Szczepionki przeciwko COVID-19 bazujące na adenowirusach mogą być mało skuteczne

Zbigniew Wojtasiński (PAP)
opublikowano: 01-09-2020, 09:44

Szczepionki przeciwko COVID-19 wykorzystujące adenowirusy, pospolite patogeny, mogą być mało skuteczne - takie opinie przytacza Reuters oraz „The Wall Street Journal”. Takie rozwiązanie zastosowano w szczepionce rosyjskiej oraz chińskiej.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Adenowirusy odpowiadają za częste infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci i młodzieży. Rzadziej natomiast atakują dorosłych, bo są już oni na nie odporni. Do organizmu przedostają się droga kropelkową, podobnie jak koronawirus SARS-CoV-2.

Adenowirus - ilustracja wektorowa
Zobacz więcej

Adenowirus - ilustracja wektorowa iStock

Adenowirusy od wielu lat próbuje się wykorzystać do opracowania szczepionek chroniących przed innymi zakażeniami. Uznano, że szczególną okazją do tego jest choroba COVID-19. Powstały preparaty, w których adenowirusy są tzw. wektorem, czyli swego rodzaju genetyczną taksówką, zdolną przenosić fragment materiału genetycznego.

Po przedostaniu się do organizmu wirusa przemycony w nim materiał genetyczny może wywołać reakcję odpornościową, chroniącą przed innym drobnoustrojem. Tak działają szczepionki opracowane w Rosji przez Instytut im. Gamalei w Moskwie oraz w Chinach przez specjalistów firmy CanSino. Obie zawierają adenowirusy typu 5 (Ad5) i budzą zaniepokojenie specjalistów.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Ekspert o rosyjskiej szczepionce przeciw koronawirusowi SARS-CoV-2: Brakuje publicznych danych dotyczących jej działania

Nie chodzi tylko o to, że szczepionka rosyjska nie przeszła wszystkich badań klinicznych, przede wszystkim trzeciej fazy testów na większej grupie ochotników. Eksperci się obawiają, że podobnie jak szczepionka chińska może być ona mniej skuteczna, gdyż zawiera powszechnie występujący patogen, na który wiele osób, w tym szczególnie dorosłych, jest odpornych, bo ma wytworzone przeciwko niemu przeciwciała. 

Z badań wynika, że w USA oraz Chinach 40 proc. populacji jest odporna na działanie adenowirusa Ad5, a w Afryce - aż 80 proc.

Zdaniem dr Anny Durbin z Johns Hopkins University preparaty te nie będą wykazywały 70 proc. skuteczności, lecz co najwyżej 40 proc. „Oczywiście to lepsze niż nic, dopóki nie pojawi się coś innego” – dodaje.

Niektóre inne firmy też wykorzystują w swoich preparatach adenowirusy, ale odmiennego typu. Przykładowo koncern farmaceutyczny AstraZeneca oraz badacze Oxford University zastosowali w szczepione adenowirusy atakujące szympansy. Z kolei firma Johnson&Johnson pracuje nad preparatem z rzadziej występującymi adenowirusami Ad26.

Dr Zhou Xin z McMaster University wraz ze swym zespołem pracuje nad szczepionką przeciwko koronawirusowi SARS-CoV-2 zawierającą adenowirusy Ad5, ale podawaną donosowo. Twierdzi, że z tego powodu ma ona przewagę nad preparatem, który trzeba wstrzykiwać.

Jego zdaniem szczepionka chińskiej firmy CanSino w większych dawkach może powodować działania niepożądane, takie jak gorączka, co wiele osób zniechęci do szczepień.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Donosowa szczepionka na COVID-19: pierwsze wyniki badań obiecujące

Rosyjska szczepionka jest jednak nietypowa: musi być podawana w dwóch oddzielnych dawkach, z których każda zawiera inny typ adenowirusów. W jednej znajduje się patogen Ad5, a w drugiej – Ad26, czyli taki sam, jaki wykorzystuje się w szczepionce koncernu Johnson&Johnson. Może być ona zatem skuteczna u osób odpornych na jeden z tych drobnoustrojów.

Nie ma jednak pewności, jaka jest faktyczna skuteczność rosyjskiej szczepionki z braku dostatecznych badań klinicznych. Według dr. Dana Boroucha z Harvard University testy na większej grupie osób nie zawsze potwierdzają oczekiwaną i pożądaną skuteczność szczepionki.

ZOBACZ TAKŻE: Szczepionka przeciw COVID-19: w USA rozpoczęto trzecią fazę badań klinicznych

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Zbigniew Wojtasiński (PAP)

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.