Ujawniły się minusy regulacji płac dla rezydentów i specjalistów

  • Sławomir Molęda
opublikowano: 20-09-2018, 13:09

Nowe stawki wynagrodzeń zasadniczych nie gwarantują podwyżek wszystkim rezydentom. Taką gwarancję daje im dodatek miesięczny, ale w zamian za złożenie zobowiązania do pracy w kraju. Najniżej wynagradzani lekarze specjaliści mogą natomiast uzyskać podwyżkę za zobowiązanie do pracy w jednym zakładzie. Podwyżki budzą wiele wątpliwości, a niedotrzymanie zobowiązań grozi nałożeniem kary finansowej. Czy spełniają zatem obietnice rządu i oczekiwania lekarzy?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Podwyżki są wynikiem porozumienia, jakie Ministerstwo Zdrowia zawarło 8 lutego z protestującymi rezydentami. Poza stopniowym wzrostem nakładów na ochronę zdrowia do poziomu 6 proc. PKB oraz zniesieniem klauzuli opt-out w 2028 r., porozumienie przewiduje podwyższenie wynagrodzeń rezydentów i lekarzy specjalistów. Podwyżki mają na celu zachęcenie lekarzy do pracy w sektorze publicznym oraz zapobieżenie ich odpływowi do innych sektorów bądź za granicę.

Zobacz więcej

Kto najbardziej skorzysta na "podwyżce Szumowskiego"?

iStock

Realizacja zapisów porozumienia nastąpiła poprzez uchwalenie przez Sejm ustawy z 5 lipca oraz wydanie przez ministra zdrowia rozporządzenia z 6 września. Oba akty prawne ukazały się po terminie podwyższenia wynagrodzeń, jaki został uzgodniony w porozumieniu. Dlatego też oba działają z mocą wsteczną od 1 lipca.

Kto korzysta, kto traci na nowych regulacjach płac dla rezydentów i specjalistów

Podwyżki dla rezydentów obejmują wyłącznie tych lekarzy, którzy odbywają szkolenie specjalizacyjne w trybie rezydentury. Polegają na wyznaczeniu nowych stawek wynagrodzeń zasadniczych. Wysokość tych stawek pozostała, tak jak dotychczas, uzależniona od rodzaju specjalizacji. W dziedzinach priorytetowych – do których należą:

  • anestezjologia i intensywna terapia,
  • chirurgia onkologiczna,
  • chirurgia ogólna,
  • choroby wewnętrzne,
  • geriatria,
  • hematologia,
  • kardiologia dziecięca,
  • medycyna ratunkowa,
  • medycyna rodzinna,
  • neonatologia,
  • neurologia dziecięca,
  • onkologia kliniczna,
  • onkologia i hematologia dziecięca,
  • ortodoncja,
  • patomorfologia,
  • pediatria,
  • psychiatria,
  • psychiatria dzieci i młodzieży,
  • radioterapia onkologiczna,
  • stomatologia dziecięca

– wynagrodzenie zasadnicze w pierwszych dwóch latach rezydentury wyniesie 4700 zł, a w latach kolejnych 5300 zł.

Nie skorzystają na tym najmłodsi rezydenci, którzy zostali zakwalifikowani w dwóch ostatnich postępowaniach kwalifikacyjnych, tzn. jesiennym 2017 r. i wiosennym 2018 r. Utrzymają oni swoje wynagrodzenie w dotychczasowej wysokości, tj. 4875 zł. Nie ulegnie ono dalszemu wzrostowi w 2019 r., jak przewidywały dotychczasowe przepisy.

Na nowych stawkach stracą również przyszli rezydenci, których wynagrodzenie miało wynosić 4959 zł. Wobec tego realne podwyżki wynagrodzeń w pierwszych dwóch latach rezydentury otrzymają jedynie lekarze zakwalifikowani w postępowaniu wiosennym 2017 r. lub wcześniejszym. Zbliżony efekt da nowa stawka wynagrodzenia zasadniczego po dwóch latach rezydentury. Wyraźnie skorzystają na niej jedynie lekarze zakwalifikowani w postępowaniu wiosennym 2017 r. lub wcześniejszym. Najmłodsi i przyszli rezydenci zyskają raptem 3 zł.

Opłacalne dziedziny niepriorytetowe

Na tym tle podwyżki dla rezydentów odbywających specjalizację w dziedzinach nieuznawanych za priorytetowe prezentują się nieco lepiej. Stawki ich wynagrodzeń zasadniczych wyniosą bowiem 4000 zł w pierwszych dwóch latach rezydentury i 4500 zł w latach następnych. Da to wszystkim rezydentom, bez względu na termin postępowania kwalifikacyjnego, podwyżkę dotychczasowych wynagrodzeń o 325 zł w pierwszych dwóch latach rezydentury i o 403 zł w latach następnych.

Rozwiązania te są zgodne z porozumieniem oraz ze stanowiskiem Naczelnej Rady Lekarskiej, która zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego dotychczasowe przepisy z uwagi na zróżnicowanie wysokości wynagrodzeń rezydentów w zależności od daty rozpoczęcia szkolenia specjalizacyjnego.

