Wątroba – organ, który zaniedbujemy

Katarzyna Jankowska
opublikowano: 13-02-2013, 16:32
aktualizacja: 28-06-2018, 16:44

Choroby wątroby mogą być wywołane wirusami zapalenia wątroby, najczęściej typu A, B oraz C, jak i uszkodzeniem organu wynikającym z nadużywania alkoholu czy złej diety. Chora wątroba przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów, co utrudnia diagnostykę i leczenie. Na rynku jest wiele preparatów – OTC i Rx, które wspomagają regenerację wątroby.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Wątroba jest odpowiedzialna za tak ważne funkcje, jak detoksykacja, prawidłowy przebieg procesów metabolicznych, filtrowanie i magazynowanie związków w organizmie. Zaszkodzić jej mogą czynniki biologiczne, fizyczne i chemiczne. Negatywny wpływ wywierają na nią infekcje wirusowe, spożywanie alkoholu, przejadanie się oraz stosowanie niektórych leków. Ból, ucisk czy rozpieranie w okolicach wątroby mogą oznaczać, że doszło do uszkodzenia jej komórek — tak dzieje się w chorobach miąższu, np. w zapaleniach wirusowych czy alkoholowej chorobie wątroby. Może to powodować zaburzenia pracy organu.

W przewlekłych stanach zapalnych wątroby stosuje się zwykle dietę wysokobiałkową, przekraczającą od 50 do 100 proc. normalną podaż białka, z dużą zawartością witamin.
Zobacz więcej

W przewlekłych stanach zapalnych wątroby stosuje się zwykle dietę wysokobiałkową, przekraczającą od 50 do 100 proc. normalną podaż białka, z dużą zawartością witamin. iStock

Należy też zwrócić uwagę na takie objawy, jak:

  • osłabienie,
  • senność,
  • bóle głowy,
  • brak apetytu,
  • czasami gorączka,
  • pobolewanie pod żebrami po prawej stronie.

To sygnały, że z „laboratorium organizmu”, jak często określa się wątrobę, nie jest najlepiej. Należy wtedy sprawdzić enzymy wątrobowe, a także wskazać pacjentowi odpowiednią dietę, zalecić aktywność fizyczną i preparaty wspomagające regenerację wątroby, które złagodzą objawy i przyczynią się do odbudowy uszkodzonych komórek.

Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby –ważna dieta i aktywność fizyczna

Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby jest najczęstszym w krajach rozwiniętych przewlekłym schorzeniem wątroby. Jego rozwój jest ściśle związany z otyłością, a także z zespołem metabolicznym, insulinoopornością i cukrzycą typu 2. Obecnie lekarze duży nacisk kładą na to, by pacjenci cierpiący na tę chorobę zmienili nawyki żywieniowe i zredukowali masę ciała. Okazuje się też, że zwiększenie aktywności fizycznej u tych chorych prowadzi do poprawy stanu ich zdrowia.

Udowodnił to zespół australijskich naukowców z Sydney West Area Health Service pod kierownictwem prof. Jacoba George’a (wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Hepatology”). Dla każdego badanego eksperci przygotowywali indywidualny program ćwiczeń. Główną formą aktywności było chodzenie – około 150 minut tygodniowo. Po upływie trzech miesięcy prawdopodobieństwo, że osoby te przeznaczą na wysiłek fizyczny dodatkowo godzinę lub więcej tygodniowo, było dziewięciokrotnie większe niż u pacjentów z grupy kontrolnej, którzy prowadzili siedzący tryb życia. Zaobserwowano również zmniejszoną insulinooporność i korzystne zmiany związane z innymi czynnikami ryzyka, niezależnie od utraty masy ciała. U pacjentów z grupy kontrolnej nie zaobserwowano żadnej poprawy. „Już małe zwiększenie wysiłku fizycznego może przynieść korzystne efekty. Aktywność fizyczna zmniejsza insulinooporność poprzez zmiany zachodzące w metabolizmie kwasów tłuszczowych w tkance mięśniowej, czego nie udaje się osiągnąć przez ograniczenie dostarczanej energii” – komentował te wyniki prof. George.

