RPO: Ubezwłasnowolnienie całkowite jest niekonstytucyjne

EG
opublikowano: 17-01-2019, 11:38

Adam Bodnar zbadał dla Trybunału Konstytucyjnego skargę osoby ubezwłasnowolnionej. Opinia Rzecznika Praw Obywatelskich o ubezwłasnowolnieniu całkowitym jest jasna: to instrument prawny niezgodny z zasadami wolności i godności człowieka oraz poszanowania jego życia prywatnego.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Według obowiązujących przepisów ubezwłasnowolniona częściowo lub całkowicie może zostać osoba, która ukończyła 13. rok życia, „jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem". Do konsekwencji ubezwłasnowolnienia całkowitego - przeciwko któremu od dawna protestuje nie tylko RPO, ale również środowisko osób niepełnosprawnych – należy m.in. niemożność zawarcia małżeństwa i sprawowania władzy rodzicielskiej, nawiązania stosunku pracy, sporządzenia testamentu oraz realizowania biernego i czynnego prawa wyborczego.

„Wszelkie działania [osoby ubezwłasnowolnionej – red.] wymagają pośrednictwa opiekuna ustanowionego przez sąd. Ubezwłasnowolnienie jest stosowane bezterminowo i nie jest poddawane okresowej kontroli przez niezawisły organ. Konsekwencje ubezwłasnowolnienia całkowitego bywają porównywane w literaturze i doktrynie prawa do śmierci cywilnej. Ze statystyk wynika absolutna przewaga orzekania ubezwłasnowolnienia całkowitego w stosunku do częściowego (od 89 do 92 proc. uwzględnionych wniosków). Sądy uwzględniają zaś 2/3 wszystkich składanych wniosków. W Polsce ubezwłasnowolnionych całkowicie jest ok. 90 tys. osób, a liczba ta stale rośnie.” – zwraca uwagę Adam Bodnar.

RPO wskazuje, że ta forma ubezwłasnowolnienia drastycznie narusza zagwarantowane konstytucyjnie prawo do wolności i godności – ubezwłasnowolnieni nie mogą brać udziału w decyzjach dotyczących ich osoby i majątku, a wyznaczeni im opiekunowie nie muszą brać pod uwagę ich życzeń. W rekomendacjach dla Polski z października 2018 r. Komitet ONZ zalecił m.in. likwidację instytucji ubezwłasnowolnienia. Ministerstwo Sprawiedliwości, mimo że przyznało w tym zakresie rację Adamowi Bodnarowi, uznało, że jakiekolwiek zmiany prawne muszą zaczekać – resort ma obecnie inne priorytety.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Wola opiekuna nie zastąpi woli ubezwłasnowolnionego

Opieka psychiatryczna we Francji bliżej pacjenta

Źródło: RPO

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: EG

× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.