Wciąż poszerzane uprawnienia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej

  • Sławomir Molęda
16-03-2016, 00:00

Uprawnienia każdego lekarza wynikają z prawa wykonywania zawodu. Pozwalają mu one leczyć w granicach swoich kompetencji zawodowych. Szczególne uprawnienia lekarzy poz wynikają ze szczególnych obowiązków, jakie nakłada na nich system publicznej opieki zdrowotnej.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Podstawowa opieka zdrowotna obejmuje całokształt świadczeń ambulatoryjnych z zakresu medycyny ogólnej i rodzinnej oraz chorób wewnętrznych i pediatrii. Do lekarza poz należy planowanie i realizacja opieki lekarskiej oraz koordynacja wykonania pozostałych świadczeń podstawowych. 

Zobacz więcej

Pixabay/CC0 Public Domain

Przykładem mogą być szczepienia ochronne. Obowiązkiem lekarza jest dokonać kwalifikacji do szczepień obowiązkowych oraz poinformować o zalecanych. Samo wykonanie szczepienia może zostać zlecone pielęgniarce. Podobnie jest przy postępowaniu diagnostycznym. Lekarz planuje je, przeprowadza badania podmiotowe i przedmiotowe, wykonuje testy. Natomiast badania laboratoryjne i obrazowe są wykonywane na jego zlecenie. Jeżeli uzna on za konieczne wykonanie badań dodatkowych, może skierować pacjenta na konsultacje specjalistyczne lub do szpitala.

Zwiększona pula badań diagnostycznych i endoskopowych

To, jakie badania diagnostyczne są wykonywane w ramach poz, wynika z przepisów. Wykaz tych badań nie wyznacza zakresu kompetencji lekarza, lecz zakres świadczeń finansowanych z jego stawki kapitacyjnej. Zakres kompetencji danego lekarza wyznacza jego wiedza i faktyczne umiejętności zawodowe. Spór o to, czy wykonanie określonych badań powinien zapewnić lekarz poz, czy lekarz opieki specjalistycznej, nie dotyczy zatem uprawnień. Chodzi o podział obowiązków. Kierując pacjenta do specjalisty, lekarz poz ma obowiązek postawić wstępne rozpoznanie. Musi więc oprzeć się na badaniach wykonanych we własnym zakresie, które powinien dołączyć do skierowania. Jeżeli specjalista uzna, że pacjent wymaga badań dodatkowych, to sam wystawia na nie skierowania i pokrywa koszty ich wykonania.

W 2015 r. nastąpiło znaczne poszerzenie puli badań diagnostycznych przypisanych lekarzom poz. Do badań krwi doszły oznaczenia: żelaza — całkowita zdolność wiązania (TIBC), PSA — antygen swoisty dla stercza (całkowity i wolny), FT3 i FT4. Dodano spirometrię oraz badania ultrasonograficzne tarczycy, ślinianek, nerek, moczowodów, pęcherza i węzłów chłonnych. Lekarze poz uzyskali ponadto możliwość kierowania na badania endoskopowe (gastroskopia i kolonoskopia). Cele były dwa: skrócenie kolejek do specjalistów oraz umożliwienie wstępnej diagnostyki onkologicznej. 

Procedura z zielonymi kartami

Szybka ścieżka onkologiczna zaczyna się u lekarzy poz, którzy zostali uprawnieni do wydawania pacjentom zielonych kart. Zaufanie ustawodawcy w ich kompetencje w zakresie wczesnego rozpoznawania nowotworów wydaje się jednak ograniczone. Nieosiągnięcie minimalnego wskaźnika wykrywania nowotworów (1 potwierdzenie na 15 podejrzeń) obliguje lekarza do odbycia szkolenia. Za wydanie zielonej karty przed jego odbyciem oddział wojewódzki NFZ może nałożyć karę umowną. 

Po zakończeniu diagnostyki lub leczenia onkologicznego zielona karta wraca do lekarza poz. Warto podkreślić, że pacjent zostawia kartę u ostatniego lekarza. To na nim ciąży obowiązek przekazania jej lekarzowi poz wraz ze skopiowaną dokumentacją onkologiczną.

Informacje zwrotne od specjalistów

Na lekarzach poradni specjalistycznych ciąży obowiązek informacyjny w stosunku do lekarzy poz. Powinni informować ich na piśmie o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych pacjentom lekach, środkach spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobach medycznych, w tym okresie ich stosowania i sposobie dawkowania oraz wyznaczonych wizytach kontrolnych. 

Ta informacja ma walor dokumentacji medycznej, która umożliwia lekarzom poz kontynuowanie leczenia, a zwłaszcza farmakoterapii chorób przewlekłych. Do niedawna obowiązywał przepis, który nakazywał przekazywać informację nie rzadziej niż co 12 miesięcy w sposób bezwzględny. Jej brak uniemożliwiał lekarzowi poz kontynuację farmakoterapii zastosowanej przez specjalistę. Od początku roku przepis ten uległ zmianie. Obecnie obowiązek informacyjny ma charakter względny. Zachodzi wtedy, gdy pacjent wymaga okresowego monitorowania i zmiany leczenia albo gdy lekarz poz nie ma możliwości samodzielnego zweryfikowania zasadności farmakoterapii. W obu przypadkach informacja powinna być przekazywana nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Jeżeli pacjent nie wymaga monitorowania ani zmian, a weryfikacja farmakoterapii leży w kompetencjach lekarza poz, to powinien on przepisywać leki samodzielnie.

PODSTAWA PRAWNA

1. art. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty;

2. art. 5 pkt 27, art. 32a, 32b i 55 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;

3. zał. nr 1 do rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej;

4. zał. nr 1 do rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej;

5. § 12 ust. 4 i 5 Ogólnych warunków umów — zał. do rozporządzenia ministra zdrowia z 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. 

 

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir Molęda

Najważniejsze dzisiaj
Tematy
Puls Medycyny
Prawo / Wciąż poszerzane uprawnienia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.