Trądzik odwrócony - lekarze nadal mało wiedzą o tej dokuczliwej chorobie skóry

Oprac. Emlia Grzela
opublikowano: 10-08-2021, 14:20

Trądzik odwrócony to przewlekła i nawrotowa choroba zapalna mieszków włosowych. Jej objawy są dla pacjentów bardzo dokuczliwe, szczególnie jeśli schorzenie zostanie rozpoznane w zaawansowanym stadium - a tak bywa często.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

To choroba znana pod wieloma nazwami: trądzik odwrócony, acne inversa, ropnie mnogie pach. Prawidłowa nazwa to HS, czyli hidradenitis suppurativa. Jest to przewlekła, zapalna choroba mieszków włosowych. Do jej objawów należą m.in. bolesne guzy skórno-podskórne ze skłonnością do wytwarzania przetok i bliznowacenia, które często wytwarzają treść ropną o niezbyt przyjemnym zapachu. Zmiany zazwyczaj zlokalizowane są w okolicach apokrynowych gruczołów potowych, czyli pach, pachwin, okolicy anogenitalnej i podsutkowej.

Trądzik odwrócony - częsty u palaczy i osób otyłych

- Choroba zazwyczaj rozpoczyna się w okresie dojrzewania płciowego, choć zdarzają się pacjenci nawet 11,12 czy 13-letni. Zdecydowanie częściej występuje u osób otyłych oraz nałogowo palących tytoń. Częstość występowania szacuje się pomiędzy 0,05 - 4,1 proc. W Unii Europejskiej szacunkowa częstość to 0,1 proc., natomiast w Polsce, na podstawie danych Narodowego Funduszu Zdrowia, 0,01 proc. (...) W Polsce niestety pacjenci są niedodiagnozowani bądź rzadko zgłaszają się do lekarzy - mówi dr hab. n. med. Irena Walecka, prof. CMKP, kierownik Kliniki Dermatologii CMKP.

Jak wskazuje ekspertka, trądzik odwrócony to choroba silnie stygmatyzująca i zaniżająca samoocenę pacjenta, co bezpośrednio przekłada się na aktywności zawodowo-społeczną chorych.

- Jest to schorzenie rozpoznawane późno. Opóźnienie w rozpoznaniu i postawieniu prawidłowej diagnozy wynosi średnio 7 lat, a nawet według niektórych źródeł 10 lat. Z reguły ścieżka pacjenta wygląda tak, że najpierw z pierwszymi objawami trafia on do lekarza rodzinnego, który często stawia rozpoznanie czyraka lub ropnia i kieruje chorego do dermatologa. Od dermatologa pacjent wraca do lekarza POZ. Jeśli objawy choroby nie są nasilone, taka osoba ponownie znajduje się pod opieką dermatologa, a jeśli objawy się nasilają, kierowana jest często do chirurga. Moment diagnozy następuję więc późno. Przypuszcza się, że wielu chorych, szczególnie ci o mniej nasilonych symptomach, nie ma postawionego właściwego rozpoznania - dodaje ekspertka.

Specjalistą prowadzącym pacjenta z trądzikiem odwróconym powinien być oczywiście dermatolog, ale we współpracy ze specjalistami z innych dziedzin: psychiatrą, lekarzem rodzinnym, chirurgiem.

Zmiana w obrębie pachy charakterystyczna dla dla HS.
Wikimedia Commons

Trądzik odwrócony to nie tylko choroba skóry

Jaka jest patogeneza HS? W wyniku okluzji mieszka włosowego i gromadzenia mas rogowych dochodzi do jego rozdęcia, a następnie pęknięcia. Z powodu przedostania się do otaczających tkanek zawartości mieszka, stanowiącej swoiste ciało obce, rozwijają się przewlekłe stany zapalne i ropnie podskórne. Organizm, dążąc do ograniczenia reakcji zapalnej poprzez wydalenie ciał obcych, wytwarza z pozostałości nabłonka mieszkowego przetoki komunikujące się z powierzchnią skóry. Otwarcie przetok oraz istniejące dodatkowo zaburzenia w składzie peptydów antymikrobowych ułatwiają wnikanie drobnoustrojów i sprzyjają nasileniu procesu zapalnego. Jeśli proces trwa dłużej dodatkowo dochodzi do bliznowacenia.

- Wytwarza się więc błędne koło. (...) Na obraz kliniczny składają się przede wszystkim guzy skórno-podskórne ze skłonnością do wytwarzania przetok i bliznowacenia. Występują one zwykle w okolicach fałdów skóry, najczęściej w obrębie pach, pachwin, okolicach anogenitalnej, pośladkowej i podsutkowej. Mogą też jednak wystąpić na plecach, klatce piersiowej, szyi i na twarzy. (...) Często, gdy zajęte przez zmiany są tylko plecy rozpoznawana jest błędnie ciężka postać trądziku zwykłego. Dopiero z czasem, gdy pacjent trafi do właściwego lekarza, rozpoznawane jest HS. Podobnie dzieje się z chorymi, u których zmiany zlokalizowane są wyłącznie w obrębie twarzy i szyi - mówi prof. Irena Walecka.

W praktyce zdarza się także rzadka odmiana HS, w której guzki i zmiany są rozsiane niemal po całym ciele.

Trądzik odwrócony: kryteria rozpoznania

  • typowe zmiany skórne: głębokie, bolesne guzki podskórne, ropnie, drenujące przetoki, kostkowate blizny, pseudo zaskórniki;
  • zmiany muszą być zlokalizowane w przynajmniej jednym z obszarów predylekcyjnych: pachy, pachwiny, okolica okołoodbytnicza, pośladki, u kobiet pod- i śródpiersiowe;
  • przewlekły i nawrotowy przebieg - przynajmniej dwa zaostrzenia w okresie sześciu miesięcy.

Istotne, aby HS rozpoznać na jak najwcześniejszym etapie - najlepiej zanim pojawią się przetoki i bliznowacenie. Do oceny nasilenia objawów służą klasyfikacja Hurley, PGA, HSS (skala Sartorius), HSSI.

HS często współwystępuje z innymi schorzeniami, takimi jak choroby metaboliczne, zapalne, reumatologiczne, genetyczne, nowotworowe, układowymi chorobami naczyń, depresją czy niedokrwistością.

Obraz kliniczny - powikłania HS:

  • ból;
  • bliznowate przykurcze kończyn;
  • SCC/zejścia śmiertelne;
  • przetoki do stawów i dróg moczowych,
  • anemia, trombocytopenia;
  • obrzęki narządów płciowych,
  • amyloidoza;
  • niewydolność nerek;
  • posocznica;
  • obniżenie DLQI (Dermatology Life Quality Index, czyli wskaźnik jakości życia zależny od dolegliwości skórnych).

Metod leczenia HS jest kilkanaście: chirurgiczna, antybiotykoterapia, terapia biologiczna. Pacjentom zaleca się także modyfikację stylu życia, przede wszystkim rzucenie palenia i redukcję masy ciała.

Na podstawie konferencji “Dermatologia - kompendium najnowszej wiedzy”.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Trądzik to nie zjawisko fizjologiczne, z tego się nie wyrasta

Celem terapii trądziku jest usunięcie zmian skórnych i zapobieganie bliznom

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.