Relacja z XXV Bieszczadzkich Dni Psychiatrycznych w Arłamowie

Dr n. med. Maciej Kuligowski, przewodniczący Komitetu Organizacyjnego
opublikowano: 13-10-2020, 15:11

W dniach 2-4.10.2020 w Arłamowie odbyła się jedyna jak do tej pory „na żywo” w 2020 r. konferencja naukowo-szkoleniowa o tematyce psychiatrycznej. Były to jubileuszowe XXV Bieszczadzkie Dni Psychiatryczne organizowane przez Podkarpackie Centrum Zdrowia Psychicznego Barket & Kuligowski w Przemyślu.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Spotkanie odbyło się pod patronatem konsultanta krajowego w dziedzinie psychiatrii prof. Piotra Gałeckiego. Patronat medialny objął "Puls Medycyny" i kwartalnik "Psychiatra". Partnerem konferencji zostało Polskie Towarzystwo Psychiatryczne. Przewodniczącym Komitetu Naukowego był prof. Andrzej Czernikiewicz. Udział wzięło ok. 200 psychiatrów z całego kraju, co było nie lada wyzwaniem organizacyjnym w okresie pandemii.

XXV Bieszczadzkie Dni Psychiatryczne
Wyświetl galerię [1/3]

XXV Bieszczadzkie Dni Psychiatryczne materiały prasowe

Większość wykładowców osobiście wzięło udział w konferencji, kilkoro z nich miało możliwość, dzięki współpracy z "Pulsem Medycyny", nagrania swoich wykładów, które zostały odtworzone w Arłamowie. Nowością podyktowaną względami bezpieczeństwa była możliwość śledzenia na żywo wykładów poza salą wykładową w pokojach i na urządzeniach mobilnych dzięki streamingowi. Uczestnicy mieli możliwość wysłuchania najnowszych doniesień z zakresu farmakoterapii zaburzeń depresyjnych, schizofrenii, reformy opieki psychiatrycznej, psychiatrii dzieci i młodzieży, seksuologii, psychogeriatrii, nowych technologii w medycynie, ekopsychiatrii, medycyny katastrof, prawa medycznego.

Swoją wiedzą dzielili się najwybitniejsi profesorowie z wielu klinik, m.in. prof. Dominika Dudek, prof. Małgorzata Janas-Kozik, prof. Hanna Karakuła-Juchnowicz, prof. Piotr Gałecki, prof. Przemysław Bieńkowski, prof. Janusz Heitzman, prof. Michał Lew-Starowicz, prof. Tomasz Gabryelewicz, dr hab. Anna Mosiołek, dr Tomasz Szafrański, dr Bogusław Habrat, dr Bartosz Grabski, mec. Wojciech Wojtal i inni.

Historycznym wydarzeniem była możliwość wysłuchania po raz pierwszy w kraju doniesień na temat wpływu pandemii COVID-19 na stan psychiczny. Omawiano pandemiczne i popandemiczne zaburzenia stanu psychicznego, wpływ izolacji na uzależnienia, aspekty prawne organizacji opieki psychiatrycznej w dobie COVID-19 oraz telewizyt.

Niestety w związku z ograniczeniami związanymi z koniecznością kwarantanny nie dotarli w tym roku do Arłamowa stali goście oraz wykładowcy z Francji, Ukrainy, Słowacji i Holandii. Odbyła się również zapoczątkowana w ub. roku sesja "Psychopasje, czyli psychiatrzy i ich pasje". Sesje były okazją do zaprezentowania swoich zainteresowań nie tylko z kręgu medycyny (np. terapia lasem, muzykoterapia), ale i wyjątkowych pasji, jak egzotyczne podróże jeepami (Mongolia, Chiny), zloty oldtimerów, fotografia, unikatowe kolekcje. Dzięki sesjom uczestnicy mogli poznać różnice między pasją a nałogiem i zbieractwem czy też poznać ciekawe historie znanych artystów i wpływ zaburzeń psychicznych na ich twórczość.

Odbyły się również wydarzenia towarzyszące, jak VI Mistrzostwa Lekarzy Psychiatrów w Tenisie Ziemnym, gdzie triumfowali dr Justyna Tomaszczyk oraz dr Artur Barlik. Jak przystało na Bieszczady, odbyło się spotkanie (zgodnie z warunkami bezpieczeństwa) przy ognisku z muzyką turystyczną i szantami w tle. Podczas uroczystego podsumowania spotkania uczestnicy wysłuchali opowieści o historii Arłamowa, następnie odbyła się coroczna licytacja na rzecz Fundacji Pomocy Dzieciom Przewlekle Chorym "Jerzyk" z Przemyśla. Dzięki ofiarności kolegów lekarzy uzyskano ponad 7 tys zł. na rzecz potrzebujących.

