Szpitale prywatne proponują powołanie społecznej rady ds. cyfryzacji ochrony zdrowia

Ogólnopolskie Stowarzyszenie Szpitali Prywatnych (OSSP), zrzeszające ponad 150 prywatnych szpitali z całego kraju, w piśmie do Izabeli Leszczyny z 6 czerwca zwróciło uwagę na najpilniejsze potrzeby w obszarze cyfryzacji z perspektywy prywatnych lecznic.

Interoperacyjność systemów informatycznych

OSSP zwraca uwagę na konieczność niezwłocznego wydania aktu wykonawczego do art. 8d Ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia. Chodzi o wymóg interoperacyjności systemów informatycznych - zgodnie z ustawą, usługodawcy oraz dostawcy usług informatycznych są obowiązani zapewniać, aby ich systemy teleinformatyczne identyfikowały się wzajemnie oraz porozumiewały się między sobą w sposób bezpieczny, zgodnie z wymogami dotyczącymi wspólnych i bezpiecznych otwartych standardów komunikacji.

Wstępne propozycje legislacyjne w tym zakresie zostały przekazane przez zarząd OSSP 20 stycznia 2025 r. na ręce Jerzego Szafranowicza oraz we wcześniejszej korespondencji z Izabelą Leszczyną - przypomniało stowarzyszenie.

"Deklarujemy gotowość do merytorycznego wsparcia procesu legislacyjnego, w tym udziału w pracach koncepcyjnych oraz testowaniu rozwiązań techniczno-organizacyjnych, które powinny obowiązywać wszystkich dostawców systemów HIS. W naszej ocenie rozwiązania te powinny opierać się na sprawdzonych, bezpiecznych mechanizmach znanych z bankowości i e-commerce" - czytamy w piśmie do szefowej resortu zdrowia.

OSSP podkreśla także, że nie można czekać na krajową implementację EHDS (European Healthcare Data Space), która ustanawia obowiązek interoperacyjności na poziomie UE, jednak nie reguluje szczegółowo integracji systemów HIS z aparaturą medyczną oraz sposobów wymiany informacji między systemami wewnątrz szpitali. Obszar ten pozostaje nadal w gestii przepisów krajowych i inicjatyw branżowych. EHDS promuje stosowanie standardów takich jak HL7 FHIR, IHE, SNOMED CT czy LOINC, ale nie definiuje konkretnych standardów dla sprzętu medycznego czy oprogramowania szpitalnego - zauważa OSSP.

Zwiększenie poziomu cyberbezpieczeństwa - dyrektywa NIS2

Z perspektywy szpitali prywatnych nadal aktualna pozostaje również kwestia zapewnienia wsparcia w zakresie cyberbezpieczeństwa. Pierwszym oczekiwanym poziomem wsparcia jest implementacja i dostosowanie rozwiązań cybersecurity w okresie wdrożenia dyrektywy NIS2, której koszty jednostkowe mogą sięgać kwoty 1 mln złotych na podmiot.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Branża farmaceutyczna nie jest gotowa na wdrożenie nowelizacji ustawy o KSC

Kolejnym elementem wsparcia powinna być według szpitali prywatnych usługa typu SOC (Security Operations Center) lub vCISO (Virtual Chief Information Security Officer).

"Koszt roczny usługi SOC, gdyby została zamówiona zbiorczo dla podmiotów zrzeszonych w OSSP, wynosi 3–5 mln zł. W przypadku usługi typu vCISO + SOC (która jest bardziej dopasowana do potencjału kadrowego placówek medycznych) kwota ta będzie prawdopodobnie dwa razy większa (6-10 mln zł/rok)" - szacuje OSSP.

"Istotnym elementem budowania tych narzędzi bezpieczeństwa jest ich przyszłe stałe finansowanie poprzez dołożenie komponentu cyberbezpieczeństwa do ceny świadczenia medycznego (brak tego składnika w wycenach procedur AOTMiT). Na dziś szacujemy, że dołożenie komponentu cyberbezpieczeństwa może być kwotą równoważną do ponoszonej dotychczas przez szpitale OSSP rocznej kwoty utrzymania systemów informatycznych w placówkach" - przekonuje stowarzyszenie i ostrzega, że przy zakładanym objęciu dyrektywą NIS2 nawet 7 tysięcy świadczeniodawców rynku medycznego brak zapewnienia finansowania zmiany może doprowadzić do długotrwałej nierentowności podmiotów medycznych, a w przypadku mniejszych podmiotów nawet do ich likwidacji.

"Pomoc w tym zakresie była zapowiedziana przez Pana Ministra Adama Niedzielskiego tuż przed jego dymisją, a szczegółowy opis zakresu usługi przekazano 20 stycznia 2025 r. na ręce Pana Ministra Jerzego Szafranowicza. Do dziś jednak temat ten pozostaje nierozwiązany, mimo że szpitale prywatne – bez dostępu do wsparcia dostępnego dla sektora publicznego – będą musiały spełniać te same wymagania wynikające z dyrektywy NIS2. Liczymy w tej kwestii na wsparcie Ministerstwa Cyfryzacji, z którym prowadzimy również dialog" - informuje OSSP.

Według stowarzyszenia, "deklarowana przez Centrum e-Zdrowia w 2023 r. kontynuacja finansowania programów cyberbezpieczeństwa przez NFZ została zaniechana, a perspektywa jej przywrócenia nie jest przedmiotem bieżących działań".

Udział w projektach centralnych

OSSP podnosi też kwestię udziału szpitali prywatnych w projektach centralnych (takich jak Platforma Usług Inteligentnych) i regionalnych (regionalne centra medycyny cyfrowej), szczególnie w kontekście realizacji projektów badawczo-rozwojowych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. "Zależy nam na zapewnieniu, że możliwa będzie partycypacja w publicznie finansowanych przedsięwzięciach, które mają charakter wspólnej infrastruktury technologicznej" - podkreśla stowarzyszenie.

Propozycja powołania społecznej rady ds. cyfryzacji ochrony zdrowia

"W kontekście powyższych tematów – interoperacyjności, cyberbezpieczeństwa oraz partycypacji w projektach cyfrowych – zgłaszamy propozycję powołania przy Ministerstwie Zdrowia społecznej rady ds. cyfryzacji ochrony zdrowia, w skład której weszliby niezależni eksperci z zakresu cyfryzacji oraz bezpieczeństwa informacji współpracujący z sektorem prywatnym. Rada ta mogłaby pełnić funkcję doradczą, konsultacyjną i inicjatywną w obszarach, które wymagają szerokiego dialogu między sektorem publicznym i prywatnym. Wydaje się, że sukcesywna praca takiego organu miałaby uzasadnienie i zatrzymała zaobserwowane przez OSSP działania chaotycznej cyfryzacji sektora. Jesteśmy gotowi do przedstawienia listy rekomendowanych ekspertów oraz propozycji zasad funkcjonowania rady" - deklaruje Andrzej Sokołowski, prezes zarządu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Szpitali Prywatnych.