Trio, które pomaga wygrać z cukrzycą

Rozmawiała Ewa Kurzyńska
03-11-2017, 09:46

O dostępności terapii przeciwcukrzycowych w Polsce, efektach stosowania insuliny ultraszybko działającej oraz przyszłości leczenia cukrzycy rozmawiamy ze specjalistą chorób wewnętrznych i diabetologii prof. dr. hab. n. med. Maciejem Małeckim, kierownikiem Katedry i Kliniki Chorób Metabolicznych UJ CM.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Czy diabetolodzy w Polsce mają dostęp do wszystkich opcji terapeutycznych dla chorych na cukrzycę? 

Jeżeli chodzi o dostępność do insulinoterapii, zwłaszcza w przypadku cukrzycy typu 1, Polska prezentuje się nieźle na tle krajów europejskich. Dostępne i refundowane są analogi insuliny krótko i długo działające. Występuje tu co prawda współpłacenie, ale nie stanowi ono bariery nie do pokonania dla większości chorych. Niemniej trzeba pamiętać, że postęp w pracach nad nowymi insulinami jest bardzo dynamiczny. Wciąż pojawiają się nowe preparaty i trzeba nieustannie analizować sytuację, by te nowości — korzystne dla pacjentów — były szybko dostępne także w Polsce.

Czy w przypadku cukrzycy typu 2 sytuacja jest równie korzystna dla pacjentów?

W tym przypadku sytuacja wygląda nieco gorzej. Istotną przeszkodą w powszechnym stosowaniu analogów długo działających w tym typie cukrzycy są ograniczone wskazania kliniczne do ich przepisywania w ramach systemu refundacji. Z powodu braku refundacji mamy też opóźnienie w powszechnym dostępie do nowych leków — inkretyn i flozyn — skutecznych w leczeniu cukrzycy typu 2. Świadomość, że najnowocześniejsze preparaty przedłużające życie chorych są często zbyt drogie, by mogli oni sobie na nie pozwolić, jest frustrująca nie tylko dla pacjentów, ale i dla lekarzy. 

Od stycznia jest dostępna w Polsce insulina analogowa ultraszybko działająca. Jakie są jej zalety?

Na świecie prowadzone były od jakiegoś czasu badania nad nową generacją insulin. Od około roku pierwsza z klasy insulin ultraszybko działających jest już zarejestrowana i dostępna na terenie Europy, także w Polsce. Dotychczasowe badania kliniczne, które zostały przeprowadzone, pokazują, że chory może pozwolić sobie na większą elastyczność w jej przyjmowaniu. Może przyjąć lek tuż przed rozpoczęciem posiłku oraz do 20 minut po jego rozpoczęciu. To istotnie zwiększa komfort życia chorego. Dzięki możliwości przyjęcia leku po rozpoczęciu posiłku, pacjent może precyzyjnie dobrać dawkę do wielkości jedzonej porcji. Jest to istotne w różnych sytuacjach towarzyskich, na przykład w restauracji. Szybszy początek działania tej insuliny analogowej pozwala na lepszą kontrolę glikemii po posiłku, krótko mówiąc — cukier będzie wzrastał w mniejszym stopniu.

Skuteczniejsza kontrola glikemii, szczególnie poposiłkowej, zmniejsza ryzyko powikłań cukrzycy?

Na wyniki badań w tym zakresie trzeba będzie jeszcze jakiś czas poczekać. Na pewno jednak efektem tej insulinoterapii jest lepsza jakość życia chorego, poprawa kontroli stężenia cukru czy optymalizacja wykorzystania takiego narzędzia, jakim jest osobista pompa insulinowa. 

Czy nowe insuliny mogą przyczynić się do pełniejszego współudziału pacjenta w procesie terapeutycznym i lepszych efektów leczenia?

Żadna insulinoterapia nie jest możliwa bez efektywnego udziału pacjenta. Każdy chory leczony intensywnie musi aktywnie współuczestniczyć w procesie terapeutycznym. Dostęp do ultraszybko działającej insuliny analogowej umożliwi pełniejszą indywidualizację procesu terapeutycznego w postaci dostosowania najlepszego leczenia do konkretnego pacjenta. Terapia szyta na miarę daje najlepsze efekty. 

Trwają prace nad bioniczną trzustką. Mówi się także o stworzeniu tzw. inteligentnej insuliny, która będzie działała wtedy, gdy będzie pacjentowi potrzebna. Jak będzie wyglądało leczenie cukrzycy w przyszłości?

Moim zdaniem, realistyczne jest, że w ciągu najbliższych lat dojdzie do rejestracji pompy insulinowej o pełnym sprzężeniu zwrotnym, czyli tzw. sztucznej trzustki. Jednocześnie będziemy świadkami wprowadzania nowych insulin ultrakrótko działających. Dzięki temu będzie łatwiej opracować algorytm matematyczny, który zdoła przeliczać, definiować prędkość podawania insuliny w osobistej pompie insulinowej o zamkniętym sprzężeniu.

Dzięki nowym lekom leczenie cukrzycy jest coraz skuteczniejsze. Czy nie doszło do sytuacji, w której część chorych nie dostrzega powagi sytuacji? 

Powiedziałbym raczej, że świadomość zagrożeń związanych z cukrzycą jest zróżnicowana. Są pacjenci, którzy mają pełną świadomość niebezpieczeństw, jakie niesie ze sobą ta choroba, wiedzą, jak ważne jest nie tylko sumienne branie leków, ale i styl życia. Z drugiej strony nie brakuje osób, które to bagatelizują. Recepta wydaje się jedna: trzeba społeczeństwo edukować, począwszy od dzieci, a skończywszy na seniorach. Większa świadomość, profilaktyka oraz dostęp do nowych leków to trio, które wiedzie do sukcesu w walce z cukrzycą.

 

O kim mowa

Prof. dr hab. n. med. Maciej Małecki jest prezesem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. 

 

Szacunki i prognozy

Jak zapobiec realizacji czarnego scenariusza

Szacuje się, że na cukrzycę choruje ok. 415 mln ludzi na całym świecie. Czarny scenariusz zakłada, że za ćwierć wieku rzesza chorych będzie aż o 200 mln większa. W Polsce liczba chorych na cukrzycę sięga 3 milionów, z czego nawet kilkaset tysięcy osób nie ma ustalonej diagnozy. 

Tymczasem wystarczy zacząć od badania stężenia glukozy na czczo. Osoby będące w piątej dekadzie życia i starsze, borykające się z nadwagą lub otyłością, zaburzeniami lipidowymi, nadciśnieniem, z rodzin obciążonych cukrzycą powinny „badać cukier” raz w roku, pozostali — raz na trzy lata. To ważne, bo późne rozpoznanie zwiększa ryzyko powikłań, które mogą dotyczyć wielu narządów: serca, nerek, narządu wzroku. Nawet nieznacznie podwyższona, ale długotrwała glikemia działa destrukcyjnie na naczynia krwionośne. 

Międzynarodowa Federacja Diabetologiczna wyznaczyła cztery filary w ramach wczesnego, kompleksowego działania w cukrzycy. Za kluczowe uznano: zapobieganie, wczesne wykrywanie, wczesną kontrolę oraz dostęp do właściwych leków. 

 

 

 

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Rozmawiała Ewa Kurzyńska

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
/ Trio, które pomaga wygrać z cukrzycą
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.