SAD: wyprzedzeniowe leczenie antydepresyjne

Marta Koton-Czarnecka
11-01-2006, 00:00

Na depresję zimową cierpi od 3 do 10 proc. populacji. Według ostatnich badań, pomocne dla tych osób może być wyprzedzeniowe leczenie antydepresyjne, rozpoczynane zanim wystąpią objawy choroby.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
U podstaw etiologii depresji zimowej, czyli sezonowej choroby afektywnej (seasonal affective disorder - SAD) leży niedobór światła słonecznego, zwłaszcza w godzinach rannych. Ciemne poranki zakłócają naturalny rytm snu i czuwania, co wpływa na zwiększenie wydzielania melatoniny i prawdopodobnie powoduje zmiany w metabolizmie serotoniny. U niektórych osób wywołać to może symptomy depresyjne.
W przypadkach depresji zimowej najczęściej występującymi objawami jest uczucie zmęczenia i ciągłego niewyspania, niechęć do porannego wstawania oraz brak motywacji do podejmowania jakichkolwiek działań. SAD może objawiać się też w sposób podobny do innych rodzajów depresji: poczuciem smutku i beznadziejności, problemami z koncentracją, apatią, stanami lękowymi, osłabieniem popędu seksualnego, nasileniem dolegliwości zespołu napięcia przedmiesiączkowego w przypadku kobiet.
Bardzo charakterystyczny dla depresji sezonowej jest wzrost apetytu (nasilający się zwłaszcza wieczorami i w nocy), który odróżnia SAD od innych rodzajów depresji, zazwyczaj odznaczających się spadkiem apetytu. Sezonowe zaburzenia afektywne diagnozowane są, gdy objawy depresyjne powtarzają się przez co najmniej dwa następujące po sobie sezony jesienno-zimowe.
Szacuje się, że 80 proc. pacjentów cierpiących na depresję zimową stanowią kobiety.
W leczeniu depresji sezonowej zaleca się spacery w godzinach "słonecznych", psychoterapię, terapię światłem, której wysoka skuteczność została potwierdzona w niedawno opublikowanej metaanalizie, obejmującej 20 randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych (A. J. Psych. 2005, 162: 656-662), oraz farmakoterapię i terapię skojarzoną.
Najczęściej stosowanymi antydepresantami są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRIs), a nieco mniej popularne - inhibitory wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny. Tradycyjnie leki antydepresyjne podawane są dopiero po stwierdzeniu objawów depresji.
Naukowcy z Clinical Research Associates w Maryland (USA) sugerują nowe podejście do problemu, czyli zapobieganie symptomom SAD dzięki zastosowaniu leczenia wyprzedzeniowego. Na istnienie takiej możliwości wskazują wyniki trzech przeprowadzonych przez tych badaczy prospektywnych, randomizowanych, kontrolowanych placebo badań klinicznych. Objęto nimi 1042 pacjentów, u których epizody depresji zimowej powtarzały się średnio 13-krotnie. 70 proc. badanych stanowiły kobiety, 60 proc. z nich nigdy wcześniej nie było leczonych w związku z sezonową chorobą afektywną.
Pacjenci otrzymywali bupropion w dawce 15-300 mg dziennie lub placebo począwszy od jesieni aż do wiosny. Odsetek pacjentów z grupy leczonej antydepresantem i grupy otrzymującej placebo, u których wystąpił nawrót dużej depresji, wyniósł w kolejnych badaniach odpowiednio: 19 i 30 proc., 13 i 21 proc., 16 i 31 proc. Na podstawie wyników wszystkich trzech badań obliczono, że relatywne ryzyko wystąpienia objawów SAD zostało zredukowane wskutek wczesnego rozpoczęcia leczenia antydepresyjnego o 44 proc.
Odstawienie bupropionu wraz z nadejściem wiosny nie spowodowało wystąpienia depresji u zażywających lek osób. Badania wpływu wczesnego podania antydepresantów (zanim wystąpią objawy depresji) na prawdopodobieństwo nawrotu SAD prowadził zespół profesora Normana Rosenthala, który jako pierwszy w 1984 r. opisał depresję zimową.

Źródło: Biological Psychiatry 2005, 58: 658-667, Psychiatric Times 2005, 22: 11.



Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Marta Koton-Czarnecka

Puls Medycyny

Praca i kariera / SAD: wyprzedzeniowe leczenie antydepresyjne
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.