Udzielanie świadczeń telemedycznych: NRL opublikowała wytyczne uwzględniające także aspekty etyczne

MJM
opublikowano: 11-08-2020, 18:11

Zespół ds. telemedycyny Naczelnej Rady Lekarskiej we współpracy z członkami Telemedycznej Grupy Roboczej przygotował wytyczne dotyczące udzielania świadczeń telemedycznych. Uwzględniają one także aspekty etyczne.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

NRL w oświadczeniu opublikowanym na swojej stronie internetowej zaznaczyła, że po wprowadzeniu powszechności świadczeń telemedycznych pojawiło się wiele wątpliwości co do etycznych aspektów ich stosowania, bezpieczeństwa prawnego i technicznych możliwości świadczeniodawców i pacjentów.

NRL opublikowała wytyczne dla udzielania świadczeń telemedycznych
Zobacz więcej

NRL opublikowała wytyczne dla udzielania świadczeń telemedycznych iStock

Na posiedzeniu 24 lipca 2020 r. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej podjęło uchwałę w sprawie przyjęcia wytycznych dla udzielania świadczeń telemedycznych wraz z rekomendacją ich stosowania przez lekarzy i lekarzy dentystów w ramach wykonywanego zawodu.

Wytyczne składają się z trzech części:

  • wytyczne dla udzielania świadczeń telemedycznych;
  • wytyczne świadczenia telemedycznego uwzględniające aspekty etyczne;
  • 10 kroków wizyty telemedycznej.

Prezydium NRL, przekazując wytyczne, zaapelowało do ministra zdrowia o podjęcie prac zmierzających do wprowadzenia wypracowanych przez samorząd lekarski wytycznych jako obowiązującego standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej.

Udzielanie świadczeń telemedycznych: wytyczne NRL 

Część dotycząca wytycznych dla udzielania świadczeń telemedycznych uwzględnia następujące aspekty:

  • prawne

W punkcie tym uwzględniono wymogi prawne dotyczące przetwarzania danych medycznych w ramach teleporady, prawne aspekty teleporad udzielanych transgranicznie, a także odpowiedzialność prawną lekarza udzielającego teleporad oraz realizację obowiązków lekarza i praw pacjenta w ramach teleporady.

  • praktyczne

W tym punkcie omówiono problematykę zapewnienia poufności teleporady, praktyczne aspekty weryfikacji tożsamości pacjenta, a także zasady dostępu do dokumentów wystawianych w ramach teleporady.

  • techniczno-organizacyjne

W tym punkcie zostały omówione zasady świadczenia porady telemedycznej. Lekarz powinien upewnić się, że pacjent jest poinformowany o zakresie i ograniczeniach porady telemedycznej. Zaznaczono także m.in, że lekarz powinien udzielić porady telemedycznej w pełni profesjonalnie, w odpowiedni sposób do charakteru świadczenia zdalnego. Podkreślono też, że medyk powinien prowadzić dokumentację medyczną porad telemedycznych na tych samych zasadach co w przypadku świadczeń osobistych.

Udzielanie świadczeń telemedycznych: wytyczne NRL uwzględniające aspekty etyczne

Zgodnie z wytycznymi NRL lekarz, uwzględniając aspekty etyczne udzielania świadczeń telemedycznych, powinien:

1. Ocenić, czy w danej sytuacji może zastosować rozwiązanie telemedyczne

Lekarz powinien wybrać metodę postępowania, którą uzna za najbardziej właściwą. O tym, czy w danym przypadku lekarz powinien zastosować rozwiązania oparte na telemedycynie, powinien on decydować uwzględniając:

  • rodzaj świadczenia,
  • okoliczności i problem zdrowotny pacjenta,
  • skuteczność i bezpieczeństwo proponowanej metody,
  • wskazania aktualnej wiedzy medycznej.

NRL zaznaczyła przy tym, że "telekonsultacja nie może być nadużywana w przypadkach, gdy nie pozwala na rzetelną ocenę objawów i stanu zdrowia pacjenta oraz rozwiązania jego problemów zdrowotnych". 

2. Pamiętać o autonomii zawodowej przy wyborze sposobu realizacji świadczenia.

NRL wyjaśnia, że lekarz powinien zachować autonomię zawodową przy podejmowaniu decyzji, czy konsultacja telemedyczna lub osobista jest właściwa.

3. Pamiętać o zasadzie równości podczas wykonywania świadczeń zdrowotnych.

Autorzy wytycznych zauważają, że niektóre technologie telemedyczne mogą być niedostępne dla pacjentów, którzy nie mają dostępu do narzędzi telemedycznych.

"Nie może to stanowić podstawy do odmowy dostępu do świadczeń zdrowotnych – w takiej sytuacji należy poinformować pacjenta o możliwości otrzymania pomocy w inny, dostępny dla niego sposób" - zaznacza NRL.

