Skuteczne zahamowanie progresji przerzutowego czerniaka [PRZYPADEK KLINICZNY]

Oprac. Monika Rachtan
opublikowano: 04-08-2022, 18:18

Przebieg leczenia pacjentki z zaawansowanym czerniakiem, z licznymi, rozsianymi przerzutami, w tym do OUN, przedstawia lek. w trakcie specjalizacji Daria Tusień-Małecka z Oddziału Klinicznego Onkologii Klinicznej i Doświadczalnej Szpitala Klinicznego im. H. Święcickiego Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Ekspert
Fot. Archiwum

Lek. Daria Tusień-Małecka, Oddział Kliniczny Onkologii Klinicznej i Doświadczalnej Szpitala Klinicznego im. H. Święcickiego Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

PRZYPADEK PACJENTKI

72-letnia kobieta zgłosiła się w październiku 2020 r. na Oddział Onkologiczny Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Lesznie z powodu guza zlokalizowanego po lewej stronie szyi. Wykonane 16 października badanie PET-CT potwierdziło obecność guza w okolicy lewej ślinianki podżuchwowej. Przeprowadzono biopsję cienkoigłową guza szyi i podejrzewano raka płaskonabłonkowego. Preparaty konsultowano w Wielkopolskim Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Poznaniu, podejrzewano czerniaka. Rozpoznanie to potwierdziła biopsja gruboigłowa nowo powstałej zmiany w tkance podskórnej lewego śródbrzusza.

Pogłębiona diagnostyka przed leczeniem

W lutym 2021 r. pacjentkę skierowano na Oddział Kliniczny Onkologii Klinicznej i Doświadczalnej Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu celem rozpoczęcia leczenia systemowego.

2 marca wykonano badanie tomografii komputerowej, które uwidoczniło rozsiew choroby do płuc, trzustki, układu chłonnego, tkanki podskórnej, a także do ośrodkowego układu nerwowego (guz w prawym płacie czołowym ok. 18 x 16 mm, prawym płacie potylicznym 8 mm oraz w prawej półkuli móżdżku 5 mm).

W chwili badania chora była w stanie ogólnym średnim, w skali WHO — 2, osłabiona, z towarzyszącymi dolegliwościami bólowymi głowy i nudnościami.

Radioterapia + leczenie systemowe

Pacjentkę w trybie pilnym skierowano do radioterapeuty celem przeprowadzenia radioterapii stereotaktycznej zmian w mózgowiu. Następnie, z uwagi na pogarszający się stan ogólny pacjentki spowodowany znaczną dynamiką choroby, zadecydowano o kwalifikacji do pierwszej linii leczenia inhibitorem BRAF w połączeniu z inhibitorem MEK.

16 marca chora rozpoczęła pierwszy cykl terapii enkorafenibem z binimetynibem.

Poprawa stanu chorej

W wyniku zastosowanego leczenia uzyskano odpowiedź częściową. W ocenie obrazowej z 25 maja zaobserwowano zmniejszenie wszystkich zmian targetowych i większości nietargetowych, w tym zmian w mózgowiu. Poprawa obrazu radiologicznego współgrała z polepszającym się stanem klinicznym chorej i ustępowaniem wcześniejszych objawów.

Modyfikacja terapii z powodu działań niepożądanych

Po 2 cyklach leczenia obserwowano skórne działania niepożądane (nawracający stopień 2 według klasyfikacji Common Terminology Criteria for Adverse Events, CTCAE), m.in. zmiany o charakterze złuszczania, z tworzeniem pęcherzy i obrzękiem obu dłoni, powodujące dolegliwości bólowe i utrudniające codzienne funkcjonowanie. Zdecydowano o redukcji dawki leków.

Onkologia
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
×
Onkologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Od 11 maja leczenie prowadzono w dawce dobowej 300 mg enkorafenibu i 60 mg binimetynibu. Powyższe dolegliwości nie nawróciły, a chora z dobrą tolerancją kontynuowała leczenie. W kontrolnym badaniu tomografii komputerowej z 17 sierpnia utrzymywała się częściowa odpowiedź z dalszą regresją większości zmian targetowych i nietargetowych.

W listopadzie 2021 r., po 8 miesiącach skutecznego leczenia, niezależnie od prowadzonej terapii, chora zmarła w wyniku ciężkiego przebiegu infekcji wirusem SARS-CoV-2.

Komentarz onkologa
Przerzuty czerniaka do mózgu pogarszają rokowanie
Prof. dr hab. n. med. Jacek Mackiewicz
onkolog kliniczny w Klinice Onkologii Klinicznej i Doświadczalnej Instytutu Onkologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu
Przerzuty czerniaka do mózgu pogarszają rokowanie
Fot. Archiwum

W momencie rozpoznania czerniaka skóry u niemal 10 proc. chorych stwierdza się obecność przerzutów do mózgu. Rokowanie tych chorych jest złe. Przerzuty te są przyczyną zgonu 20-50 proc. chorych. Rokowanie jest dużo gorsze, gdy ich obecność wiąże się z objawami — wówczas u ok. 90 proc. chorych przerzuty do mózgu są bezpośrednią przyczyną zgonu. Leczenie chorych z przerzutami do mózgu obejmuje: leczenie miejscowe (chirurgiczne/radioterapia), skojarzone najczęściej z leczeniem systemowym (immunoterapia, terapia celowana) oraz leczenie objawowe. U chorych na uogólnionego czerniaka, mających bezobjawowe przerzuty do mózgu, odsetki odpowiedzi wewnątrzczaszkowych są zbliżone po zastosowaniu skojarzonej immunoterapii (anty-PD1 + anty-CTLA-4) i terapii celowanej (inhibitor BRAF + inhibitor MEK). Jednak odpowiedzi uzyskane w przypadku użycia immunoterapii utrzymują się dłużej, przekładając się na dłuższe przeżycie chorych.

Inhibitory BRAF w połączeniu z inhibitorami MEK, obok immunoterapii skojarzonej, znajdą zastosowanie u chorych z objawowymi przerzutami do mózgu (szczególnie gdy konieczna jest szybka redukcja masy nowotworu), pacjentów w gorszym stanie ogólnym oraz gdy nie ma możliwości leczenia miejscowego tych przerzutów.

U prezentowanej pacjentki, ze względu na zły stan sprawności, objawy związane z chorobą nowotworową oraz jej szybki postęp, zdecydowano o włączeniu terapii inhibitorem BRAF (enkorafenib) w połączeniu z inhibitorem MEK (binimetynib). Szybko uzyskano poprawę stanu klinicznego, a odpowiedź w wyniku zastosowanego leczenia utrzymywała się kilka miesięcy.

Chora zmarła z przyczyny nieonkologicznej, w momencie zgonu nie prezentowała klinicznej progresji choroby nowotworowej.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Czerniak - dopasowanie dawki leków systemowych poprawiło tolerancję terapii [PRZYPADEK KLINICZNY]

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.