Bilans "Moje zdrowie" dostępny w każdej poradni POZ. Leszczyna: to lekarz będzie decydował o częstotliwości badań

Program "Moje zdrowie" rozpoczął się 5 maja. Od tego dnia pacjenci mogą wypełnić ankietę, która jest podstawą do wystawienia zleceń na badania diagnostyczne. Po ich wykonaniu pacjenci mogą spotkać się lekarzem lub pielęgniarką, którzy przeanalizują wyniki. Pacjent dostanie indywidulany plan zdrowotny. Osoby w wieku od 20 do 49 lat mogą zrobić badania w ramach nowego bilansu "Moje zdrowie" nie częściej niż raz na 5 lat, a osoby powyżej 49. roku życia nie częściej niż co 3 lata.

- Program "Moje zdrowie" to też umocnienie podstawowej opieki zdrowotnej. Program jest kolejnym działaniem wzmacniającym rolę lekarza rodzinnego. Rozpoczęcie programu to wejście na ścieżkę profilaktyczną, co ważne, uszytą na miarę każdego pacjenta - mówiła podczas konferencji minister Izabela Leszczyna.

To lekarz będzie ustalał dla każdego pacjenta indywidualny plan zdrowotny. Jak dodała minister, program będzie szeroko promowany.

Minister zdrowia: to lekarz POZ będzie decydował o częstotliwości badań

Ministra zdrowia Izabela Leszczyna zaznaczyła w na środowej konferencji prasowej, że częstotliwość: 3 i 5 lat dotyczy całościowego przeglądu zdrowia. Podkreśliła, że lekarz podstawowej opieki zdrowotnej będzie decydował, które badania i jak często pacjent powinien powtórzyć.

- Jeśli w wynikach wyjdzie, że powinniśmy badania powtórzyć za rok, to jest to uzgadniane z lekarzem - dodała. Ministra zdrowia zaznaczyła, że bilans nie wyklucza z tego, co na co dzień oferuje podstawowa opieka zdrowotna i inne programy zdrowotne.

Konsultant krajowa w dziedzinie medycyny rodzinnej prof. Agnieszka Mastalerz-Migas podkreśliła, że program "Moje zdrowie" jest świadczeniem gwarantowanym, czyli jest dostępny w każdej placówce podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Zaznaczyła, że pacjent może skorzystać z programu w poradni, do której się zapisał.

- Mamy już w systemie wiele programów profilaktycznych, ale to pierwszy moment, gdy wprowadzamy kompleksowe narzędzie z pełną oceną stanu zdrowia pacjenta. Indywidualny plan opracowywany dla każdego pacjenta pozwoli zaplanować działania profilaktyczne na czas pomiędzy jednym bilansem a drugim. (...) Nie zrzucamy wszystkiego na barki lekarzy. Program będzie realizowany zespołowo z zaangażowaniem nie tylko lekarzy, ale też pielęgniarek i położnych POZ, a także dietetyków. U pacjentów, którzy będą mieli zrealizowany bilans i będą mieli ułożony indywidualny plan, dietetyk będzie mógł wykonać poradę z zakresu edukacji żywieniowej. Pacjent będzie miał prawo do dwóch tego rodzaju porad - mówiła prof. Agnieszka Mastalerz-Migas.

Ogromną rolę w realizacji programu "Moje zdrowie" będą też odgrywali koordynatorzy i profilaktycy.

- Każda placówka będzie mogła mieć zatrudnionego koordynatora profilaktyki. Jest na to ustalona stawka kapitacyjna. To będą osoby "zawiadujące" ruchem pacjenta i np. umawiające wizyty podsumowujące - dodała.

Jak zapewniła prof. Mastalerz-Migas, obecnie opracowywane są wskaźniki, które mają posłużyć do oceny efektu zdrowotnego jaki przyniesie program "Moje zdrowie". Jednym z tych wskaźników ma być ocena tego jak wpłynie on na rozpoznawanie i kontrolę nad chorobami sercowo-naczyniowymi. Minister Leszczyna dodała, że był wprawdzie pomysł na to, by program "Moje zdrowie" w jakimś stopniu połączyć z medycyną pracy. Ministerstwo musiało się jednak z tego wycofać. Główną barierą, jak mówiła minister, jest fakt, że medycyna pracy nie jest obszarem scyfryzowanym.

Jak będzie finansowany program "Moje zdrowie"

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Filip Nowak poinformował, że poradnia POZ będzie otrzymywała 325 zł za każdego pacjenta w wieku 20-59 lat i 349 zł za pacjenta w wieku 60 lat i starszego. Podkreślił, że porady edukacyjne i część badań będą finansowane z dodatkowej puli. Prezes NFZ zaznaczył, że warunkiem rozliczenia jest wykonanie podstawowych badań i wizyta podsumowująca.

