Skuteczna alternatywa dla elektrowstrząsów stosowanych dotąd w depresji lekoopornej

Notowała Monika Rachtan
opublikowano: 22-12-2021, 11:38

Od lat nie były rejestrowane żadne innowacyjne leki dla chorych na depresję lekooporną, które przyniosłyby znamienne zmiany w sposobie leczenia tego schorzenia - mówi prof. Piotr Gałecki.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Na zdj. prof. dr hab. n. med. Piotr Gałecki, kierownik Kliniki Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii.
Archiwum

Po sukcesie, który miał miejsce ok. 20 lat temu, kiedy to do praktyki klinicznej trafiły inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny oraz inne leki o mieszanym lub atypowym mechanizmie działania przeciwdepresyjnego, nie wydarzyło się w tym obszarze wiele. Leki, o których mówię, były skupione na mechanizmach związanych z aminami biogennymi i nie u wszystkich pacjentów okazują się one skuteczne.

Obecnie w badaniach klinicznych pojawiło się wiele nowych cząsteczek, które działają w odmienny sposób. Ich działanie jest oparte na najnowszej wiedzy dotyczącej mechanizmu powstawania depresji i jej wpływu na pracę całego organizmu. W depresji dochodzi do zmian w funkcjonowaniu układu immunologicznego i do pewnych zmian degeneracyjnych, a także do zahamowania neurogenezy w niektórych obszarach mózgu, która także odbywa się u osób dorosłych.

Od zeszłego roku jest zarejestrowana w Unii Europejskiej we wskazaniu lekkoopornej depresji innowacyjna terapia donosowa, która stanowi skuteczną alternatywę dla elektrowstrząsów, stosowanych w tej grupie chorych na depresję. Esketamina jest jedną z nowoczesnych cząsteczek, przebadaną w leczeniu depresji lekoopornej, pochodną lewoskrętnego izomeru ketaminy, leku z wielkim powodzeniem od dawna używanego w anestezjologii. Esketamina to bardzo bezpieczna cząsteczka w formulacji, w której jest podawana (inhalacje donosowe). To lek dedykowany pacjentom cierpiącym na depresję lekooporną, który dołączamy jako trzecią linię leczenia, jeśli dwie poprzednie nie przyniosły efektu.

Badania kliniczne wykazały, że esketamina podawana donosowo w zalecanej dawce nie powoduje żadnych poważnych działań niepożądanych u większości chorych. Jak dowiodły badania kliniczne, w ciągu pierwszych 24-48 godzin po podaniu leku dochodzi u chorych do redukcji nasilenia objawów depresyjnych o ponad połowę. To olbrzymi mentalny przełom w leczeniu depresji, ponieważ dotychczas oczekiwaliśmy efektów działania leku po ok. 2-4 tygodniach od dnia ich zastosowania.

Psychologia i psychiatria
Specjalistyczny newsletter przygotowywany przez ekspertów
ZAPISZ MNIE
×
Psychologia i psychiatria
Wysyłany raz w miesiącu
Specjalistyczny newsletter przygotowywany przez ekspertów
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Skuteczność i szybkość działania terapii farmakologicznych to bardzo ważny aspekt w odniesieniu do compliance pacjenta. Jeśli chory stosuje lek, ale nie widzi szybkich efektów terapii, często samodzielnie rezygnuje z jego przyjmowania. Zaburzenia psychiczne, a w szczególności depresja, to schorzenia, w których współpraca z pacjentem pozostaje wyzwaniem. Niekiedy ciężko jest przekonać chorych do podjęcia terapii, wielu z nich nie przyznaje się do nieprzyjmowania leków. Ponadto bezpieczeństwo terapii i mała liczba skutków ubocznych to kolejne elementy, które zachęcają lekarzy, ale przede wszystkim pacjentów do podjęcia leczenia esketaminą.

Powinniśmy dołożyć wszelkich starań, aby ta cząsteczka była w pełni dostępna dla pacjentów z depresją lekooporną. Wydaje się, że najlepszym rozwiązaniem dla zapewnienia dostępności tego leku byłoby stworzenie programu lekowego, dedykowanego dla tej grupy pacjentów. Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) zna tę procedurę, ponieważ jest ona z powodzeniem stosowana w onkologii, reumatologii czy neurologii. Myślę, że właśnie pójście drogą programu lekowego pozwoli nam zabezpieczyć dostęp do leczenia dla największej liczby chorych.

W Polsce każdego dnia 2 mln osób przyjmuje leki przeciwdepresyjne. Z uwagi na fakt, że depresja lekooporna jest poważnym problemem w psychiatrii, doświadcza jej ponad 30 proc. pacjentów chorujących na depresję, zasługuje ona na zainteresowanie decydentów. Z przedstawionych danych liczbowych jednoznacznie wynika, że potrzeba jak najszybszej refundacji skutecznej i bezpiecznej terapii, jaką jest donosowa esketamina, jest niezwykle paląca.

POLECAMY TAKŻE: Depresja, schizofrenia i choroba afektywna dwubiegunowa - jakie możliwości terapii stwarza nowoczesna psychiatria? [DEBATA]

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.