Kleszczowe zapalenie mózgu

W 2025 r. w Polsce zarejestrowano więcej przypadków chorób przenoszonych drogą płciową, zakażeń HIV, ognisk wirusowego zapalenia wątroby typu A i chorób odkleszczowych, nastąpił za to spadek zachorowań na krztusiec i gruźlicę – wynika z opublikowanego w tym tygodniu raportu Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Stało się, to czego się obawiano. Kleszcze afrykańskie Hyalomma są już w Polsce. Zgłoszenia dotyczące obecności tego gatunku pochodzą z okolic Poznania, Częstochowy oraz Barankowa.

Z badań wynika, że przypadki kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) są już notowane także w województwach, gdzie wcześniej ich nie stwierdzano. To województwo śląskie oraz lubuskie - zwraca uwagę specjalistka chorób zakaźnych prof. Joanna Zajkowska.

Badanie kleszczy na obecność patogenów wywołujących choroby transmisyjne nie może być uznane za badanie diagnostyczne i nie jest rekomendowane przez gremia naukowców i specjalistów w dziedzinie chorób zakaźnych - podkreśla Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych we wspólnym stanowisku przygotowanym z Komisją ds. parazytologii medycznej.

Zmiany klimatu powodują, że w ostatnich latach w Polsce kleszcze są coraz dłużej aktywne, co zwiększa ryzyko ukłucia, a co za nim idzie, także ryzyko zachorowania na boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu – groźną chorobę, która może mieć zagrażające życiu powikłania neurologiczne.

2020 rok był w Europie rekordowy pod względem liczby odnotowanych przypadków zakażenia wirusem kleszczowego zapalenia mózgu, zwłaszcza w krajach blisko sąsiadujących z Polską.

W zeszłym roku odnotowaliśmy 21 tysięcy potwierdzonych przypadków boreliozy. Ogromna jest niestety grupa chorych, którzy w gabinecie lekarza poz pojawiają się z niespecyficznymi objawami, a diagnoza w ich przypadku zostaje postawiona dopiero w trakcie hospitalizacji – powiedział „Pulsowi Medycyny” podczas XIX Kongresu Medycyny Rodzinnej dr n. med. Paweł Grzesiowski.

Według danych Państwowego Zakładu Higieny, w Polsce co roku odnotowywanych jest kilkaset ciężkich przypadków kleszczowego zapalenia mózgu (KZM), wymagających hospitalizacji. Obecnie nie ma przyczynowego leczenia KZM, a jedynie objawowe, nawet w ciężkich postaciach tej choroby. Dlatego najlepiej chronić się przed nią poprzez szczepienie.

Jedyną skuteczną metodą profilaktyki kleszczowego zapalenia mózgu jest szczepionka. Niestety nie jest ona jeszcze w Polsce zbyt popularna.

Wzrasta zagrożenie chorobami odkleszczowymi - to efekt ocieplania klimatu i zajmowania przez kleszcze nisz ekologicznych. W Polsce w ostatnich latach nastąpił aż 30-krotny wzrost zachorowalności na kleszczowe zapalenie mózgu, a borelioza jest jedną z najczęstszych chorób zakaźnych.