Rzadkie przyczyny częstych infekcji u dzieci

  • Iwona Kazimierska
opublikowano: 13-02-2013, 16:18
aktualizacja: 28-06-2018, 16:24

W przypadku małych dzieci częste, nawracające katary nie muszą oznaczać alergicznego nieżytu nosa czy niedoborów odporności. Bywa, że są związane z pewnymi defektami wrodzonymi, np. nosicielstwem mutacji genu odpowiedzialnego za mukowiscydozę czy pierwotną dyskinezą rzęsek.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Przyjmuje się, że dzieci, w zależności od grupy wiekowej, mogą mieć od 0 do nawet 18 infekcji rocznie. Przy założeniu, że infekcja trwa przeciętnie 10 dni, taka częstość zachorowań powoduje pół roku wyłączenia z normalnego funkcjonowania zarówno dziecka, jak i rodzica.

80 proc. infekcji układu oddechowego (bez względu na wiek chorego) wywołane jest przez wirusy.
Zobacz więcej

80 proc. infekcji układu oddechowego (bez względu na wiek chorego) wywołane jest przez wirusy. iStock

„Rozpoznanie przyczyn jest stosunkowo trudne. U dzieci często kierujemy się ku zaburzeniom odporności, alergicznemu nieżytowi nosa. Jeżeli mały pacjent notorycznie wraca do lekarza, należy pamiętać, że może to być zespół nieruchomych rzęsek czy mukowiscydoza” – mówił podczas IX Krajowego Forum Rynologicznego prof. dr hab. n. med. Marek Kulus, kierownik Kliniki Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Przeziębienie a mukowiscydoza

„W przypadku mukowiscydozy dysponujemy skriningiem noworodkowym, który dosyć dobrze wyłapuje dzieci z grupy ryzyka. Trzeba jednak pamiętać o tym, że o ile mukowiscydoza występuje u 1:3000-5000 dzieci, to nosicielstwo genu jest częstsze i wynosi 1:50-100 dzieci. Nosicielstwo genu wystarczy, by dziecko miało problemy z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej nosa i zatok” – wyjaśnia prof. Kulus.

Różnorodność objawów klinicznych, ich zmienne nasilenie, od łagodnych do bardzo ciężkich, sprawia, że mukowiscydoza przebiega pod wieloma postaciami klinicznymi. Nierzadko występuje w postaciach o nietypowym przebiegu, takich jak sporadyczne infekcje dróg oddechowych, izolowana przewlekła infekcja zatokowa czy polipowatość błony śluzowej nosa.

Podstawowym objawem ze strony układu oddechowego jest kaszel, zwykle najbardziej męczący po nocy, ze względu na zaleganie lepkiego śluzu w drzewie oskrzelowym. Dla najmłodszych dzieci charakterystyczne jest zapalenie oskrzelików. U wielu chorych nawrotowe zakażenie i postępująca obturacja oskrzeli prowadzą do przewlekłego zapalenia oskrzeli, rozstrzeni oskrzeli oraz włóknienia płuc.

Rzadko spotykana dyskineza rzęsek

Pierwotna dyskineza rzęsek (primary ciliary dyskinesia, PCD) jest rzadkim zaburzeniem genetycznym, spowodowanym uszkodzeniem funkcji rzęsek. Do najczęstszych objawów klinicznych PCD należą:

  • nawracające zakażenia układu oddechowego,
  • zapalenie zatok,
  • zapalenie ucha środkowego,
  • zapalenie oskrzeli,
  • rozstrzenie oskrzeli,
  • u około 50 proc. pacjentów odwrócenie trzewi.

Objawy ze strony układu oddechowego spowodowane upośledzeniem klirensu śluzowo-rzęskowego mogą być podobne do objawów astmy oskrzelowej. Diagnostyka pierwotnej dyskinezy rzęsek oparta jest na ocenie struktury i funkcji rzęsek.

Istnieje również nabyta dyskineza rzęsek, której przyczynami mogą być zakażenia bakteryjne i wirusowe, zanieczyszczenie środowiska, przyjmowane leki. W przeciwieństwie do nabytej dyskinezy, która jest zwykle procesem odwracalnym, PCD ma charakter stały. Częstość występowania pierwotnej dyskinezji rzęsek oceniana jest na od 1:15 000 do 1:20 000 żywych urodzeń.

Zdaniem specjalisty: Czy warto stosować u dzieci szczepionki przeciwbakteryjne

Prof. dr hab. n. med. Marek Kulus, kierownik Kliniki Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego WUM

80 proc. infekcji układu oddechowego (bez względu na wiek chorego) wywołane jest przez wirusy. Jeśli chodzi o ostre zakażenia, to zdarzają się infekcje bakteryjne. Jeżeli decydujemy się na antybiotykoterapię, to lekiem z wyboru jest amoksycylina. Natomiast w sytuacji, gdy dziecko w ciągu ostatnich 90 dni otrzymywało już antybiotyk lub uczęszcza do szkoły czy przedszkola, lub też z historii choroby wiemy, że trudno poddaje się leczeniu, od razu sięgamy po amoksycylinę z kwasem klawulanowym czy też cefuroksym. 

Rodzice często pytają o skuteczność immunostymulacji, czyli szczepionek przeciwbakteryjnych. Dane na podstawie przeglądu systematycznego piśmiennictwa okazują się bardzo zachęcające. Wiele preparatów immunostymulujących daje korzystny efekt, ale należy pamiętać, że to działanie jest rozłożone w czasie. Trzeba o tym mówić rodzicom, bo oni oczekują rezultatu już po podaniu pierwszej dawki preparatu.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Iwona Kazimierska

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Choroby układu oddechowego / Rzadkie przyczyny częstych infekcji u dzieci
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.