Dodatek za pozostanie w kraju

Porozumienie przewiduje ponadto zachętę dla rezydentów do pozostania w kraju po specjalizacji. Zachętą jest dodatek w wysokości 700 zł miesięcznie na specjalizacjach priorytetowych, a 600 zł na pozostałych. Wypłata dodatku została uzależniona od złożenia przez lekarza zobowiązania do przepracowania w Polsce łącznie dwóch z pięciu kolejnych lat przypadających bezpośrednio po ukończeniu szkolenia. W przypadku pobierania dodatku w okresie krótszym niż cały czas szkolenia wymagany czas pracy skraca się proporcjonalnie. Tyle zapisano w porozumieniu.

Ustawa uzupełniła powyższe zapisy o dodatkowe warunki. Doprecyzowała przede wszystkim, że praca po specjalizacji ma być wykonywana w podmiocie udzielającym świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Oznacza to, iż zatrudnienie w placówce, która przyjmuje pacjentów na zasadach komercyjnych, nie wypełni zobowiązania, chociaż lekarz będzie wykonywał swój zawód w Polsce.

Ustawa nakazała ponadto lekarzowi zobowiązać się do zapłaty kary, o której nie było mowy w porozumieniu. W przypadku niewypełnienia zobowiązania lub zaprzestania specjalizacji ma zapłacić 75 proc. sumy pobranych dodatków. Biorąc pod uwagę to, że wszelkie kwoty, o których mowa w przepisach, są kwotami brutto, można stwierdzić, iż lekarz będzie musiał oddać więcej, niż otrzyma do ręki.

Nadzór nad realizacją zobowiązania ma sprawować właściwy wojewoda i on będzie uprawniony do wydania decyzji w sprawie nałożenia kary. Od jego decyzji nie będzie odwołania do wyższej instancji. Przysługuje tylko wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tego samego wojewodę, a następnie skarga do sądu administracyjnego.

Związanie z jednym zakładem pracy

W porozumieniu znalazł się również zapis, że lekarze specjaliści zatrudnieni na podstawie stosunku pracy otrzymają wynagrodzenie zasadnicze w kwocie nie mniejszej niż 6750 zł miesięcznie. Aby otrzymać wyrównanie do tej kwoty, lekarze mają się zobowiązać do niewykonywania tożsamych świadczeń medycznych finansowanych ze środków publicznych w innej placówce. Warunek ten, według porozumienia, nie obejmuje świadczeń poz, AOS oraz zabiegów wykonywanych w trybie ambulatoryjnym i rehabilitacji medycznej, a ponadto pracy w sektorze prywatnym.

W wersji ustawowej warunek uzupełniony został o karę w analogicznej kwocie 75 proc. sumy pobranych wyrównań z uwzględnieniem zwiększenia dodatków i pochodnych, a także składek ubezpieczeniowych. W tym przypadku kara będzie znacznie przekraczała kwoty pobrane do ręki. Karę nakłada pracodawca, a spór rozstrzyga sąd pracy. Ustawa zezwala ponadto na przywrócenie niższego wynagrodzenia w razie cofnięcia zobowiązania lub niewywiązania się z niego. Obniżka nie będzie wówczas wymagała wypowiedzenia zmieniającego i nie będą miały do niej zastosowania ograniczenia w wypowiadaniu umów.

Możliwość dalszych protestów

Przepisy dotyczące podwyżek wzbudziły liczne wątpliwości, które stały się przedmiotem korespondencji pomiędzy Naczelną Radą Lekarską a ministrem zdrowia. Wątpliwości te spowodowały, że część lekarzy nie złożyło deklaracji będących podstawą przyznania podwyżki w wyznaczonym terminie, tzn. do 7 września. Dotrzymanie tego terminu gwarantowało podwyżkę z wyrównaniem od 1 lipca. Deklaracje złożone po 7 września dają podwyżkę bez wyrównania, obowiązującą od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym lekarz złożył deklarację. Do tego część pracodawców uchyla się od udzielania podwyżek, powołując się na niejasność przepisów.

Wszystko to razem plus wykluczenie stomatologów z podwyżek lojalnościowych oraz nierozszerzenie specjalizacji priorytetowych sprawiło, że rezydenci doszli do wniosku, iż ministerstwo nie wywiązuje się z zawartego porozumienia. Chcą więc powrócić do protestów.



PODSTAWA PRAWNA
1. porozumienie z dnia 8 lutego 2018 r. ministra zdrowia z Porozumieniem Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy (https://www.gov.pl/documents/292343/436711/Porozumienie+z+rezydentami.pdf/e7e73b47-b500-08ab-a63d-7d7ecc890b59);
2. art. 2 pkt 2, art. 4, 5, 9, 10 i 12 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1532);
3. rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 6 września 2018 r. w sprawie wysokości zasadniczego wynagrodzenia miesięcznego lekarzy i lekarzy dentystów odbywających specjalizację w ramach rezydentury (Dz.U. poz. 1737).

 

Wątpliwości prawne naszych czytelników rozstrzyga ekspert Sławomir Molęda. Pytania można przesyłać na adres e-mail: redakcja@pulsmedycyny.pl.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir Molęda, partner w Kancelarii Kondrat i Partnerzy

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Prawo / Ujawniły się minusy regulacji płac dla rezydentów i specjalistów
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.