Sanepid nie może stawiać pozaprzepisowych wymogów

Sławomir Molęda
opublikowano: 16-12-2011, 00:00

„Czy Państwowa Inspekcja Sanitarna, w ramach kontroli w poz sposobu dokumentowania realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, ma prawo żądać od przychodni rachunków i faktur za środki czystości, płyny dezynfekcyjne, mydła itp.? Czy gabinet przyjęć pacjentów musi spełniać wymagania dla gabinetu zabiegowego? Czy lekarz poz musi nosić ubrania ochronne lub fartuchy? Czy nie może występować w domowym ubraniu, jak w Anglii czy Holandii? U nas sanepid nie dopuszcza tego, a jak zakładaliśmy praktyki, to mówiono nam o dowolności” — skarży się czytelniczka.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zwanej potocznie sanepidem, należy sprawowanie nadzoru nad warunkami higienicznosanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia wykorzystywane do udzielania świadczeń zdrowotnych. Warunki te zostały określone w przepisach prawa. Inspekcja nie może żądać przestrzegania warunków, które nie wynikają z obowiązujących przepisów. Uprawniona jest natomiast do żądania okazania dokumentów i udostępnienia wszelkich danych w związku z wykonywaną kontrolą.

Obowiązek 
działań profilaktycznych

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nakłada na kierowników ZOZów oraz lekarzy prowadzących praktyki zawodowe obowiązek podejmowania działań profilaktycznych, do których należą:

1) ocena ryzyka wystąpienia zakażenia związanego z wykonywaniem świadczeń zdrowotnych;
2) monitorowanie czynników alarmowych i zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w zakresie wykonywanych świadczeń;
3) opracowanie, wdrożenie i nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, w tym dekontaminacja skóry, błon śluzowych lub innych tkanek, a także wyrobów medycznych oraz powierzchni pomieszczeń i urządzeń;
4) stosowanie środków ochrony indywidualnej i zbiorowej w celu zapobieżenia przeniesieniu na inne osoby biologicznych czynników chorobotwórczych;
5) wykonywanie badań laboratoryjnych oraz analizę lokalnej sytuacji epidemiologicznej w celu optymalizacji profilaktyki i terapii antybiotykowej;
6) prowadzenie kontroli wewnętrznej w zakresie realizacji działań profilaktycznych.

Ta sama ustawa zobowiązuje do prowadzenia dokumentacji realizacji działań profilaktycznych. Zgodnie z przepisami rozporządzenia ministra zdrowia, na przedmiotową dokumentację składają się:

1) dokumenty zawierające opis sposobu postępowania w przypadku podejmowania działań profilaktycznych;
2) oświadczenia pracowników o zaznajomieniu się z tymi dokumentami;
3) dokumenty zawierające opis wyników kontroli realizacji działań profilaktycznych, wniosków pokontrolnych oraz zaleceń;
4) dokumenty zawierające opis działań mających na celu monitorowanie zagrożeń i czynników alarmowych;
5) dokumenty zawierające opis działań mających na celu monitorowanie stanu zdrowia pracowników narażonych na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych w miejscu pracy;
6) wyciągi, odpisy lub kopie ww. dokumentów.

Zakres kontroli 
musi być wcześniej ustalony

Z brzmienia ustawy wynika, że realizacja działań profilaktycznych oraz prowadzenie dokumentacji tych działań są dwoma niezależnymi zakresami przedmiotowymi kontroli. Jeżeli więc w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli wskazano, że dotyczy ona sposobu dokumentowania realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, to taka kontrola nie może objąć samej realizacji tych działań. Rachunki i faktury za środki czystości nie zostały zaliczone do dokumentacji działań profilaktycznych, więc sanepid nie może ich żądać w ramach kontroli tej dokumentacji. Żądanie takie byłoby uprawnione w ramach kontroli realizacji działań profilaktycznych, ponieważ jednym z takich działań jest dekontaminacja, a przedstawienie rachunków potwierdza nabywanie środków niezbędnych do dekontaminacji.

Stosowanie środków ochrony zależne od ryzyka zakażenia
Ubrania ochronne i fartuchy należą do środków ochrony indywidualnej, których stosowanie jest wymagane jako jedno z działań profilaktycznych. Nie jest to jednak wymóg sztywny. Konieczność stosowania środków ochrony zależy od stopnia ryzyka wystąpienia zakażenia związanego z wykonywaniem danych świadczeń zdrowotnych. Ocena tego ryzyka jest obowiązkiem świadczeniodawcy, a środki ochrony powinny być stosowane adekwatnie do rodzaju zagrożenia. Lekarz poz, który przyjmuje osoby zdrowe, nie musi czynić tego w fartuchu. Jeżeli jednak przyjmuje chorych, którzy kaszlą lub kichają, to powinien zabezpieczyć się przed zakażeniem. Dodatkowe środki ochrony, takie jak rękawiczki ochronne, będą wymagane przy wykonywaniu zabiegów itd. Sanepid może sformułować doraźne zalecenia, uwagi lub wnioski w tym zakresie, lecz nie ma wystarczających podstaw prawnych do egzekwowania wymogu stosowania fartuchów przez lekarzy poz bez względu na okoliczności.

Przepisy, które określają wymagania fachowe i sanitarne dla pomieszczeń przychodni, odróżniają gabinet lekarski (przeznaczony do badań lekarskich pacjentów) od gabinetu diagnostycznozabiegowego. W każdym przypadku kształt i powierzchnia gabinetu powinna umożliwiać prawidłowe rozmieszczenie, zainstalowanie i użytkowanie urządzeń, aparatury i sprzętu, stanowiących jego niezbędne, funkcjonalne wyposażenie. Decydujące znaczenie dla określenia wymagań ma więc przeznaczenie danego gabinetu.

Prowadząc kontrole przychodni i praktyk zawodowych, sanepid jest zobowiązany do przestrzegania przepisów o kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców. W razie ich naruszenia, takiego jak przekroczenie zakresu kontroli, można wnieść sprzeciw w terminie 3 dni roboczych od wszczęcia kontroli. Sprzeciw wnosi się na piśmie do organu wykonującego kontrolę, którym z reguły jest powiatowy inspektor sanitarny. Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie kontroli do czasu jego rozpatrzenia. Na postanowienie w tym zakresie przysługuje zażalenie, które wnosi się do organu wyższej instancji (w odniesieniu do inspektora powiatowego jest nim wojewódzki inspektor sanitarny).


PODSTAWA PRAWNA

1) art. 1 pkt 7 i art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej;
2) art. 1 pkt 6 oraz art. 1113 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
3) art. 77 ust. 1 i 3, art. 79 ust. 6 pkt 4, art. 79a ust. 6 pkt 6 i ust. 8 oraz art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
4) § 1 rozporządzenia ministra zdrowia z 27 maja 2010 r. w sprawie sposobu dokumentowania realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych oraz warunków i okresu przechowywania tej dokumentacji (Dz.U. nr 100, poz. 645);
5) § 12 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz § 15 rozporządzenia ministra zdrowia z 2 lutego 2011 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 31, poz. 158).

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir Molęda

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Prawo / Sanepid nie może stawiać pozaprzepisowych wymogów
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.