Pneumokoki

W sezonie 2025/2026 liczba osób zaszczepionych przeciw grypie wzrosła w Polsce o 28 proc., przekraczając próg 2,3 mln – wynika z danych Centrum e-Zdrowie. Co trzeci pacjent szczepionkę przyjął w aptece. Dane z pierwszego kwartału 2026 r. potwierdzają, że zachorowań na grypę jest wyraźnie mniej niż przed rokiem. – To dowód na to, że wprowadzone ułatwienia po prostu działają - mówi prof. Adam Antczak.

W Polsce należy stworzyć program szczepień ochronnych dla dorosłych na wzór tego dla dzieci i młodzieży. – Jednak dla każdej osoby powinien on być układany indywidualnie. Inaczej należy zaplanować szczepienia dla chorego np. na cukrzycę, a inaczej dla pacjenta onkologicznego. Innymi zasadami należy się kierować, wybierając szczepienia dla starszego mężczyzny, a innymi w przypadku 40-letniej kobiety — mówi dr n. med. Grażyna Cholewińska, wojewódzki konsultant w dziedzinie chorób zakaźnych dla województwa mazowieckiego.

Wszyscy, którzy będą chcieli zaszczepić się przeciw COVID-19 będą mogli to zrobić - zapewniła minister zdrowia Izabela Leszczyna. Z kolei eksperci przypominają, że oprócz szczepienia przeciwko COVID-19, warto też zadbać o profilaktykę innych chorób, których szczyt zachorowań jest jeszcze przed nami. - To najlepszy czas, aby zaszczepić się przeciw grypie. Szczepionka działa najskuteczniej miesiąc od podania, a szczyt zachorowań przypada pomiędzy styczniem a marcem - mówi prof. Adam Antczak.

Z początkiem nowego roku w Warszawie rozpocznie się program bezpłatnych szczepień przeciw pneumokokom i ciężkim zapaleniom płuc u osób z nowotworami. Miasto przeznaczy na 3-letnią edycją programu „PneumoOnko” blisko 3 miliony złotych.

Unijne organy ds. zdrowia szacują, że każdego roku nawet 70 tys. Europejczyków umiera z przyczyn związanych z grypą. Chociaż zaufanie do szczepionek w UE od 2020 roku spadło, zwiększenie liczby szczepień przeciwko grypie jest tanim i skutecznym rozwiązaniem, które może znacznie zmniejszyć liczbę infekcji.

Pneumokoki są szczególnie groźne dla małych dzieci i seniorów. Bakterie te mogą wywołać rozległe zapalenie płuc, sepsę. W Polsce co roku raportowanych jest ok. 1 tys. przypadków inwazyjnej choroby pneumokokowej. Eksperci alarmują: przed nami trudny sezon infekcyjny. Już teraz widać co najmniej 50 proc. więcej przypadków IChP.

Dotychczas obowiązkowe szczepienia przeciwko pneumokokom były w Austrii realizowane z użyciem szczepionki 10-walentnej. Jednak od lutego 2020 r. wszystkie dzieci w tym kraju będą otrzymywać szczepionkę 13-walentną. Austriackie Ministerstwo Zdrowia podjęło taką decyzję w oparciu o rekomendację ekspertów i krajowej technicznej grupy doradczej ds. szczepień ochronnych (National Immunization Technical Advisory Group - NITAG).

W Polsce od dwóch lat w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) jako obowiązkowe występują szczepienia przeciwko pneumokokom, które dotyczą wszystkich dzieci urodzonych po 31 grudnia 2016 roku. Podczas seminarium naukowego Fundacji Watch Health Care „Program szczepień ochronnych dla dzieci — ocena i perspektywy” eksperci szczegółowo omówili sytuację epidemiologiczną w kraju oraz dotychczasowe efekty szczepień przeciwko pneumokokom.

Sytuacja epidemiologiczna w Polsce jest dobra, choć wiele obszarów wymaga jeszcze dopracowania — ocenia w rozmowie z „Pulsem Medycyny” dr n. med. Iwona Paradowska-Stankiewicz, krajowy konsultant w dziedzinie epidemiologii. „Lista wyzwań jest naprawdę długa i wymaga zaangażowania oraz współpracy specjalistów z różnych dziedzin” — dodaje.

O zasadach oceny programu szczepień przeciwko pneumokokom, a także niedostatkach biernego nadzoru epidemiologicznego w Polsce rozmawiamy z dr. Michałem Sewerynem, prezesem firmy EconMed Europe.

Ostra infekcja dolnych dróg oddechowych może prowadzić do ciężkich powikłań, nawet do śmierci. Najbardziej narażone są dzieci poniżej 5. r.ż. i seniorzy. Ponieważ rośnie liczba szczepów bakterii opornych na antybiotyki, specjaliści przekonują, że najrozsądniejszym postępowaniem jest profilaktyka, przede wszystkim szczepienia. To jeden z tematów, który dominował przy okazji Światowego Dnia Zapalenia Płuc, obchodzonego 12 listopada.

O zagrożeniach powodowanych przez zakażenie pneumokokowe, sytuacji epidemiologicznej oraz efektach wprowadzonego programu powszechnych szczepień przeciwko Streptococcus pneumoniae rozmawiamy z mgr Magdaleną Mrożek-Gąsiorowską.

Europejskie doświadczenia związane z przeciwdziałaniem ryzyku epidemiologicznemu i zdrowotnemu, powodowanemu przez pneumokoki i meningokoki, wskazują standardy polskiemu systemowi ochrony zdrowia. Z tą oceną zgodzili się krajowi i zagraniczni eksperci, uczestniczący w zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Wakcynologii VIII Krajowej Konferencji Naukowo-Szkoleniowej „Szczepienia nadal potrzebne” (24-26 października, Poznań).

Dawniej zapalenie płuc było wyrokiem śmierci, ale i dziś jest wciąż groźne i coraz częściej wymaga hospitalizacji, szczególnie wśród małych dzieci i osób starszych. Leczenie antybiotykami coraz częściej jest nieskuteczne, dlatego dużą rolę w profilaktyce zapalenia płuc odgrywają szczepienia, m.in. przeciwko grypie, pneumokokom i Hib – mówili specjaliści na konferencji prasowej w Warszawie.