Warto śledzić postępy w alergologii, by pomóc 40 proc. Polaków

Rozmawiała Ewa Biernacka
opublikowano: 12-02-2020, 12:56

O najważniejszych zagadnieniach, które mają być omawiane podczas kwietniowej konferencji alergologicznej w Wiśle oraz nowych formach przekazywania informacji naukowych, rozmawiamy z prof. Markiem Kulusem.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Jako prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego podejmuje pan wiele inicjatyw edukacyjnych. Objął pan też merytoryczną opieką XII Konferencję Szkoleniową PTA (Wisła, 22-24 kwietnia). Ma ona być podsumowaniem ważnych dla alergologii zdarzeń minionego roku i projekcją planów na przyszłość. Co będzie osią tematyczną tego spotkania?

Prof. dr hab. n. med. Marek Kulus
Zobacz więcej

Prof. dr hab. n. med. Marek Kulus Fot. Tomasz Pikuła

Hasło: „Alergologia w laboratorium, klinice i gabinecie” oddaje szerokie spektrum naszych zainteresowań i codziennej pracy. Program naukowy będzie dotyczył tego, co najatrakcyjniejsze i najciekawsze w dotychczasowej historii alergologicznych spotkań w Wiśle. Wzbogacimy go o niespotykane wcześniej elementy, które podniosą zainteresowanie udziałem w tym wydarzeniu. Będą to m.in.: kursy warsztatowe poświęcone alergii pokarmowej, atopowemu zapaleniu skóry, spirometrii, immunoterapii swoistej i pokrzywce czy sesja naukowa poświęcona europejskiemu egzaminowi specjalizacyjnemu z alergologii (praktyczne i przystępne przedstawienie tej inicjatywy).

Ponadto program obejmie oczekiwane przez uczestników sesje interaktywne, Sekcji Problemowych PTA czy dotyczące aktualnych wytycznych. Mamy nadzieję, że te propozycje oraz tradycyjnie wysoki poziom wystąpień naukowych w znanych już formach sesji naukowych, hot topics i warsztatów stworzą odpowiedni klimat do rozmów o współczesnej diagnostyce i terapii alergologicznej.

Co zdecydowało o wyborze konkretnych tematów?

Przy konstruowaniu programu przyświecał nam cel uczynienia go atrakcyjnym źródłem wiedzy dla alergologów, ale też — zgodnie z interdyscyplinarnością zjawiska alergii — lekarzy rodzinnych, pediatrów, laryngologów czy okulistów. Chcieliśmy przedstawić przegląd ugruntowanej wiedzy klinicznej, jak również, a może przede wszystkim wiedzy nowej w postaci wniosków z badań i wynikających z nich nowych zaleceń, dedykowanych poszczególnym dziedzinom alergologii. Są one obecne w nazwach sekcji problemowych Polskiego Towarzystwa Alergologicznego: alergii na pokarmy, dermatologii, immunoterapii swoistej, immunologii klinicznej, laryngologicznej, nadwrażliwości na leki, pediatrycznej, pielęgniarstwa alergologicznego, wrodzonego obrzęku naczynioruchowego, okulistycznej.

Wspomniane warsztaty praktycznego wykorzystania wiedzy, np. diety w alergii pokarmowej, postępowania we wstrząsie anafilaktycznym czy w trakcie immunoterapii, pogłębią wątek alergii pokarmowej w związku z intensywnym rozwojem badań nad nią i opublikowanych już wniosków. Na przykład ustalenia w kwestii odczulania na pewne substancje tylko częściowo znalazły odzwierciedlenie w stanowiskach towarzystw naukowych. Jesteśmy przekonani, że jak najbardziej słusznie, na drodze od badań naukowych do praktycznych zastosowań, wskazane są upływ czasu, umiar i rozwaga.

W ostatnich latach intensywnie rozwija się diagnostyka komponentowa. Czy warsztaty i sesje naukowe przybliżą jej zasady?

Tak, ponieważ korzyści z niej płynące są obwarowane znajomością pewnych specyficznych niuansów. A entuzjazm z powodu jej trafności powinien być moderowany doświadczeniem praktycznym. Dotyczy to zwłaszcza specjalistów niealergologów, zainteresowanych poznaniem tego nowego narzędzia diagnostycznego, szczególnie interpretacji uzyskanych dzięki niemu danych. Chciałbym podkreślić, że to narzędzie jest dodatkiem do tradycyjnych testów alergicznych, wymaga weryfikacji i nie może ich zastąpić. Zawsze zresztą najważniejszy jest obraz kliniczny — to on przesądza o postępowaniu. Dotychczas stosowane testy alergologiczne nie rozbijały alergenów na części składowe, te zaś dają możność wykrywania alergii krzyżowych, ustalenia wskazań do immunoterapii, mają znaczenie prognostyczne, potwierdzając skuteczność leczenia lub stopień ryzyka rozwoju alergii, nabywania tolerancji.

W 2019 r. dokonała się zasadnicza zmiana w leczeniu astmy, zapisana w nowych rekomendacjach GINA (Global Initiative for Asthma). W miejsce doraźnie działających, rozszerzających oskrzela beta2-mimetyków weszły leki przeciwzapalne. To całkiem nowa filozofia leczenia. Te nowe zalecenia i odejście od beta2-mimetyków na rzecz glikokortykosteroidów to zmiana bez precedensu na tle całych dekad dotychczasowej praktyki klinicznej. Ponadto każdy stopień zaawansowania astmy, od lekkiej do ciężkiej, ma obecnie przewidziane specyficzne dla niego leczenie. Całkiem nowe są też informacje na temat leków biologicznych w terapii astmy i pokrzywki przewlekłej, niepoddającej się tradycyjnemu leczeniu, które weszły do praktyki od lipca ubiegłego roku. Omówimy także zasady klasyfikacji pacjentów z tymi schorzeniami do programów terapeutycznych. Refleksji wymaga też dostosowanie światowych zaleceń GINA do warunków polskich.

Lekarze jakich specjalności medycznych powinni najbardziej skorzystać z wiedzy przygotowanej przez wykładowców konferencji w Wiśle?

Sądzę, że lekarze rodzinni. Aż 40 proc. społeczeństwa boryka się z alergiami, więc siłą rzeczy oni mają najczęstszy kontakt z osobami potrzebującymi pomocy w problemach alergicznych. Chociażby zanieczyszczenie środowiska czy smog to tło towarzyszące na co dzień wielu ich pacjentom, a związki ludzkiego genomu ze środowiskiem są udowodnione. Aspekty diagnostyki czy prewencji chorób alergicznych nieobce powinny być też farmaceutom (omówimy rzadkie interakcje lekowe i nowe dowody z badań na skuteczność starych leków w znanych algorytmach terapii) czy pielęgniarkom. Mamy również w PTA grupę młodych alergologów, dla których perspektywa rozwoju naszej dziedziny jest — z racji wieku — bardziej dalekosiężna niż choćby moja. Dostarczona im wiedza powinna stać się bazą nauki o alergiach w przyszłości. 

O kim mowa
Prof. dr hab. n. med. Marek Kulus jest specjalistą w dziedzinie pediatrii, pulmonologii, alergologii i chorób płuc dzieci, kierownikiem Kliniki Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego WUM, prezydentem Polskiego Towarzystwa Alergologicznego.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Rozmawiała Ewa Biernacka

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.