważne – przy użyciu takich metod, które nie przekładają się na jakość życia chorych. W nowotworach w III i IV stopniu zaawansowania używamy bardzo agresywnego leczenia. Ogólne rokowanie pacjenta jest wtedy gorsze, a efekty czynnościowy i estetyczny, pomimo ciągłego postępu medycyny, często jest niezadowalający.

Niestety, przypadki zaawansowanych nowotworów głowy i szyi stanowią 60-70 proc. nowych rozpoznań. Aby zoptymalizować wcześniejsze rozpoznawanie nowotworów tych narządów, potrzebna jest większa czujność onkologiczna lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej oraz lekarzy stomatologów.

Jaki jest w Polsce poziom dostępności do najnowszych technologii i schematów leczenia nowotworów głowy i szyi w porównaniu z innymi krajami europejskimi?

Jak wspomniałem, w Polsce dysponujemy najnowszymi metodami operacyjnymi i terapeutycznymi, które są standardem postępowania w Europie i na świecie. Mamy także doskonale wykształconych specjalistów, którzy znają te metody i potrafią się nimi posługiwać.

Abyśmy jednak w pełni wykorzystywali ich potencjał i mogli efektywniej leczyć naszych pacjentów, chorzy muszą do nas trafiać wcześniej, gdy stopień zaawansowania choroby pozwala na najskuteczniejsze wykorzystanie tych metod.

Onkologia
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
×
Onkologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Co pozostaje w 2021 r. istotnym wyzwaniem w kwestii opieki nad pacjentami z nowotworami głowy i szyi?

Pierwszym i najistotniejszym wyzwaniem wciąż pozostaje wczesna diagnostyka nowotworów głowy i szyi. W leczeniu onkologicznym chorych na te nowotwory, podobnie jak w innych obszarach medycyny, obserwujemy ciągły postęp technologiczny. Głównie jest on widoczny w dostępie do nowych technologii lekowych. W ostatnich latach ogromnym przełomem w leczeniu wszystkich pacjentów onkologicznych stała się immunoterapia, do której wskazania są coraz szersze. Obecnie schematy terapeutyczne zmieniają się i są na bieżąco modyfikowane, wraz z napływem kolejnych wyników badań i poszerzeniem dostępności do innowacyjnych terapii. Dziś wyzwaniem jest dotrzymanie kroku reszcie świata, co obecnie w omawianym obszarze się udaje.

Komentarz
Sławomir Gadomski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia:

Zależy nam na tym, by szczepienia przeciw HPV były dostępne dla wszystkich

Szczepienia przeciw HPV są szczepieniami zalecanymi w kalendarzu szczepień ochronnych. Ponadto Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji opracowała wytyczne dla programów polityki zdrowotnej ukierunkowanych na realizacje szczepień przeciw HPV. Kwestia takich szczepień jest poruszana w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO) na lata 2020-2030. Obecnie trwają analizy i prace nad możliwymi rozwiązaniami. Jeśli tylko zapadną ostateczne decyzje, a chcemy je podjąć jeszcze w tym roku, to będziemy o tym informować opinię publiczną.

Zgodnie z NSO, ukierunkowujemy się na realizację szczepień najpierw wśród dziewcząt. Zależy nam na tym, by szczepienia były dostępne dla wszystkich, więc by były jak najtańsze.

EPIDEMIOLOGIA

Wzrost przypadków nowotworów głowy i szyi

Do nowotworów głowy i szyi zalicza się ponad 20 różnych lokalizacji anatomicznych zmian nowotworowych. Zgodnie z ostatnimi danymi Krajowego Rejestru Nowotworów, rokrocznie rozpoznawanych jest ok. 6600-7000 nowych przypadków i ok. 3500 zgonów. Nowotwory narządów głowy stanowią ok. 4,5-5 proc. wszystkich nowotworów złośliwych. W ostatnich dekadach obserwuje się niewielką tendencję wzrostową zachorowalności, przy czym zmienia się struktura zachorowań. Maleje liczba raków krtani, a rośnie liczba raków ustnej części gardła i jamy ustnej.

TRZY GŁÓWNE CECHY NOWOTWORU GŁOWY I SZYI

Klasyfikacja zaawansowania klinicznego TNM

W nowotworach narządów głowy i szyi obowiązuje klasyfikacja zaawansowania klinicznego TNM. Określa ona poprzez każdą cechę stopień rozsiania się nowotworu w organizmie.

  • Cecha T – określa wielkość guza, jego umiejscowienie i szerzenie się wewnątrz prawidłowych tkanek.
  • Cecha N – określa wielkość przerzutu w węźle chłonnym oraz liczbę zajętych węzłów chłonnych.
  • Cecha M – określa istnienie przerzutów nowotworu w tkankach odległych od początkowego narządu – stopień rozsiania się choroby nowotworowej.

Biorąc pod uwagę poszczególne cechy, otrzymuje się stopień zaawansowania, tradycyjnie określany od 0 do IV.

Źrodło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-narzadow-glowy-i-szyi/

ZOBACZ TAKŻE:

Ścieżka do szczepienia przeciw HPV powinna być jak najkrótsza

Prof. Jarosław Pinkas: Szczepienie przeciw HPV powinno być w kalendarzu szczepień obowiązkowych [OPINIA]

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.