Technologia – siostra farmacji i medycyny

Agata Łapińska-Kołodzińska, prezes Zarządu Naukowej Fundacji Polpharmy
opublikowano: 22-06-2022, 16:14

Poprawa skuteczności terapii to nie tylko nowe, lepsze leki. To przede wszystkim dobra współpraca pacjenta i lekarza. Jedną z lekcji, którą pozostawiła nam pandemia COVID-19, jest wykorzystanie w tym celu nowych technologii.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Agata Łapińska-Kołodzińska, prezes Zarządu Naukowej Fundacji Polpharmy, ekspertka branży farmaceutycznej, w której kierownicze stanowisko sprawuje już od 20 lat. Szef licznych projektów. Dyrektor Działu Marketingu HCP w Polpharmie.

„Leki nie działają u pacjentów, którzy ich nie biorą” – miał powiedzieć amerykański chirurg Charles Everett Koop. Ta prosta prawda do niedawna była niedoceniana zarówno przez pacjentów, jak i samych lekarzy, którzy z pewną pobłażliwością patrzyli na poczynania podopiecznych.

Dziś problem compliance jest przedmiotem badań naukowych jako jedna z najprostszych i efektywnych kosztowo metod podniesienia skuteczności leczenia. Ale zmierzenie się z problemem niestosowania się pacjentów do zaleceń lekarza wymaga świadomości i edukacji po obu stronach. Naukowa Fundacja Polpharmy podejmuje ten wysiłek już od kilkunastu lat, prowadząc działania edukacyjne w środowisku lekarskim, jak również kampanie skierowane bezpośrednio do pacjentów.

Początek dał konkurs grantowy w 2007 r., prowadzony pod hasłem „Problem współpracy z pacjentem w leczeniu oraz profilaktyce chorób przewlekłych: występowanie, ocena, propozycje poprawy”. Nagrodzone wówczas projekty: dr hab. n. med. Ewy Sewerynek, dotyczący leczenia osteoporozy, oraz dr. n. med. Przemysława Kardasa, prowadzony wśród pacjentów leczonych statynami, dowiodły, że problem compliance jest kluczowy dla skuteczności terapii, a jednocześnie często zaniedbywany przez polskich lekarzy.

Postanowiono wówczas, że w ramach działalności Fundacji tematyka compliance będzie kontynuowana. Pierwszym efektem tej kampanii był dodatek do pisma „Medycyna po dyplomie”, poświęcony współpracy lekarzy i pacjentów. W 2009 r. Fundacja zleciła agencji Pentor przeprowadzenie badań na temat tego, w jaki sposób leczą się Polacy. Analiza „Polskiego pacjenta portret własny” przyniosła przełomowe ustalenia – aż 40 proc. pacjentów nie ufało swojemu lekarzowi, co dziesiąty odstawiał leki, gdy się lepiej poczuł, a co trzeci pomijał przepisane dawki.

Dzięki zaangażowaniu Fundacji, w 2015 r. został wydany pierwszy podręcznik dla lekarzy i studentów kierunków medycznych traktujący o compliance: „Nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych. Od przyczyn do praktycznych rozwiązań”, którego autorami byli prof. Przemysław Kardas oraz prof. Zbigniew Gaciong. Przeprowadziliśmy również kampanie edukacyjne skierowane do pacjentów wraz z Fundacją „Wygrajmy zdrowie”.

Sama Polpharma w 2021 r. razem z IQVIA przeprowadziła badanie monitorujące pacjentów przyjmujących leki na nadciśnienie. Okazało się, że blisko połowa nowo zdiagnozowanych pacjentów przerywa terapię już po 3 miesiącach od jej rozpoczęcia. To badanie potwierdziło, że problem nadal istnieje i najlepsze terapie w niczym nie pomogą, jeśli nie będą stosowane przez pacjentów. Chcemy, aby Fundacja szukała rozwiązań, w tym tych opartych na nowych technologiach, po to, żeby jakość życia pacjentów była jak najwyższa.

Dlatego Naukowa Fundacja Polpharmy wraca do tematu, który jako pierwsza w Polsce podjęła – ale już w inny sposób. Zaplanowaliśmy debaty poświęcone opiece farmaceutycznej w kontekście compliance oraz roli współpracy lekarz-pacjent-rodzina w procesie terapeutycznym. Stawiamy na nowe technologie, poprawiające komunikację lekarz-pacjent i pozwalające profesjonalistom nadzorować w czasie rzeczywistym postępy terapii. Krokiem w tym kierunku był zorganizowany w 2019 r. specjalny konkurs „Wykorzystanie aplikacji mobilnych w prewencji, diagnostyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych”. Jestem dumna, że nagrodzone rozwiązania technologiczne odniosły sukces rynkowy. Zaś tematem XXI edycji naszego konkursu na projekt badawczy jest „Cyfryzacja dla poprawy wyników leczenia”. Laureatów poznamy w grudniu.

Tematyka compliance jest częścią nowej strategii Naukowej Fundacji Polpharmy, zakładającej zbliżenie do realiów i potrzeb pacjentów. Jej fundamentem są także badania leków już po ich rejestracji, w warunkach rzeczywistych – tzw. badania IV fazy – pozwalające oceniać efektywność i bezpieczeństwo terapii długoterminowo i w dużej populacji. Dla pracujących z nami naukowców będzie to okazja do porównywania skuteczności różnych terapii, szukania nowych wskazań dla istniejących już leków czy wspierania decydentów w kwestii refundacji. Pomogą w tym tworzone bazy danych pacjentów. Uważamy, że analiza dużych zbiorów danych pozwoli na dobieranie optymalnych metod leczenia i personalizację terapii przy użyciu algorytmów.

Tak oto technologia wkracza w proces leczenia na poziomie indywidualnym, pomagając w rozwiązaniu problemu compliance, ale także na poziomie systemowym, pozwalając lepiej wykorzystać posiadane zasoby. Przyjaciele Fundacji często powtarzają, że „Nie sługą medycyny, ale siostrą jest farmacja”. Dziś cyfryzacja opieki zdrowotnej sprawiła, że medycyna i farmacja zyskały nową siostrę – technologię.

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.