Jak wygląda program szczepień w Szwecji?

Rozmawiał Krzysztof Jakubiak
opublikowano: 06-12-2017, 22:17

Jakie są zasady programu i kalendarz szczepień ochronnych w Szwecji oraz korzyści z ich funkcjonowania przedstawia nam szwedzki pediatra dr n. med. Sven-Arne Silfverdal.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Dzięki szczepieniom można ograniczyć antybiotykoterapię i oporność na antybiotyki.

Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazały, że po wprowadzeniu skoniugowanej szczepionki przeciwko pneumokokom nastąpiło zmniejszenie liczby serotypów opornych na antybiotyki. Nie znam szwedzkich danych na ten temat, ale prawdopodobnie są zbliżone. Mamy natomiast dane wskazujące na znaczny spadek zastosowania antybiotyków po 2009 roku, czyli po wprowadzeniu skoniugowanej szczepionki przeciwko pneumokokom (najpierw produktu Prevenar 7, następnie Synflorix lub Prevenar 13). Wkrótce opublikujemy w „Acta Paediatrica” artykuł na temat występowania ostrego zapalenia ucha środkowego przed wprowadzeniem szczepienia przeciwko pneumokokom i po jego wprowadzeniu.

Jak wygląda program szczepień w Szwecji?

Decyzję o tym, które choroby należy objąć programem szczepień, podejmuje rząd. Władze w poszczególnych regionach administracyjnych są odpowiedzialne za zaopatrzenie w szczepionki i ich podanie (z wyjątkiem szczepionki przeciwko HPV, która jest jedna dla całego kraju). Nadzór epidemiologiczny w Szwecji sprawuje Narodowy Urząd Zdrowia (Folkhälsomyndigheten).

Czy koszt jest ważnym czynnikiem wpływającym na wybór programu szczepień?

Organizujemy przetargi, w ramach których oceniamy szczepionki pod względem ich jakości i ceny (najczęściej 70 proc. wagi przypada na jakość, a 30 proc. na cenę). Ceny szczepionek w Szwecji są niskie, a rynek szczepionek przeciwko pneumokokom jest naprawdę konkurencyjny. W badaniach obserwacyjnych nie udowodniono żadnej istotnej różnicy między produktami Synflorix i PCV13 w całkowitym działaniu przeciwko inwazyjnym chorobom pneumokokowym (artykuł Naucler A. et al.: Comparison of the impact of PCV10 or PCV13 on invasive pneumococcal disease in equivalent populations, opublikowany niedawno w „Clinical Infectious Diseases”).

Co obejmuje aktualny program szczepień dla dzieci?

Wykorzystujemy schemat szczepień 2+1:

  • DTP-Polio-Hib (HepB) w wieku 3,5 i 12 miesięcy (HepB oficjalnie nie jest włączony do narodowego programu szczepień ochronnych, ale większość regionów administracyjnych oferuje je bezpłatnie);
  • szczepienie przeciwko pneumokokom (PCV13 lub Synflorix, wiele regionów organizuje własne przetargi i podejmuje decyzje dotyczące wyboru szczepionek);
  • MMR w wieku 18 miesięcy i 6-8 lat;
  • DTP-Polio w wieku 5 lat;
  • HPV w wieku 10-12 lat, 2 dawki w odstępie 6 miesięcy;
  • DTP (szczepienie przypominające, zwłaszcza przeciwko krztuścowi) w wieku 14-15 lat.

Dla wszystkich osób z grup zwiększonego ryzyka zachorowania oferujemy także:

  • szczepienia BCG i HepB;
  • szczepienia przeciwko grypie;
  • szczepienia PCV13 i PPV23 przeciwko pneumokokom. 

Wprowadzenie obowiązkowego szczepienia przeciwko pneumokokom w Polsce nastąpiło stosunkowo niedawno.

W Szwecji władze regionów administracyjnych mają obowiązek oferowania szczepionek bezpłatnie, ale rodzice/dzieci nie mają obowiązku ich przyjmować. Jest to ich wybór, a nie obowiązek. Mimo to wyszczepialność wynosi ponad 97,5 proc., a w przypadku szczepień przeciwko pneumokokom — ponad 98 proc. Czy obowiązek szczepienia powinien istnieć, to trudne pytanie. Powinniśmy edukować rodziców w zakresie potrzeby szczepień, zawsze wysłuchać ich wątpliwości i z szacunkiem odpowiadać na pytania, odnosząc się do ich argumentów. Jest również istotne, abyśmy my, lekarze, byli w najwyższym stopniu niezależni od przemysłu farmaceutycznego i nie mieli wobec niego żadnych zależności finansowych. W przeciwnym razie moglibyśmy zostać oskarżeni o szczepienie ludzi dla swoich własnych korzyści.

Jakie są korzyści z programu szczepień ochronnych w Szwecji?

Na podstawie badań przeprowadzonych w innych krajach prognozuje się, że zachorowalność na inwazyjną chorobę pneumokokową, zapalenie płuc oraz ostre zapalenie ucha środkowego obniży się, prowadząc do zmniejszenia zastosowania antybiotyków oraz oporności na nie. Zatem powszechne szczepienia przeciwko pneumokokom doprowadzą do:

  1. spadku zachorowalności na choroby spowodowane przez pneumokoki wśród osób zaszczepionych, ale również wśród niezaszczepionych, ze względu na odporność stadną;
  2. zmniejszenia zastosowania antybiotyków;
  3. obniżenia oporności na antybiotyki;
  4. korzyści ekonomicznej dla społeczeństwa dzięki mniejszej liczbie hospitalizacji i zwolnień lekarskich na opiekę nad dziećmi (więc więcej przepracowanych godzin), ograniczeniu stosowania antybiotyków i zmniejszeniu na nie oporności.
O KIM MOWA
Sven-Arne Silfverdal
, MD, PhD, MPH, adiunkt w Klinice Pediatrii Wydziału Nauk Klinicznych Uniwersytetu w Umeå w Szwecji.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Rozmawiał Krzysztof Jakubiak

Najważniejsze dzisiaj
Tematy
Puls Medycyny
Wywiady / Jak wygląda program szczepień w Szwecji?
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.