Przewlekłe zapalenie wątroby – zalecana dieta wysokobiałkowa

W przewlekłych stanach zapalnych wątroby stosuje się zwykle dietę wysokobiałkową, przekraczającą od 50 do 100 proc. normalną podaż, z dużą zawartością witamin. Celem takiej diety jest dostarczenie wszystkich składników pokarmowych niezbędnych do odnowy komórek wątrobowych. U chorych z wodobrzuszem zmniejsza się podawanie białka co najmniej o 50 proc. poniżej normy, a w śpiączce wątrobowej całkowicie wyłącza się na jakiś czas białko z jadłospisu, nawet w przypadku żywienia dożylnego.

Przy ustalaniu diety warto pamiętać, że chorzy mają często objawy towarzyszące, np. brak łaknienia, wzdęcia, zaburzenia trawienia. Żywienie nie powinno więc być schematyczne, lecz dostosowane do sytuacji i urozmaicone. Najlepiej, jeśli jest to 5 posiłków dziennie, w małych porcjach.

Jak wspomagać regenerację wątroby – preparaty bez recepty i na receptę

Preparaty bez recepty

Wątroba jest organem o niezwykłych właściwościach regeneracyjnych. Na rynku jest dostępnych wiele preparatów, które wspomogą jej regenerację. Preparaty bez recepty to wyciągi ziołowe – najczęściej z nasion ostropestu plamistego, który uszczelnia błony komórek, zmniejszając przenikanie do nich toksyn, pobudza syntezę białek, hamuje syntezę substancji powodujących stany zapalne (prostaglandyn) oraz działa ochronnie na komórki wątroby, ponieważ ma właściwości przeciwutleniające. Wspomagająco działają także preparaty zawierające wyciąg z karczocha (ułatwiają trawienie) oraz fosfolipidy uzyskane z nasion soi. Warto jednak pamiętać, że efektów należy się spodziewać dopiero po kilkutygodniowym przyjmowaniu tych preparatów.

Leki na receptę

W przypadku dużego uszkodzenia wątroby lepiej zalecić pacjentowi leki na receptę. Do wyboru są preparaty zawierające pankreatynę, L-asparaginian L-ornityny (związki, które biorą udział w procesie detoksykacji amoniaku oraz syntezie poliamin koniecznych do regeneracji komórek wątroby). Pomocne są również leki zawierające kwas tiazolidynokarboksylowy, metabolizowany w wątrobie do cysteiny, która dzięki obecności grupy tiolowej bierze udział w procesach detoksykacji etanolu, substancji pochodzenia bakteryjnego, wirusowego, metali ciężkich i pochodnych benzenu. Kwas tiazolidynokarboksylowy działa żółciopędnie oraz zmniejsza stężenie lipidów w osoczu.

Niezbędne fosfolipidy

W schorzeniach wątroby spowodowanych toksynami, reakcjami immunologicznymi, procesami zapalnymi, alergicznymi czy metabolicznymi dochodzi do zniszczenia błon komórek wątrobowych i tworzenia się ubytków fosfolipidowych. Fosfolipidy pełnią wiele ważnych funkcji, m.in. wspomagają trawienie tłuszczów i wchłanianie rozpuszczonych w nich witamin, zwiększają rozpuszczalność cholesterolu w żółci, mają korzystne działanie przeciwmiażdżycowe (np. normalizują poziom cząsteczek zawierających cholesterol, triglicerydy), poprawiają przepływ krwi w naczyniach poprzez zmniejszanie przylegania krwinek płytkowych przy jednoczesnym zwiększeniu elastyczności krwinek czerwonych. Istnieje wiele rodzajów fosfolipidów, a jednym z najważniejszych jest fosfatydylocholina, która stanowi budulec błon komórkowych. Podana doustnie dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego i zostaje wbudowana w komórki wątrobowe, przede wszystkim w ich błony.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Katarzyna Jankowska

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Choroby wewnętrzne / Wątroba – organ, który zaniedbujemy
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.