Trening psychiczny chirurgów

Monika Wysocka
opublikowano: 30-01-2008, 00:00

W Annals of Surgery (2007, 245: 385-391) opublikowano badania potwierdzające, że trening w wyobraźni (trening psychiczny) poprawia techniczne umiejętności chirurgów. Doświadczenia przeprowadzone w grupie 98 chirurgów na stażu wykazały ok. 10-procentową poprawę w porównaniu z grupą, która nie uczestniczyła w tym treningu, a zamiast niego odbyła dodatkowe tradycyjne szkolenie praktyczne.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Pomysłodawca zastosowania treningu w wyobraźni na polu chirurgii, psycholog dr Marc Immenroth z Uniwersytetu w Greifswaldzie i menedżer ds. europejskich badań klinicznych w Europejskim Instytucie Chirurgicznym z siedzibą w Norderstedt koło Hamburga, tłumaczy, że trening ten zwiększa pewność i kształci technikę wykonywania skomplikowanych ruchów przez samo systematyczne wyobrażanie ich sobie, bez ich wykonywania. Badanie udowodniło, że umiejętności chirurgów szkolonych na podstawowym laparoskopie, którzy dodatkowo przeszli ćwiczenia w wyobraźni, uległy większej poprawie niż u lekarzy szkolonych tradycyjnymi metodami. Trening w wyobraźni nie zastąpi wprawdzie szkolenia praktycznego, ale może stanowić dla niego doskonałe uzupełnienie.
Podstawą jest to, by ćwiczone w myślach ruchy były powtarzane systematycznie. Przeważnie osoba praktykująca tę metodę wyobraża sobie dodatkowo towarzyszące ruchom bodźce i wrażenia, np. zapachowe, dźwiękowe czy bólowe.
Trening w wyobraźni jest od lat wykorzystywany przede wszystkim w sporcie do poprawy techniki i wyników osiąganych przez zawodowych sportowców. Stosowali go m.in. wielokrotny mistrz olimpijski i mistrz świata w saneczkarstwie Niemiec Georg Schorsch-Hackl, szwajcarski skoczek narciarski Andreas Küttel, wielokrotna mistrzyni świata w windsurfingu Szwajcarka Karin Jaggi, atleta Carl Lewis oraz zawodnicy z narodowej reprezentacji Niemiec w piłce nożnej przygotowując się na Mistrzostwa wiata 2006. Jeszcze dłużej niż w sporcie, bo już od 30-40 lat, trening w wyobraźni jest stosowany w lotnictwie, w szkoleniu pilotów.
W chirurgii cele tej metody są takie same jak w sporcie i lotnictwie - ma ona poprawić technikę i umiejętności chirurgów, przyspieszyć ich naukę i specjalizację. I podobnie jak w przypadku dwóch pozostałych dziedzin, trening w wyobraźni dla chirurgów przebiega w trzech etapach. Najpierw potrzebny jest bardzo szczegółowy opis procedury operacyjnej, później trzeba z niego wyodrębnić punkty węzłowe, a na koniec lekarz musi się ich nauczyć na pamięć i przećwiczyć w wyobraźni.
Chirurdzy muszą nauczyć się na pamięć opisanych w elementarzu punktów węzłowych, po to, by mogli ćwiczyć je w myślach. Następnie muszą wyobrazić sobie operację z własnej perspektywy, ale nie chodzi wyłącznie o jej wizualizację, ale o to, by wręcz poczuli dotyk narzędzi, wyobrazili sobie, jakie specyficzne zapachy, dźwięki czy barwy towarzyszą całej procedurze. Jeśli powtarzają to systematycznie, to właśnie trenują operację w wyobraźni.
Uwzględniając efekty, jakie daje ta metoda w chirurgii, Europejski Instytut Chirurgiczny chce od 2008 roku oferować chirurgom dwudniowe kursy w zakresie treningu w wyobraźni. Ich koszt jest szacowany na 1000 euro.

Specjalnie dla Pulsu Medycyny

Operowanie "mózgiem"
Prof. Adam Dziki, Klinika Chirurgii Ogólnej i Kolorektalnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, prezes-elekt Towarzystwa Chirurgów Polskich:

Zawsze byłem zdania, że różnica pomiędzy dobrym a bardzo dobrym chirurgiem jest taka, że bardzo dobry chirurg operuje "mózgiem", a dłonie są tylko wykonawcami jego myśli. Przewidywanie wyników ruchów, przecięcia, zaklemowania powoduje, że odsetek powikłań zdecydowanie spada, ponieważ myślący chirurg przewidzi możliwość ewentualnego uszkodzenia sąsiadujących tkanek czy narządów. Uważam, że taki trening na pewno byłby pomocny w szkoleniu chirurgów, zwłaszcza obecnie, kiedy wyzwaniem dla nas wszystkich jest krótszy czas pracy chirurga z jednoczesną koniecznością dokładnego kształcenia. Trzeba też pamiętać, że nic nie zastąpi doświadczenia, które jest niezbędne do prawidłowego leczenia.
Pomysł bardzo dobry, aby specjalizujący się chirurdzy mogli odbyć taki kurs, ale jak pokryć koszt 2-dniowego kursu - 1000 euro - kiedy zarabia się miesięcznie 400 euro? Może wyjściem byłoby zorganizowanie takich kursów w Polsce dla wszystkich specjalizujących się chirurgów?

Najważniejsza jest koncentracja uwagi
Prof. Artur Pupka, Klinika Chirurgii Naczyniowej, Ogólnej i Transplantacyjnej we Wrocławiu:

"Niektórzy widzą rzeczy takie, jakimi są i pytają - dlaczego? Ja śnię o rzeczach, których nigdy nie było i pytam - dlaczego nie?". Te słowa George'a Bernarda Shawa idealnie pasują do tej metody treningu. Znane mi jest stosowanie treningu w wyobraźni u sportowców. Szczególnie jest on istotny w treningu siłowym, gdzie chodzi o wizualizację ćwiczeń. W czasie treningu sportowiec koncentruje się na grupie mięśni, które akurat ćwiczy. Stara się stworzyć w głowie ich sugestywny obraz. Myśli o tym, że napinają się, zmieniają swój kształt zgodnie z jego oczekiwaniami. Taki trening w wyobraźni wspomaga wysiłek fizyczny.
Jeśli chodzi o chirurgów, pojawiły się doniesienia o takim sposobie nauki. Ale czy to coś daje w praktyce? Wątpię. 10-procentowy wzrost umiejętności w grupie, która dopiero stawia swoje pierwsze kroki w chirurgii, to żadne osiągnięcie. Myślę, że wpływ na te wyniki miała sama koncentracja i wzmożenie uwagi na wykonywanych czynnościach. Nie sądzę, żeby trening w wyobraźni miał wpływ na wyniki leczenia operacyjnego w grupie wyszkolonych chirurgów. Raczej trzeba mieć ogromną wiedzę, umiejętności praktyczne i wyobraźnię (sic!), by przewidzieć, co może stać się niespodziewanego w czasie zabiegu. I żadna wizualizacja wtedy nie pomoże. Podstawowe procedury można w ten sposób ćwiczyć, ale osobiście wolałbym być operowany przez praktykującego przy stole chirurga niż przez tego wyszkolonego w wyobraźni.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Monika Wysocka

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.