- Program będzie finansowany za pośrednictwem Ministerstwa Zdrowia. Te środki już są uwzględnione w planie NFZ. Do końca 2025 roku to kwota 193 mln zł, która została już wpisana do planu finansowego. Kwota będzie pochodziła z dotacji podmiotowej ministra zdrowia. Realizatorzy świadczeń mogą więc bezpiecznie przyjmować pacjentów - mówił Filip Nowak, prezes NFZ.

Leszczyna podkreśliła, że "Moje zdrowie" to największy z dotychczas realizowanych programów profilaktyki zdrowotnej. Zaznaczyła, że odpowiada na oczekiwania pacjentów kompleksowego, wbudowanego w system programu profilaktycznego. Podkreśliła, że promuje budowanie dobrych relacji pacjentów z podstawową opieką zdrowotną. - To program wymagający od pacjenta i od lekarza. Sukcesu nie zobaczymy szybko, jak oczekują politycy, czyli w tej kadencji, ale będzie widoczny za kilka, kilkanaście lat - dodała.

Bilans "Moje zdrowie" - co zawiera

W pierwszych dniach działania programu "Moje zdrowie" ankietę wypełniło blisko 80 tys. pacjentów. Bilans dorosłych "Moje zdrowie" ma poprawić wczesną wykrywalność chorób układu krążenia i cukrzycy, chorób nerek, zaburzeń funkcji tarczycy, wybranych chorób onkologicznych, wybranych chorób infekcyjnych (HCV - wirus zapalenia wątroby typu C), zaburzeń psychicznych i poznawczych. Celem jest też zwiększenie odsetka osób zaszczepionych (szczepienia zalecane).

Na początku lekarz, pielęgniarka, położna lub profilaktyk przeprowadza z pacjentem ankietę (kwestionariusz bilansu zdrowia). Można ją wypełnić także samodzielnie przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) i aplikację moje IKP. W założeniu jest to pogłębiony wywiad dotyczący stylu życia, czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, chorób onkologicznych, z uwzględnieniem wywiadu rodzinnego, stanu zdrowia psychicznego, wykształcenia i środowiska życia.

Taki kwestionariusz po zatwierdzeniu jest podstawą do wystawienia zlecenia na badania. Podstawowe badania to: morfologia krwi, stężenie glukozy we krwi, poziom kreatyniny we krwi wraz z oszacowaną wartością eGFR (parametr dotyczący nerek), lipidogram uwzględniający cholesterol całkowity, LDL, HDL, cholesterol nie-HDL oraz triglicerydy, hormon tyreotropowy (TSH - wykrywa zaburzenia czynności tarczycy), badanie ogólne moczu.

Rozszerzone badania diagnostyczne są zlecane w zależności od wieku i wyniku ankiety. Mogą to być: aminotransferaza alaninowa (ALAT), aminotransferaza asparaginianowa (ASPAT), gamma glutamylotranspeptydaza (GGTP) - to próby wątrobowe, PSA całkowity (wskaźnik przerostu prostaty) u mężczyzn powyżej 50. roku życia, anty-HCV (wirusowe zapalenie wątroby typu C), lipoproteina A – wykonywana w ramach bilansu raz w życiu między 20. a 40. rokiem życia (ocena ryzyka zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe).

Wizyta podsumowująca odbędzie się w gabinecie lekarza, pielęgniarki lub położnej. Pacjent będzie miał mierzone ciśnienie tętnicze, tętno, wagę, wzrost, obwód tali, obwód bioder i wyliczone BMI (masa ciała do wzrostu) oraz WHR (obwód talii do obwodu bioder). Podczas wizyty podsumowującej ocenione zostanie "globalne ryzyko sercowo-naczyniowe". Osoby od 60. roku życia będą mogły zbadać swoje funkcje poznawcze (z wykorzystaniem skali mini-COG, która pozwala na podjęcie decyzji o pogłębieniu diagnostyki w kierunku otępienia).

Pacjent otrzyma analizę wyników badań laboratoryjnych i wyników ankiety, a także Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ). Znajdą się w nim: informacja o czynnikach ryzyka, które zostały zidentyfikowane podczas bilansu, zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia. Pacjent dostanie także indywidualny kalendarz zalecanych szczepień i listę zalecanych interwencji prozdrowotnych np. porad edukacyjnych, a w przypadku pacjentów powyżej 50. roku życia - test na krew utajoną w kale (FIT-OC).