Z pewnym opóźnieniem spowodowanym warunkami pogodowymi odbyły się warsztaty z ćwiczeń relaksacyjnych na szlaku na Połoninach Arłamowskich pod okiem mgr Oliwii Kuligowskiej.

Wszyscy uczestnicy wyrażali wdzięczność organizatorom za możliwość zaspokojenia „głodu” spotkania na żywo z wykładowcami, kolegami z innych miast oraz odpoczynku od szumu medialnego oraz nawału pracy w dobie pandemii w otoczeniu pięknego Pogórza Przemyskiego i Bieszczad. Podkreślano również widoczne na każdym kroku starania hotelu Arłamów w celu zapewnienia uczestnikom bezpieczeństwa epidemiologicznego.

Poniżej kilka streszczeń wykładów zaprezentowanych podczas XXV Bieszczadzkich Dni Psychiatrycznych.

Prof. Andrzej Czernikiewicz: „Prawda czasu i prawda ekranu – czyli o zastosowaniu filmu w psychoterapii”

„Dojrzewały razem. Sztuka filmowa i współczesna psychiatria były razem od chwili swoich narodzin, rosły obok siebie, aby pod koniec XX wieku osiągnąć dojrzałość. Ich związek był przez wiele lat bardzo ścisły, ale czasami wrogi...„Jeśli nie byłoby psychiatrii, nie byłoby kina, albo trzeba by ją wymyślić” [Gabbard G. , Gabbard K.]. 

Pierwsze filmy fabularne o wyraźnej tematyce psychiatrycznej to również początki sztuki filmowej. Pierwsze nowoczesne obserwacje o użyciu i użyteczności sztuki filmowej w analizie problemów psychicznych to przełom wieku XX i XXI – Zjazd APA w 2000 r. powołuje komitet Media Watch, a autor tej prezentacji w 2002 r. na Lubelskich Spotkaniach Naukowych wygłasza pracę „Psychiatria w filmie, film w psychiatrii”. 

Filmy fabularne podejmują tematykę różnych kierunków psychoterapii. I tak psychoanaliza to takie filmy jak "Niebezpieczna metoda" (2011) czy klasyczny już "Zelig" (1983), psychoterapię humanistyczną reprezentuje film "Antwane Fisher"  (2002), CBT to takie filmy jak "Habemus Papam" (2010), wreszcie psychoterapia psychodynamiczna to "Jak zostać królem" (2010).

Filmy z „wsadem” psychiatryczno-psychoterapeutycznym nie są wolne od  pewnych błędnych analiz czy nastawień takich jak: stereotypizacja i powierzchowność niektórym tematów psychiatrycznych; prezentowanie psychoterapii jako luksusu klasy średniej…chyba że masz duuuży problem; nadużywanie poglądu, iż psychoterapeuta sam też sobie nie radzi; nadreprezentacja psychoanalizy. Współczesne filmy o tematyce psychoterapeutycznej wnoszą jednak pozytywne obserwacje, takie jak: psychoterapia nie jest taka straszna; przynajmniej nie szkodzi, a bywa że pomaga; psychoterapeuta to nie Bóg ani aparat rtg, a jeśli guru, to tylko na chwilę; psychoterapeuci są wśród nas (zwykli ludzie); psychoterapia pozwala na lepszą kwalifikację psychoterapeutów.

Warto na koniec zastanowić się nad współczesnym wyzwaniami „filmowej psychiatrii”. Te najważniejsze to: Dlaczego nadal dominują filmy, w których króluje psychoanaliza i neopsychoanaliza? Czy problem przekraczania granic jest równie częsty w „realu” jak w filmach? Dlaczego tak rzadko filmowi terapeuci posługują się diagnozą? Czy wizerunek terapeuty w filmie jest zbliżony do rzeczywistości? Czy filmy można wykorzystywać do szkolenia terapeutów?

