RECORD: wyniki badania

Monika Wysocka
opublikowano: 15-10-2008, 00:00

Z prof. Witoldem Z. Tomkowskim, prezesem Polskiej Fundacji do Walki z Zakrzepicą THROMBOSIS, pracownikiem Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc oraz Centrum Leczenia Przeciwzakrzepowego w Warszawie, na temat wyników badania RECORD rozmawia Monika Wysocka.;

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Ortopedzi dostali ostatnio do ręki nową broń w walce z powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi. Co to za lek?

Kiedy kilka lat temu zadzwonił do mnie profesor Harry Buller, proponując udział polskich zespołów badawczych w próbie klinicznej EINSTEIN II, nie przypuszczałem, że nowy lek BAY 59-7939, któremu później nadano międzynarodową nazwę rivaroxaban, będzie tak silnie rozbudzał nadzieje klinicystów związane z poprawą bezpieczeństwa i skuteczności leczenia przeciwzakrzepowego.
Rivaroxaban (rywaroksaban) to nowy lek doustny, bezpośrednio blokujący aktywny czynnik X (Xa). Należy do nowej grupy leków - bezpośrednich, doustnych inhibitorów Xa (ang. oral direct inhibitor of factor Xa). Wchłania się bardzo szybko z przewodu pokarmowego, a szczyt działania przeciwzakrzepowego osiąga po 3 godzinach. Rivaroxaban hamuje Xa związany także ze skrzepliną. Jego metabolity wydalane są moczem i kałem.
Aktywny czynnik X pełni kluczową rolę w kaskadzie krzepnięcia, powodując przemianę protrombiny w trombinę, która z kolei konwertuje fibrynogen do fibryny, czyli końcowego i zasadniczego składnika skrzeplin, stanowiących podstawę rozwoju zakrzepicy żył głębokich zatoru tętnicy płucnej, oraz skrzeplin formujących się w uszku lewego przedsionka u chorych z migotaniem przedsionków. Kiedy czynnik X jest aktywowany, następuje amplifikacja tworzenia się skrzepliny. Zablokowanie aktywności czynnika X odgrywa zasadniczą rolę w hamowaniu procesu krzepnięcia. Stosowanie rivaroxabanu powoduje przewidywalny i stabilny efekt przeciwzakrzepowy, nie wymagając kontroli laboratoryjnej. Interakcje pokarmowe tego leku nie są znane, a lekowe są nieliczne.

W jaki sposób badano rivaroxaban?

Częstość powikłań zakrzepowo-zatorowych, głównie zakrzepicy żył głębokich w chirurgii ortopedycznej, jest bardzo wysoka (jeśli nie stosujemy profilaktyki przeciwzakrzepowej) - 50-80 proc. Nawet najskuteczniejsze w dotychczasowej praktyce lekarskiej heparyny drobnocząsteczkowe redukują częstość powikłań do 10-20 proc. Chirurgia ortopedyczna stanowi zazwyczaj pierwszą dyscyplinę kliniczną, w której ocenia się bezpieczeństwo i skuteczność nowych leków przeciwzakrzepowych, porównując je do złotego standardu, jakim jest obecnie podawanie profilaktycznych dawek enoksaparyny. Rivaroxaban oceniono w próbach klinicznych dotyczących chorych, u których wykonywano implantację sztucznych stawów kolanowych lub biodrowych.
Przeprowadzono już trzy fazy badania RECORD (REgulation of Coagulation in major Orthopedic surgery reducing the Risk of DVT and PE) - RECORD 1, 2 i 3. Wyniki opublikowano w: N Engl J Med. 2008; 358: 2765-75, Lancet 2008; 372: 31-9, N Engl J Med. 2008; 358: 2776-86. Do badań włączono ogółem prawie 9500 pacjentów. Wykonano je stosując metodę podwójnej ślepej próby. Uzyskane wyniki są zatem bardzo wiarygodne. Badanie RECORD 4 jest w toku. Dotyczy skuteczności i bezpieczeństwa stosowania rivaroxabanu u chorych poddawanych wymianie stawu kolanowego lub biodrowego w porównaniu do enoksaparyny stosowanej wg amerykańskiej rejestracji leku (2 x 30 mg).
Wyniki wszystkich opublikowanych badań są jednoznaczne i jednakowe. U chorych, u których dokonano implantacji stawów biodrowych lub kolanowych, rivaroxaban okazał się statystycznie znamiennie bardziej skuteczny od komparatora, natomiast profil bezpieczeństwa porównywanych leków był podobny. Dotyczyło to także przedłużonej profilaktyki przeciwzakrzepowej.
Na podstawie opublikowanych w lipcu 2008 r. wyników badań rivaroxaban został zarejestrowany przez EMEA na terenie Unii Europejskiej do stosowania w profilaktyce przeciwzakrzepowej u chorych poddawanych wymianie stawów kolanowych i biodrowych. W Polsce będzie więc do dyspozycji nowy, bardzo efektywny i bezpieczny lek, który za chwilę powinien trafić zarówno do aptek szpitalnych, jak i ogólnodostępnych. Środowisko medyczne Stanów Zjednoczonych czeka jeszcze na wyniki badania RECORD 4. Jeśli wyniki tych badań będą podobne do już opublikowanych, rivaroxaban zostanie zarejestrowany w USA, co związane jest z powszechnie znanymi, potencjalnymi korzyściami dla jego producenta.

Jakie znaczenie dla codziennej profilaktyki przeciwzakrzepowej w praktyce lekarza ortopedy mają wyniki badania RECORD?

Fakt zarejestrowania rivaroxabanu nie zmieni od razu dotychczasowej praktyki klinicznej. Wiele zależy od ceny leku, dostępności oraz poznania przez środowisko lekarskie podstawowych danych klinicznych dotyczących rivaroxabanu. Wybór sposobu profilaktyki przeciwzakrzepowej w ortopedii będzie zależał zatem głównie od farmakoekonomiki.

Czy rivaroxaban ma też inne zastosowania kliniczne?

Trwają zaawansowane badania naukowe dotyczące innych, potencjalnych wskazań klinicznych rivaroxabanu. Obejmują one pierwotną profilaktykę przeciwzakrzepową w pozostałych dyscyplinach chirurgicznych i internistycznych, leczenie ostrej fazy zatorowości płucnej i zakrzepicy żył głębokich, wielomiesięczną wtórną profilaktykę przeciwzakrzepową, przedłużoną profilaktykę przeciwzakrzepową oraz profilaktykę skrzeplinowych udarów mózgu u chorych z utrwalonym migotaniem przedsionków.
Wydaje się, że rivaroxaban może stać się poważnym konkurentem dla antagonistów witaminy K (warfaryny i acenokumarolu), stosowanych dotychczas w sytuacjach wymagających wielomiesięcznej lub bezterminowej terapii przeciwzakrzepowej w wymienionych wskazaniach. Każdy lekarz spotkał się w swojej praktyce klinicznej z trudnościami związanymi ze stosowaniem antagonistów witaminy K. Marzeniem wielu z nas jest zastąpienie acenokumarolu czy warfaryny - wymagających nieustannej kontroli krzepliwości i wchodzących w wiele interakcji lekowych i pokarmowych - lekiem skutecznym, bezpiecznym i niewymagającym kontroli laboratoryjnej. Marzenie to może spełnić rivaroxaban.


Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Monika Wysocka

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.