Teleporada psychiatryczna w czasie pandemii koronawirusa

Rozmawiała Ewa Kurzyńska
opublikowano: 20-04-2020, 16:20

Weryfikacja tożsamości pacjenta to największe wyzwanie dla lekarzy udzielających wizyt online. „W przypadku pacjentów pierwszorazowych nawet okazanie dowodu osobistego nie daje nam 100-proc. gwarancji, że dokument należy do okaziciela i nie jest sfałszowany. Obawiamy się tego, gdyż osoba podszywająca się pod kogoś innego może wyłudzić e-recepty na leki” – zauważa prof. dr hab. n. med. Marek Krzystanek, przewodniczący Sekcji Naukowej Telepsychiatrii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, w rozmowie z "Pulsem Medycyny".

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Spotkałam się z opinią, że psychiatrom w dobie pandemii łatwiej jest udzielać teleporad niż lekarzom innych specjalności, bo nie muszą np. używać stetoskopu. Zgodziłby się pan z tym stwierdzeniem?

Prof. dr hab. n. med. Marek Krzystanek
Zobacz więcej

Prof. dr hab. n. med. Marek Krzystanek Fot. Joanna Cesarz-Krzystanek

I tak, i nie. Na pewno każda specjalność medyczna ma swoją specyfikę. Jeżeli chodzi o psychiatrię, to faktem jest, że większość danych na temat pacjenta pochodzi z wywiadu lekarskiego. Stąd o wiele łatwiej przeprowadzić telewizytę u pacjenta psychiatrycznego niż np. chirurgicznego. Niemniej, jestem przekonany, że nawet część wizyt u chirurga mogłaby być wykonywana zdalnie. Podczas wizyty pierwszorazowej lekarz psychiatra również ma obowiązek wykonać u pacjenta badanie somatyczne i neurologiczne. W ramach Sekcji przygotowaliśmy rekomendacje dotyczące prowadzenia wizyt online w opiece psychiatrycznej w sytuacji kryzysu epidemicznego i uznaliśmy, że nawet pierwsza wizyta może być wykonana zdalnie. Natomiast badanie fizykalne można uzupełnić później, podczas wizyty kontrolnej. 

Czy wizyty online wejdą na stałe do praktyki psychiatrycznej?

Wydaje mi się, mogą zagościć jako stały element leczenia nie tylko w psychiatrii, ale w każdej specjalizacji medycznej. Myślę, że obecny czas spowoduje pewną rewolucję, gdyż nawet na sceptykach i technofobach wymusi używanie nowych mediów i przyczyni się do częstszego korzystania z telemedycyny.

Z jakimi trudnościami w trakcie udzielania e-porad mierzą się najczęściej specjaliści psychiatrii?

Największym problemem, z którym muszą się mierzyć, jest kwestia potwierdzenia tożsamości pacjenta. Jeżeli e-wizytę odbywa pacjent, którego znamy i pamiętamy, to jest to sytuacja idealna. W przypadku pacjentów pierwszorazowych nawet okazanie dowodu osobistego nie daje nam gwarancji, że dokument faktycznie należy do okaziciela, bo może być np. sfałszowany. W Polsce obecnie nie istnieje żadna wiarygodna procedura pozwalająca w 100 proc. na pewne potwierdzenie tożsamości pacjenta w trakcie telewizyty. To jest problem największy, gdyż osoby podszywające się pod innych mogą wyłudzać e-recepty na leki. Takie sytuacje, niestety, już się zdarzyły.

Jeżeli chodzi o inne kwestie, to są to najczęściej banalne trudności, jak problemy z zasięgiem, przerywanie połączenia, problemy z nawiązaniem połączenia wideo. Jest to szczególnie istotne, ponieważ rekomendujemy, żeby telewizyty odbywały się w postaci połączeń wideo, a nie samych rozmów, np. telefonicznych. Gdy lekarz z pacjentem nie tylko się słyszą, ale i widzą, jest dużo łatwiej o nawiązanie empatycznego kontaktu i dobrej relacji terapeutycznej. Połączenie wideo pozwala także na pełniejszą ocenę stanu psychicznego pacjenta. Również psychoterapia może być wykonywana metodą zdalną. Udowodniono bezapelacyjnie, że psychoterapia zdalna jest tak samo skuteczna, jak gabinetowa.