Prof. Michał Lew-Starowicz: „Jak nie wylewać dziecka z kąpielą, czyli o lekach przeciwdepresyjnych i zdrowiu seksualnym”

Psychologia i psychiatria
Specjalistyczny newsletter przygotowywany przez ekspertów
ZAPISZ MNIE
×
Psychologia i psychiatria
Wysyłany raz w miesiącu
Specjalistyczny newsletter przygotowywany przez ekspertów
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Zdrowie seksualne należy do głównych czynników determinujących jakość życia, zaś zaburzenia depresyjne oraz lękowe wyraźnie ją obniżają będąc jednymi z głównych źródeł cierpienia, trudności funkcjonowania w życiu zawodowym i relacjach międzyludzkich. O ile leki przeciwdepresyjne od dziesięcioleci mają ugruntowane miejsce w psychiatrii, to podąża za nimi także negatywny wizerunek spowodowany występowaniem działań ubocznych, wśród których najbardziej dotkliwe dotyczą właśnie sfery seksualnej. Polekowe dysfunkcje seksualne należą do najczęstszych przyczyn przedwczesnego przerywania leczenia przez pacjentów. W niektórych sytuacjach zaburzenia seksualne mogą utrzymywać się także po zaprzestaniu leczenia wywołując frustrację i trudności w nawiązywaniu relacji seksualnych i uczuciowych.

Współczesny psychiatra dysponuje szerokim spektrum leków i metod niefarmakologicznych o udowodnionej skuteczności. U podłoża zaburzeń psychicznych i seksualnych, jak również działania farmakoterapii, a także związanych z nią efektów niepożądanych leżą określone mechanizmy neurobiologiczne. Ich zrozumienie pomaga w odpowiednim dobraniu leczenia do obrazu klinicznego choroby i zwiększeniu tolerancji i akceptacji leczenia przez pacjenta. W wykładzie omówione zostaną mechanizmy powstawania zaburzeń seksualnych związanych ze stosowaniem leków przeciwdepresyjnych oraz oparte na dowodach naukowych i doświadczeniu klinicznym strategie ich rozwiązywania. 

Prof.Tomasz Gabryelewicz: "Jak nie pomylić majaczenia z otępieniem"

Majaczenie powstaje, kiedy dochodzi do ostrego zaburzenia czynności mózgowych, które może być spowodowane różnymi stanami metabolicznymi, toksycznymi, wewnątrzczaszkowymi i innymi. Można mówić o interakcji pomiędzy czynnikami predysponującymi i wyzwalającymi. Dane z piśmiennictwa medycznego pokazują, że w ogólnej populacji geriatrycznej rozpowszechnienie majaczenia wynosi od 1 do 3 proc. W warunkach szpitalnych oddziałów ratunkowych częstość występowania wynosi od 9,6 do 12,3 proc. W oddziałach intensywnej terapii (OIT) częstość występowania majaczenia sięga nawet 80 proc. chorych wentylowanych mechanicznie.

Proces starzenia się mózgu skutkuje zmniejszeniem rezerwy czynnościowej, która staje się chwiejna i bardzo podatna na zmienność warunków wewnętrznych i zewnętrznych wobec organizmu. Majaczenie należy traktować jako stan ostry, zagrażający życiu pacjenta. Wskazane jest ciągłe monitorowanie stanu chorego. Leczenie powinno być zindywidualizowane i dostosowane do możliwości fizjologicznych osób w podeszłym wieku. Obecnie ponad 600 mln ludzi na świecie jest w wieku powyżej 65 lat. Przewidywania dotyczące zmian demograficznych wskazują, że w krajach rozwiniętych wystąpi najwyższy przyrost ludności w tym segmencie wiekowym. Wzrost liczby osób w podeszłym wieku wiąże się z postępującym rozpowszechnieniem wielkich zespołów geriatrycznych, do których zaliczamy majaczenie. Kluczowe dla diagnostyki różnicowej majaczenia jest zidentyfikowanie somatycznej choroby podstawowej lub zaburzeń działania mózgu, lub przyczyny lekowej/alkoholowej. Szczególną uwagę zwraca się na różnicowanie delirium z często występującymi w podeszłym wieku otępieniem i depresją.    

Prof.  Hanna Karakuła-Juchnowicz: "Czy psychobiotyki powinny znaleźć się w armamentarium każdego psychiatry?"

Lawinowy wzrost zainteresowania powiązaniami pomiędzy stanem mikrobioty jelitowej a zdrowiem psychicznym człowieka obserwowany w ostatnich latach wynika  z udowodnionej roli mikrobioty w modulowaniu rozwoju mózgu, wpływie na jego funkcje na drodze złożonych mechanizmów neuronalnych, endokrynnych i immunologicznych, związanych z prawidłowym działaniem osi mózgowo-jelitowej. Odkrycia te dają asumpt do poszukiwań nowych metod terapii zaburzeń psychicznych poprzez modyfikację składu mikrobioty przy użyciu nowej grupy terapeutycznej – psychobiotyków, tj. ściśle zdefiniowanych bakterii probiotycznych, które spożywane w odpowiednich dawkach wykazują wpływ na funkcjonowanie osi jelitowo-mózgowej, a przez ten mechanizm na stan pacjentów z zaburzeniami psychicznymi. 

