Szkolenia dla alergologów: Wisła 2007

lek. Katarzyna Jarmakowska, dr n. med. Maciej Kupczyk, ; Klinika Chorób Wewnętrznych Astmy i Alergii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. N. Barlickiego w Łodzi
opublikowano: 13-06-2007, 00:00

Przedstawiamy omówienia kilku tematów poruszanych podczas niedawnej I Konferencji Szkoleniowej Polskiego Towarzystwa Alergologicznego w Wiśle. Pierwsza relacja opublikowana została w Pulsie Medycyny nr 9/2007 (pt. "Ciężka astma alergiczna").

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Prof. Piotr Kuna mówił o strategii leczenia astmy oskrzelowej metodą SMART. Na podstawie przedstawionych wyników badania COSMOS i COMPASS udowodniono, że terapia SMART, polegająca na dawkowaniu preparatu złożonego Symbicort (budesonid + formoterol) w niskiej, stałej dawce plus dodatkowe wdechy tego samego preparatu na żądanie, jest skuteczniejsza w porównaniu do wyższych dawek preparatu Symbicort lub Seretide (flutikazon + salmeterol). Obserwowano istotne wydłużenie czasu do pierwszego ciężkiego zaostrzenia choroby, obniżenie liczby ciężkich zaostrzeń, przy jednoczesnym zmniejszeniu dawki steroidów wziewnych niezbędnych do osiągnięcia tego efektu - co jednocześnie wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka wystąpienia działań ubocznych, charakterystycznych dla tej grupy leków.

Najciekawszą prezentację w sesji dermatologicznej przedstawiła dr hab. Joanna Narbutt. Autorka omówiła dyskutowane obecnie na świecie aspekty patogenezy rozwoju atopowego zapalenia skóry wraz z implikacjami terapeutycznymi. Przedstawione zostały badania, które udowodniły wzrost ekspresji interleukiny 37 w skórze pacjentów z rozpoznanym AZS. Wykazano również, że nadkażenie gronkowcowe, tak charakterystyczne dla AZS, wiąże się ze wzrostem ekspresji IL-37. Cytokina ta odpowiada za neurotransmisję świądu, może więc wprowadzenie do terapii przeciwciał anty IL-37 umożliwi skuteczną walkę z tym uciążliwym objawem wielu atopowych chorób skóry.
Interesująco zapowiadają się prace analizujące wpływ cząsteczek zwanych oligodeoksynukleotydami (ODN). Podawane w postaci 2 proc. maści hamowały przekazywanie sygnału w komórkach poprzez NF-kb, prowadząc w efekcie do indukcji tolerancji immunologicznej, a w konsekwencji zmniejszenia nasilenia objawów AZS. Z praktycznego punktu widzenia przełomowe było udokumentowanie, że uszkodzona przez stan zapalny skóra stanowi wrota do penetracji alergenów do organizmu, co sprzyja dalszemu uczulaniu się i rozwojowi astmy oraz innych chorób alergicznych. Dlatego w leczeniu AZS najważniejsze są odpowiednia pielęgnacja skóry i wielokierunkowe leczenie przeciwzapalne. Z niecierpliwością czekamy na dalsze prace, w tym badania kliniczne na dużych grupach pacjentów.

Dużo czasu poświęcono też zagadnieniom swoistej immunoterapii alergenowej. Prof. Piotr Kuna przedstawił wyniki badań nad skutecznością i bezpieczeństwem immunoterapii podjęzykowej. W ciągu ostatnich lat wprowadzono preparaty doustne zawierające zdecydowanie wyższe dawki alergenu, zachowując jednocześnie dość dobry profil bezpieczeństwa tej metody terapii. Analiza wielu badań z bazy Cochrane udowodniła, że metoda podjęzykowa jest skuteczna w leczeniu pacjentów dorosłych cierpiących na sezonowy lub całoroczny nieżyt nosa i dzieci z objawami sezonowymi. Być może większe rozpowszechnienie tej terapii podjęzykowej w Polsce ułatwi dostęp do immunoterapii, która jest jedyną przyczynową metodą leczenia chorób alergicznych, zmniejszającą ryzyko rozwoju nowych uczuleń i progresji choroby. W kolejnych wystąpieniach przedstawiono inny kierunek rozwoju badań nad immunoterapią - alergeny rekombinowane, czyli otrzymane metodą inżynierii genetycznej. Prof. Sabina Rak ze Szwecji zaprezentowała wyniki badań wieloośrodkowych, w których wykazano doskonałą skuteczność i bezpieczeństwo szczepionki rekombinowanej zawierającej alergen brzozy.