4. Uzyskać świadomą zgodę pacjenta na świadczenie telemedyczne.

Samorząd lekarski wyjaśnia, że właściwa świadoma zgoda wymaga, aby wszystkie niezbędne informacje dotyczące charakterystycznych cech wizyty telemedycznej zostały w pełni wyjaśnione pacjentom

Zgodnie z zaleceniami NRL, lekarz powinien w tym zakresie w szczególności:

  • wyjaśnić, jak działa telemedycyna, wskazać, w jaki sposób przebiega wizyta telemedyczna oraz potwierdzić tożsamość pacjenta;
  • poinformować o zasadach dotyczących prywatności w ramach teleporady;
  • poinformować o możliwości ewentualnej awarii technologii;

5. Upewnić się, że pacjent zrozumiał jego wytyczne i zalecenia.

A także podjąć kroki, o ile to możliwe, w celu promowania ciągłości opieki. Lekarz powinien być świadomy i szanować szczególne trudności i niepewności pacjentów rozpoczynających korzystanie ze świadczeń telemedycznych - zaznacza NRL.

10 kroków wizyty telemedycznej dla lekarza udzielającego świadczenie

NRL przygotowała dla lekarzy udzielających świadczenia telemedyczne 10 praktycznych wskazówek.

1. Przygotuj i zweryfikuj sprzęt i oprogramowanie 

Do udzielania porad telemedycznych wystarczy zwykły telefon lub komputer. Można też wykorzystać połączenia audio-wideo. Sprzęt używany do komunikacji nie musi być wyrobem medycznym.

2. Zadbaj o poufność rozmowy.

Rozmawiaj z pacjentem tylko w warunkach, które gwarantują, że osoba postronna nie usłyszy konwersacji. 

3. Dokonaj weryfikacji tożsamości pacjenta oraz ustal miejsce jego pobytu i numer telefonu, z którego dzwoni. 

Poproś o podanie numeru PESEL i zweryfikuj jego poprawność z dokumentacją medyczną. Jeśli pacjent jest pierwszorazowy, poproś go o podanie kompletu danych potrzebnych do założenia dokumentacji medycznej. 

Jeżeli udzielasz świadczenia finansowanego ze środków publicznych, dodatkowo pamiętaj o obowiązku potwierdzenia prawa do świadczeń.

4. Poinformuj pacjenta o charakterze świadczenia. 

Przed udzieleniem teleporady upewnij się, czy pacjent cię słyszy. Przedstaw mu informacje o tym, w jakim zakresie jesteś w stanie mu pomóc, oraz o tym, jakie są ograniczenia związane z poradą. Poinstruuj go, że ma prawo udać się po osobistą poradę. 

5. Postępuj profesjonalnie i odpowiedzialnie. 

Nie lekceważ porady ze względu na jej formę. Twojemu rozmówcy przysługują wszystkie prawa pacjenta.

6. Przygotuj się na niestandardowe sytuacje.

Przygotuj procedury (lub zapoznaj się z istniejącymi) na wypadek niestandardowych sytuacji, takich jak agresywny pacjent czy pacjent wymagający natychmiastowej pomocy lekarskiej. Jeśli wystąpią takie okoliczności, nie rozłączaj się pochopnie, wezwij niezbędną pomoc i staraj się minimalizować ryzyko dla pacjenta. 

7. Wystaw potrzebne pacjentowi dokumenty.

W ramach teleporady możesz wystawić receptę, zaświadczenie o niezdolności do pracy, skierowanie, zlecenie na wyroby medyczne. Jeśli możesz, dokumenty wystaw w postaci elektronicznej i wyślij pacjentowi. 

8. Upewnij się, czy pacjent cię zrozumiał.

Po zakończeniu porady, zanim się rozłączysz, zapytaj go, czy na pewno wszystko poprawnie usłyszał i wszystko jest dla niego zrozumiałe.

9. Prowadź dokumentację medyczną.

Poradę telemedyczną udokumentuj w ten sam sposób jak standardową poradę; dodatkowo odnotuj w dokumentacji medycznej, że było to świadczenie udzielone telefonicznie/cyfrowo. Przepisy nie wymagają, aby nagrywać lub archiwizować taką poradę. 

10. Nie lekceważ problemów technicznych. 

W ramach teleporady przetwarzane są wrażliwe dane o stanie zdrowia pacjentów. Jeśli system nie działa poprawnie lub podejrzewasz, że padł ofiarą złośliwego oprogramowania, uzyskaj profesjonalne wsparcie IT. 

Pełna treść wytycznych jest dostępna na stronie NRL.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Samorząd lekarski: Standard teleporady POZ wymaga uzupełnienia

MZ wprowadza standard organizacyjny teleporad dla lekarzy POZ

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: MJM

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.