W wykładzie przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat możliwości zastosowania psychobiotyków w terapii zaburzeń neuropsychiatrycznych, w tym depresji, choroby Parkinsona, choroby Alzheimera. Wstępne wyniki badań budzą nadzieję, iż stosowanie psychobiotyków powiększy armamentarium psychiatry o terapeutyki zwiększające skuteczność prowadzonej farmakoterapii lub będzie miało zastosowanie w zapobieganiu wielu schorzeniom, w tym zaburzeniom neuropsychiatrycznym.

Dr n. med. Katarzyna Simonienko: "Przyroda a zdrowie psychiczne - ekopsychiatria, praktyki terapeutyczne oparte na naturze"

W dobie postępujących zmian klimatycznych oraz oderwania człowieka od jego środowiska naturalnego pojawia się szereg zaburzeń psychicznych związanych z lękiem i depresyjnością. Zbyt duża ilość bodźców wynikająca z nadużywania technologii oraz szybkie tempo życia przyczyniają się do większej ekspozycji na stres. Interwencje oparte na kontakcie z naturą wydają się być obiecującą metodą w radzeniu sobie z niektórymi z tych problemów. Z drugiej strony współczesne badania naukowe dowodzą, że przebywanie w środowisku leśnym korzystnie wpływa na zdrowie psychiczne - nie tylko jako profilaktyka, ale też rehabilitacja i forma wspomagania leczenia farmakologicznego i psychoterapii. Należą tu kąpiele leśne (shinrin-yoku), mindfulness oparty na naturze, detoks świetlny, terapia poznawczo-behawioralna oparta na naturze oraz terapie wykorzystujące zjawisko biofilii (hortiterapia, zooterapia). Oprócz wpływu na układ współczulny i przywspółczulny, kąpiele leśne wspomagają układ immunologiczny oraz normalizują ciśnienie krwi, co również wiąże się z doznawanym napięciem psychicznym w życiu codziennym.

W prezentacji dr Simonienko omówiła mechanizmy działania niektórych z tych interwencji, rolę percepcji w kontakcie z naturą, wpływ biochemiczny monoterpenów na samopoczucie psychiczne oraz zaproponowała, jak włączyć omawiane terapie do codziennej praktyki zawodowej.

Dr inż. Katarzyna Buska-Mach: "Umysł w ogniu, czy obłęd w oczach? Tajemnice autoimmunizacji"

Książka „Umysł w ogniu” (ang. Brain on Fire) opowiada losy pacjentki cierpiącej na autoimmunologiczne zapalenie mózgu typu anty-NMDAR. Susannah Cahalan, autorka książki, w przejmujący sposób opisuje swoją walkę z tym rzadkim schorzeniem. Autoimmunologiczne zapalenie mózgu typu anty-NMDAR to choroba opisana po raz pierwszy w 2007 roku. Jest to ostra, potencjalnie śmiertelna postać zapalenia mózgu. U podłoża choroby leży reakcja autoimmunologiczna skierowana przeciwko receptorowi NMDA (kwas N-metylo-D-asparaginowy). 

Zapalenie mózgu typu anty-NMDAR charakteryzuje się zaburzeniami ze strony układu nerwowego, często podobnymi do schizofrenii czy psychozy. W wielu przypadkach autoimmunologiczne zapalenie mózgu pojawia się równolegle z nowotworem, którego obecność często jest powodem wystąpienia objawów neuropsychiatrycznych. W postawieniu diagnozy kluczowy jest nie tylko obraz kliniczny pacjenta, ale też badanie przeciwciał antyneuronalnych (w tym onkoneuronalnych), które dodatkowo stanowią „system wczesnego ostrzegania” w przypadku nowotworu.

Celem prezentacji jest przybliżenie tematyki diagnostyki laboratoryjnej przeciwciał antyneuronalnych zgodnej z najnowszymi standardami. Prezentowane informacje mają charakter praktyczny, począwszy od rodzaju materiału do badań, możliwości wykonania oznaczenia w Polsce czy różnic pomiędzy metodami analizy.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Dr n. med. Maciej Kuligowski, przewodniczący Komitetu Organizacyjnego

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.