Są już wytyczne żywienia w chorobach neurologicznych

oprac. MMD
16-10-2017, 15:02

Podczas zjazdu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego ogłoszono pierwszą część wytycznych „Leczenie żywieniowe w neurologii – stanowisko interdyscyplinarnej grupy ekspertów”. Kolejne, zaplanowane na przyszły rok, będą zawierały standardy żywieniowe dla konkretnych jednostek chorobowych.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

„Określenie wytycznych żywieniowych w neurologii to kolejny, milowy krok naprzód. Dzięki temu każdy, kto zajmuje się leczeniem chorych neurologiczne, będzie miał łatwy dostęp do wszystkich zaleceń. Mamy nadzieję, że nowe standardy wpłyną na poprawę efektów leczeni” – mówi neurolog dr n. med. Beata Błażejewska-Hyżorek, ordynator Oddziału Ogólnego i Leczenia Udaru Mózgu II Kliniki Neurologii Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, która  była zaangażowana w opracowanie wytycznych. 

Dokument zwraca uwagę na konsekwencje i możliwe powikłania niedożywienia. Przedstawia zasady oceny stanu odżywienia pacjenta z chorobą neurologiczną i zastosowania adekwatnej dla chorego terapii żywieniowej. 

Niedożywienie u pacjentów neurologicznych

Stopień odżywienia organizmu jest jednym z czynników, mających wpływ na rokowanie w leczeniu chorych neurologicznych, którzy są szczególnie narażeni na niedożywienie. Boryka się z nim nawet 62 proc. pacjentów z udarem mózgu, 70 proc. po ciężkim urazie głowy, do 24 proc. osób dotkniętych chorobą Parkinsona oraz 16 proc. chorych na stwardnienie zanikowe boczne. Ich szanse na skuteczne leczenie i przeżycie istotnie maleją [1]. 

Problemy z odpowiednim stanem odżywienia organizmu wynikają z dolegliwości towarzyszących chorobom neurologicznym, takich jak zaburzenia świadomości i funkcji poznawczych, niedowłady, zaburzenia połykania, dysfunkcje przewodu pokarmowego, upośledzenia sprawności fizycznej czy utrata apetytu spowodowana złym stanem psychicznym, np. depresją.

Istotnym problemem, zwłaszcza u pacjentów po udarze mózgu, jest dysfagia, czyli trudności z przełykaniem, które - oprócz odwodnienia i niedożywienia - mogą prowadzić także do zachłystowego zapalenia płuc, stanowiącego zagrożenie dla zdrowia i życia. Chorzy bardzo często mają też zwiększony metabolizm, szczególnie widoczny w ostrej fazie choroby oraz w procesie zdrowienia. Eksperci podkreślają, że w czasie choroby neurologicznej zapotrzebowanie organizmu na białko, składniki odżywcze i energię może wzrosnąć tak bardzo, że dostarczenie odpowiedniej ilości składników poprzez tradycyjną dietę może być trudne. 

W wyniku niedożywienia może dojść do:

• większego ryzyka wystąpienia odleżyn oraz zakażenia (szczególnie układu oddechowego),

• obniżenia jakości życia,

• dłuższego czasu hospitalizacji lub większej liczby pobytów na oddziałach intensywnej terapii,

• mniejszej skuteczności rehabilitacji.

U niedożywionych pacjentów spada również aktywność życiowa oraz zwiększa się zależność od innych osób. Dlatego tak ważna jest szybka interwencja.

Kiedy rozpocząć leczenie żywieniowe?

Na podstawie analizy stanu klinicznego pacjenta, stopnia i rodzaju niedożywienia, lekarz dobiera właściwą metodę leczenia. Kolejnym krokiem jest monitorowanie jego skuteczności. Obecnie podczas leczenia, w zależności od stanu pacjenta, stosuje się żywienie doustne, dojelitowe lub pozajelitowe. Jest ono jednym z elementów terapii.

„W przypadku konieczności rozpoczęcia leczenia żywieniowego, zawsze powinno się rozpocząć od żywienia dojelitowego, doustnego, a w przypadku całkowitego lub częściowego braku możliwości jego realizacji należy wprowadzić żywienie za pomocą sztucznego dostępu. W dokumencie określone zostało stanowisko w sprawie tzw. produktów ONS (oral nutritional supplements), które dają szanse na efektywniejsze pokrycie indywidualnych potrzeb żywieniowych poszczególnych pacjentów. Preparaty typu ONS są wskazane u każdego chorego, który nie jest w stanie za pomocą zwykłej diety pokryć indywidualnego zapotrzebowania na składniki pokarmowe” – mówi dr n. med. Beata Błażejewska-Hyżorek. U chorych, którym nie można zapewnić odpowiedniej liczby kalorii (przynajmniej 60 proc. dziennego zapotrzebowania), należy rozważyć połączone żywienie dojelitowe i pozajelitowe.

Eksperci podkreślają, że sprecyzowanie zasad dotyczących leczenia żywieniowego u chorych neurologicznie istotnie może przyczynić się  do zwiększenia skuteczności i poprawy efektów leczenia. „Chory, u którego podejmuje się prawidłową interwencję żywieniową w odpowiednim czasie i formie, ma szansę na uniknięcie poważnych konsekwencji zdrowotnych, związanych z niedożywieniem i zaburzeniami połykania, na uzyskanie lepszych efektów rehabilitacji i powrót do zdrowia” – dodaje dr n. med. Beata Błażejewska-Hyżorek.

Dwa lata temu ogłoszono wytyczne żywieniowe dla pacjentów onkologicznych.

[1] Kłęk S, Błażejewska-Hyżorek B, Czernuszenko A, Członkowska A, Gajewska D, Karbowniczek A, Kimber-Dziwisz L, Ryglewicz D, Sarzyńska-Długosz I, Sienkiewicz-Jarocz H, Sobów T, Sławek J. Leczenie żywieniowe w neurologii — stanowisko interdyscyplinarnej grupy ekspertów. Część I. Zasady ustalania wskazań do leczenia żywieniowego. Polski Przegląd Neurologiczny 2017, nr 3, tom 13, str. 106-119.

 

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: oprac. MMD

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Neurologia / Są już wytyczne żywienia w chorobach neurologicznych
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.