Szczepienie dzieci przeciw grypie chroni także dorosłych

Oprac. Katarzyna Matusewicz
opublikowano: 10-12-2021, 17:54

W Polsce wyszczepialność przeciw grypie, zwłaszcza w populacji pediatrycznej, jest na bardzo niskim poziomie. Tymczasem według specjalistów, zaszczepienie co piątego dziecka może zmniejszyć ryzyko wystąpienia grypy wśród reszty populacji o blisko 50 procent.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Skuteczność szczepień przeciw grypie u dzieci wynosi 60-90 proc. Po przyjęciu szczepionki częstotliwość występowania objawów grypopodobnych zostaje zredukowana aż o 84 proc.
Fot. Pixabay

Od tygodni eksperci alarmują, że szczepienie przeciw grypie w sezonie 2021/2022 jest szczególnie ważne, m.in. z powodu trwającej pandemii COVID-19. Dotyczy to głównie osób z grup wysokiego ryzyka. Niestety, w Polsce ten rodzaj prewencji, zwłaszcza w populacji pediatrycznej, jest na bardzo niskim poziomie. Tymczasem według specjalistów, zaszczepienie co piątego dziecka może zmniejszyć ryzyko wystąpienia grypy wśród reszty populacji o blisko 50 procent!

Według meldunków NIZP-PZH, od początku września na grypę i choroby grypopodobne zachorowało ponad 840 tys. osób. W ubiegłym sezonie liczba przypadków w tym samym okresie wyniosła 454 tys. Oznacza to, że dziś chorych jest niemal dwa razy więcej niż rok temu. Warto przy tym podkreślić, że 55 proc. wszystkich zachorowań to dzieci poniżej 14. roku życia. Ważnym krokiem na drodze do zapobiegania rozprzestrzeniania się wirusa grypy są szczepienia.

Należy pamiętać, że grypa jest chorobą podstępną i atakuje niespodziewanie, a poważne powikłania będące jej skutkiem mogą wystąpić w każdym wieku. Jednak grupami najbardziej narażonymi na ich pojawienie się są:

  • dzieci, szczególnie do 5. roku życia;
  • seniorzy po 65. roku życia;
  • osoby z przewlekłymi schorzeniami (np. choroby serca i płuc, cukrzyca, nadwaga/otyłość, niedobory odporności w przebiegu innych jednostek chorobowych);
  • kobiety w ciąży.

Szczepienia przeciw grypie wśród najmłodszych

W Polsce nadal obserwowany jest bardzo niski poziom wyszczepialności, szczególnie wśród dzieci, który plasuje się na poziomie ok. 1 proc. To sprawia, że wirus rozprzestrzenia się łatwo i szybko. W ogromnym stopniu obciąża to system ochrony zdrowia. Oddziały pediatryczne pękają w szwach, ponieważ coraz więcej dzieci choruje nie tylko na grypę i infekcje grypopodobne, ale również zakaża się SARS-CoV-2 czy wirusem RSV (ang. respiratory syncytial virus). Ze względu na napiętą sytuację epidemiologiczną i zajmowanie coraz większej liczby miejsc w szpitalach zakaźnych, nie tylko przez dorosłych, ale również przez najmłodszych, odwoływane są planowane przyjęcia i zabiegi. Jak można temu zapobiec? Poddać się szczepieniu, które chroni nie tylko osobę zaszczepioną, ale również jej otoczenie.

– Po 6. miesiącu życia możliwe jest szczepienie inaktywowanymi (zabitymi) szczepionkami, podawanymi domięśniowo. Po 24. miesiącu życia można podawać szczepionkę żywą (antenuowaną), donosową. Należy pamiętać, że jeśli szczepimy przeciw grypie dziecko do lat 9 po raz pierwszy w życiu, to podajemy 2 dawki szczepionki w odstępie minimum 4 tygodni, bez względu na to, czy zdecydujemy się na szczepionkę donosową, czy domięśniową. Szczepionka donosowa i domięśniowa mają podobną skuteczność w danym sezonie. Dziecku można podawać co roku szczepionkę z nowo opracowanym składem. Dotyczy to również najmłodszych z alergią na białko jaja kurzego. Oba rodzaje szczepionki są bezpieczne i, wbrew obiegowym opiniom, nie można z ich powodu zachorować na grypę — mówi lek. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska (znana na Instagramie jako @mamapediatra_blog).

Następstwa grypy są groźne

O wiele bardziej niebezpieczny jest brak szczepienia i zachorowanie, na które dzieci są szczególnie narażone z racji tego, że nie mają w pełni rozwiniętego układu odpornościowego. Najczęstsze powikłania pogrypowe to: zapalenie ucha środkowego, zapalenie płuc, zapalenie zatok obocznych nosa, drgawki gorączkowe. Jednocześnie, jak wynika ze statystyk, na każde 10 dzieci, które opuściły szkołę z powodu grypy, przypada 8 członków gospodarstwa domowego, którzy również złapali wirusa, co pokazuje rolę najmłodszych w jego rozprzestrzenianiu.

