Wczesne objawy jaskry kamufluje mózg chorego?

KM, mat. pras.
opublikowano: 23-07-2020, 14:27

Dlaczego cierpiący na jaskrę zazwyczaj długo nie zauważają postępującego upośledzenia wzroku? Prawdopodobnie ich mózgi w jakiś sposób kompensują uszkodzenie nerwu wzrokowego – twierdzą brytyjscy specjaliści. Wyniki badań Uniwersytetu w Bradford skomentował prof. Jerzy Szaflik, autorytet okulistyczny, właściciel Centrum Jaskry w Warszawie.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Jaskra to jedna z najczęstszych przyczyn utraty wzroku na świecie. W krajach rozwiniętych druga, zaraz po zaćmie. Choroba polega na nieodwracalnym zanikaniu nerwu wzrokowego, co skutkuje m.in. powstaniem narastających ubytków w polu widzenia, ale też m.in. osłabieniem widzenia kontrastowego1. Nazywa się ją „cichym złodziejem wzroku”, bo osoby cierpiące na jaskrę niejednokrotnie nie zauważają jej objawów przez wiele lat. Niektórzy odnotowują symptomy dopiero, gdy 80-90 proc. nerwu wzrokowego jest już uszkodzone. Dlatego w Polsce około 70 proc. przypadków schorzenia wykrywanych jest zbyt późno. Tymczasem w przypadku jaskry warunkiem zachowania widzenia jest jej wczesne rozpoznanie i wdrożenie leczenia.

Prof. dr hab. n. med. Jerzy Szaflik
Zobacz więcej

Prof. dr hab. n. med. Jerzy Szaflik materiały prasowe

ZOBACZ TAKŻE: Jaskra: mechanizm powstawania, diagnostyka, leczenie

Dlaczego pierwsze objawy jaskry pozostają niezauważalne dla większości chorych?

Według ekspertów z Uniwersytetu w Bradford (Wielka Brytania) chorzy z jaskrą zauważają jej objawy dopiero po wielu latach prawdopodobnie z powodu… możliwości ludzkiego mózgu. Przypuszczalnie potrafi on do pewnego stopnia „korygować” obraz rejestrowany przez oczy chorego, ukrywając przed nim pogorszenie widzenia. Jako uzasadnienie tej tezy przytaczają przeprowadzone przez siebie badanie, w którym wzięło udział 20 osób z jaskrą we wczesnym i umiarkowanym stadium. Komputerowy test widzenia kontrastowego wykazał, że (w porównaniu z osobami zdrowymi z grupy kontrolnej) wcale nie postrzegają oni wyświetlanych obiektów jako mniej wyraźnych. Naukowcy są więc przekonani, że mózgi osób z jaskrą są w stanie kompensować niewielkie i umiarkowane upośledzenie widzenia wynikające z uszkodzenia nerwu wzrokowego2.

"Ta teza brzmi bardzo wiarygodnie – mówi prof. dr hab. n. med. Jerzy Szaflik, ekspert w dziedzinie wykrywania i leczenia jaskry, założyciel specjalistycznego Centrum Jaskry w Warszawie. - Warto dodać, że jaskra jest chorobą obuoczną, ale niesymetryczną. Zatem gdy w jednym oku nerw wzrokowy ulega szybszej degradacji, drugie oko też kompensuje osłabienie widzenia. To kolejny mechanizm, który ukrywa przed nami fakt, że mamy jaskrę. Wreszcie, ta choroba – mówimy cały czas o najczęstszej jaskrze prostej otwartego kąta – rozwija się bardzo powoli. Więc nawet jeśli dostrzegamy subtelne pogorszenie wzroku, poniekąd na bieżąco się do niego przyzwyczajamy".

W wykryciu jaskry pomogą tylko badania

Jak zatem wykryć podstępną jaskrę i uratować wzrok? Jedynym rozwiązaniem są badania okulistyczne w kierunku jaskry, które pozwolą zdiagnozować chorobę na etapie, w którym jej leczenie będzie mogło przynieść satysfakcjonujące rezultaty. Co ważne, badać się należy regularnie.

"Każda osoba po 40. roku życia powinna raz na dwa lata wykonać badania profilaktyczne – przypomina prof. Szaflik. Osoby z bardzo szerokiej grupy podwyższonego ryzyka powinny badać się częściej, czyli raz na rok".

Dotyczy to osób:

  • po 55. roku życia,
  • z obciążonym jaskrą wywiadem rodzinnym, mających wysokie wady wzroku (zwłaszcza krótkowzroczność),
  • z zaburzeniami krążenia – sygnalizowanymi często stale zimnymi dłońmi i stopami, a nawet nosem i małżowinami usznymi (tzw. objaw Raynauda),
  • z zaburzeniami ciśnienia tętniczego (nadciśnienie, zbyt niskie ciśnienie, zbyt silne spadki ciśnienia w nocy),
  • cierpiących na cukrzycę,
  • miażdżycę,
  • mających podwyższony poziom cholesterolu lub trójglicerydów we krwi,
  • cierpiących na częste bóle głowy lub migreny,
  • otyłych,
  • narażonych na przewlekły stres,
  • palących papierosy,
  • spożywających duże ilości alkoholu.

Przypisy:

  1. Znaczenie badania poczucia kontrastu w diagnostyce i monitorowaniu jaskry, dr n. med. Joanna Jurowska-Liput, lek. med. Iwona Helemejko, lek. med. Karolina Dembska, Magazyn Lekarza Okulisty 3/2008
  2. Glaucoma study findings emphasise need for regular eye checks, University of Bradford, 17 lipca 2020 

ZOBACZ TAKŻE: Potrzeba lepszej wykrywalności chorób oczu, szczególnie jaskry

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: KM, mat. pras.

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.