Najczęstszą chorobą alergiczną jest alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa; w Polsce cierpi na nie 8-10 mln ludzi. Choroba ta często wyprzedza astmę oskrzelową lub jej towarzyszy. W sesji poświęconej zależnościom pomiędzy astmą i alergicznym nieżytem nosa (ANN) prof. P. Kuna przedstawił dowody potwierdzające wspólną etiologię i patogenezę obu chorób. Wiele podobieństw w patofizjologii zapalenia toczącego się w górnych i dolnych drogach oddechowych pozwala na zakwalifikowanie tych jednostek jako jednej choroby dróg oddechowych. W kontekście najnowszych wytycznych ARIA i GINA 2006 podkreślano rolę leków antyleukotrienowych w leczeniu nie tylko astmy oskrzelowej (obecnych w zaleceniach od 2 poziomu leczenia, podobnie jak glikokortykosteroidy wziewne), ale również ich skuteczność w alergicznym nieżycie nosa. Ponieważ w praktyce klinicznej obserwuje się zróżnicowaną odpowiedź na leczenie lekami antyleukotrienowymi, dr Grzegorz Woszczek z Narodowego Instytutu Zdrowia w Bethesda (USA) przedstawił aktualne poglądy na temat uwarunkowań osobniczej zmienności pod względem farmakokinetyki i działania tych leków.
Praktyczną kontynuacją zagadnień współistnienia ANN i astmy oraz związanych z tym problemów diagnostycznych i leczniczych były warsztaty laryngologiczne: „Jak ocenić pacjenta z astmą oskrzelową pod kątem alergologicznego nieżytu nosa". Dr n. med. Adam Chustecki przekonywał alergologów, jak wiele cennych informacji może wnieść proste badanie nosa. Dyskutowano również na temat prawidłowego leczenia ANN, przewlekłego zapalenia zatok obocznych nosa, polipów nosa oraz wskazań do leczenia operacyjnego w kontekście uzyskania optymalnej kontroli astmy.

Sesja galowa została poświęcona epidemiologii chorób alergicznych. Odpowiedzi na pytanie, jak często stykamy się z chorobami alergicznymi, jak duża jest skala problemu alergii w Polsce podjął się prof. Bolesław Samoliński. Na podstawie badania ECAP (Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce), pierwszego zakrojonego na tak dużą skalę badania epidemiologicznego w dziedzinie alergologii, można oszacować częstość występowania alergicznego nieżytu nosa na 25-39 proc., astmy oskrzelowej na 7-10 proc., a atopowego zapalenia skóry na ok. 4-7 proc. W związku z tak dużym rozpowszechnieniem chorób alergicznych powstało pytanie o organizację opieki alergologicznej w Polsce oraz o zasady współpracy specjalistów i lekarzy rodzinnych.

Wciąż ważnym w codziennej praktyce lekarskiej, budzącym ogromne zainteresowanie tematem są zagadnienia związane z objawami niepożądanymi steroidów wziewnych. Prof. Tys van der Molen z University Medical Center w Groningen (Holandia) zwrócił uwagę na znaczenia objawów niepożądanych w powodzeniu terapii. Zaproponował zastosowanie kwestionariusza ICQ jako skutecznego i prostego narzędzia do oceny i monitorowania objawów ubocznych steroidoterapii. Szerokie ogólnopolskie badania nad występowaniem objawów niepożądanych w trakcie leczenia steroidami wziewnymi, oparte na kwestionariuszu ICQ rozpoczyna obecnie Polskie Towarzystwo Alergologiczne. Przedstawiono również aktualne dane dotyczące wpływu glikokortykosteroidów na metabolizm kostny. Chociaż w świetle dostępnych badań przewlekłe leczenie glikokortykosteroidami wpływa jedynie na tempo wzrostu, ale nie na ostateczną wysokość, nadal wiele pytań o odległe skutki długotrwałego leczenia steroidami wziewnymi pozostaje bez odpowiedzi.


Źródło: Puls Medycyny

Podpis: lek. Katarzyna Jarmakowska, dr n. med. Maciej Kupczyk, ; Klinika Chorób Wewnętrznych Astmy i Alergii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. N. Barlickiego w Łodzi

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.