– Dzieci stanowią rezerwuar choroby, są głównym transmiterem grypy wśród rówieśników, a także wśród rodziców, dziadków, rodzeństwa czy pozostałej części społeczeństwa. Powrót dzieci i młodzieży do nauki stacjonarnej, przebywanie dużej liczby osób na niewielkim obszarze, stanowi idealne środowisko do rozprzestrzeniania się infekcji i wirusów. Co roku na grypę choruje 20-30 proc. dzieci, w porównaniu do 5-10 proc. dorosłych, a zaszczepienie już co 5. dziecka zmniejszy ryzyko wystąpienia grypy wśród reszty populacji blisko o 50 proc. Pamiętajmy, że zdrowe dzieci bez współistniejących chorób są hospitalizowane z powodu powikłań grypy w równym stopniu co dorośli z grup wysokiego ryzyka. Ryzyko ciężkiego przebiegu grypy i wystąpienia groźnych powikłań pogrypowych jest najwyższe u najmłodszych, do ukończenia 5. roku życia — tłumaczy prof. dr hab. n. med. Teresa Jackowska, konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, kierownik Kliniki Pediatrii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, ordynator Oddziału Pediatrycznego w Szpitalu Bielańskim w Warszawie.

Szczepienie dzieci w szkołach - dobry przykład 
z Wielkiej Brytanii

Szczepienia przeciwko grypie w szkołach, w sposób modelowy wykonywane w Wielkiej Brytanii, znacznie wpłynęły na odsetek zaszczepionych dzieci, który w tym kraju wynosi ok. 70 proc. Takie działania w znaczący sposób przyczyniają się do ograniczenia występowania grypy w całym społeczeństwie. W Wielkiej Brytanii pierwsze szczepienia przeciw grypie dla dzieci w miejscu nauki odbyły się w sezonie 2015/16 — wtedy objęci szczepieniem zostali 5-6 latkowie. Z roku na rok zwiększa jednak się grupa dzieci objęta szczepieniami, w sezonie 2020/2021 szczepienia w placówkach edukacyjnych miały już zapewnione dzieci od 4. do 11. roku życia.

Szczepienia najskuteczniejszą metodą walki z grypą

Regularna aktywność fizyczna, zbilansowana dieta, bogata w warzywa i owoce, a także odpowiednia ilość snu wzmacniają układ odpornościowy. Transmisję wirusa może ograniczyć również częste mycie rąk, wietrzenie pomieszczeń, stosowanie jednorazowych chusteczek higienicznych. Jednak najskuteczniejszą metodą w walce z grypą są szczepienia, zalecane przez międzynarodowe środowiska medyczne, m.in. Światową Organizację Zdrowia (WHO) czy Polskie Towarzystwo Wakcynologii. Wykazano, że szczepionka zmniejsza występowanie chorób związanych z grypą oraz ryzyko poważnych powikłań pogrypowych, które mogą skutkować hospitalizacją, a nawet śmiercią. Wzmacnia ona układ odpornościowy, a ponadto „uczy” organizm walczyć z wirusem.

Kiedy jest najlepszy czas na szczepienie przeciw grypie

Nigdy nie jest za późno na to, żeby się zaszczepić, można to zrobić w każdym momencie, kiedy szczepionki są dostępne, czyli od września do marca. Najlepiej jednak zrobić to do końca grudnia, gdyż szczyt zachorowań przypada pomiędzy styczniem a marcem. Odporność poszczepienna rozwija się już w ciągu 2-3 tygodni od przyjęcia szczepienia. Warto dodać, że skuteczność szczepień przeciw grypie u dzieci wynosi 60-90 proc. Po przyjęciu szczepionki częstotliwość występowania objawów grypopodobnych zostaje zredukowana aż o 84 proc., natomiast zaostrzenia astmy zmniejszają się o 20-41 proc.

Warto wiedzieć: kto i jak może skorzystać z bezpłatnych szczepień przeciw grypie?

Do tej pory z bezpłatnych szczepionek przeciw grypie moli skorzystać seniorzy powyżej 75. roku życia oraz kobiety w ciąży. Od 23 listopada, zgodnie z nowelizacją rozporządzenia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022, bezpłatnie może się zaszczepić każda pełnoletnia osoba. Dzieciom w wieku od 6. miesiąca życia do 18 lat przysługuje 50-procentowa refundacja.

Osoby uprawnione do bezpłatnych szczepień przeciw grypie nie muszą umawiać się na wizytę w przychodni, by otrzymać skierowania na szczepienie. Pacjent musi jedynie zgłosić się do jednego z punktu szczepień i ustalić dogodny termin wykonania iniekcji. Przed szczepieniem należy wypełnić oświadczenie, a następnie porozmawiać z lekarzem kwalifikującym do zabiegu. Warto pamiętać, że na szczepienie należy zgłaszać się bez objawów ostrej infekcji i wysokiej gorączki.

Mapa punktów, w których można wykonać bezpłatne szczepienie znajduje się pod adresem: https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/szczepienia-na-grype.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Czy w sezonie 2021/2022 czeka nas epidemia grypy?

Szczepionkę przeciw grypie i COVID-19 można przyjąć podczas jednej wizyty

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.