Jakie są rekomendacje w zakresie terapii grupowych?

Psychologia i psychiatria
Specjalistyczny newsletter przygotowywany przez ekspertów
ZAPISZ MNIE
×
Psychologia i psychiatria
Wysyłany raz w miesiącu
Specjalistyczny newsletter przygotowywany przez ekspertów
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Nie rekomendujemy w Sekcji obecnie takiej formy leczenia w formie e-wizyt. Gdyby sytuacja zagrożenia epidemicznego była permanentna, to teoretycznie sesje grupowe też byłyby możliwe. Możliwe jest połączenie w trybie telekonferencji grupy kilku osób, które nawzajem się widzą i słyszą. Ponieważ jednak zakładamy, że w perspektywie miesiąca-dwóch sytuacja zacznie wracać do normy, to według zaleceń Narodowego Funduszu Zdrowia wszystkie oddziały dzienne, które chwilowo zostały zawieszone i pacjenci nie przychodzą na terapie grupową, znowu zaczną funkcjonować.  

Co może zrobić lekarz, by wizyta zdalna była jak najbardziej efektywna?

Problemy zdrowia psychicznego to bardzo osobisty obszar każdego człowieka. Dlatego nie powinny być omawiane z udziałem osób trzecich, np. członków rodziny. Ich udział może powodować dyskomfort w poruszaniu niektórych ważnych aspektów stanu zdrowia pacjenta, przez co obraz problemu może być niejasny. To grozi błędną diagnozą i nieadekwatnym postępowaniem terapeutycznym. Dlatego zachęcamy do używania słuchawek z mikrofonem, aby pytania specjalisty usłyszał tylko pacjent. Jak już wspomniałem wcześniej, lekarz lub psycholog powinien zidentyfikować pacjenta, dlatego należy uprzedzić go o konieczności przygotowania dokumentu tożsamości ze zdjęciem. Specjalista w trakcie wizyty prowadzi elektroniczną dokumentację leczenia, w związku z tym potrzebuje danych osobowych chorego: jego imię, nazwisko, adres, PESEL. Co ważne, w dokumentacji medycznej powinien znaleźć się opis procedury identyfikacji pacjenta.

Przed omówieniem zasadniczego problemu zdrowotnego warto ustalić, jak obecna sytuacja wpływa na stan psychiczny pacjenta. Jeżeli jest on w lęku, ma zaburzenia snu, a jego problemy są związane z przymusową izolacją, to w trakcie wizyty warto pacjenta skonfrontować z faktami, a nie z opiniami i interpretacjami, które są dostarczane przez media. Wiarygodne informacje mogą pomóc w wyciszeniu i uspokojeniu. Starałbym się także zachęcić pacjenta do ustrukturyzowania dnia, jeżeli pacjent np. pracuje zdalnie i w domu spędza praktycznie całą dobę. W lepszym znoszeniu takiej społecznej izolacji pomoże przygotowanie planu dnia: ze stałymi porami wstawania i chodzenia spać, wyznaczeniem czasu na pracę, odpoczynek itd.  

A co pacjent powinien przygotować przed wizytą? 

Pomocne będą np. karty informacyjne z leczenia szpitalnego, wyniki badań (np. TK, MRI), zaświadczenia, spis wszystkich leków przyjmowanych obecnie i w przeszłości niezależnie od przyczyny (nie tylko psychiatrycznych). Ważne będą informacje o przebytych chorobach, wypadkach, hospitalizacjach i generalnie wszystkie dokumenty i informacje dotyczące stanu zdrowia. Zaleca się, aby skany tych dokumentów lub czytelne zdjęcia z telefonu komórkowego przesłać - po uzgodnieniu - do specjalisty na podany adres e-mail. 

Pełny tekst rekomendacji Naukowej Sekcji Telepsychiatrii PTP można znaleźć po linkiem: https://psychiatria.org.pl/aktualnosci,tekst,392,rekomendacje

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Rozmawiała Ewa Kurzyńska

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.